12 – Oniki Hayvanlı Türk Takvimi ve Özellikleri

Oniki hayvanlı Türk takvimi, Türklerin kullandığı ilk takvimlerden biridir, hatta Türkler tarafınca kullanılan en eski ve ilk takvim olduğu rivayet edilir. Güneş yılı esaslı bir takvimdir.

Zamanı kaynaklara nazaran İskitler döneminden, Türklerin Müslümanlığı kabulüne kadar oniki hayvanlı Türk takvimi kullanılmıştır. Türk boyları ve devletlerinde, Göktürk ve Uygurların yanı sıra Tuna ve İtil Bulgarları tarafınca kullanılmıştır. Bugün benzer bir takvim Çin’de kullanılmaktadır.

Biruni ve Kaşgarlı Mahmut eserlerinde, Türklerin oniki hayvanlı takvimi kullandığından bahsetmişlerdir.

İçinde bulunduğumuz 2020 yılı Fare (Fare) yılıdır.

Oniki Hayvanlı Türk Takvimi

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Oniki Hayvan ve Özellikleri 

  1. Sıçgan (Fare) Yılı:  Rahat geçer, ara sıra sıkıntılar görülür. 2020 yılı fare yılı olsa da oldukça sıkıntılı geçmektedir.
  2. Ud (Sığır) Yılı: Kışları daha soğuk geçer. Kaynaklarda hep sıkıntılı geçmiş olduğu belirtilir.
  3. Bars (Pars) Yılı: Hem sıkıntılar hemde rahatlıktan eşit oranda görülür.
  4. Tabışgan (Tavşan) Yılı: Verimli bir senedir, sular bolca akar ve ürünler bolca olur. Fakat; sorun ve talihsizlik tamamlanmamış olmaz, hep yıkım olur.
  5. Lu (Ejder yada Balık) Yılı: Ürün verimli olur ve sorun yaşanmaz, rahat bir senedir.
  6. Duyuru (Yılan) Yılı: Yılan yılı genel olarak sağlığın bozulacağına işarettir ve hükümdarlar devleti iyi yönetemezler.
  7. Yunt (At) Yılı: At yılı orta derece bir senedir ortalamanın altında bir rahatlık olur, ne olursa olsun harp yaşanır.
  8. Koy (Koyun) Yılı: En güzel geçecek olan senedir bu yılda dert, üzüntü, elem, tasa gözükmez olur hep güzeldir.
  9. Biçin (Maymun) Yılı: Bu yıl hayvanlar, ürünler hep telef olur, hilebazlık ve dolandırıcılık hatsafada görülür.
  10. Taguk (Tavuk) Yılı: Bu yılda hayvanlar oldukça olur fakat organik felaketler tamamlanmamış olmaz, “kuraklık, sel, zelzele, heyelan” ardı ardına gelir.
  11. İt (Köpek) Yılı: Genel olarak iyi bir senedir, harp olmaz, ürün ve hayvanlar bol miktarda olur.
  12. Tonguz (Domuz) Yılı: Hükümdar ve halk rahat eder bir bela yaşanmaz.

Oniki Hayvanlı Türk Takviminin Özellikleri

  • 12 yıldan oluşur ve her yıl bir hayvan adıyla adlandırılır. Seneler: 1. Sıçgan (Fare), 2. Ud (Sığır), 3. Bars (Pars), 4. Tabışgan (Tavşan), 5. Lu (Ejder), 6. Duyuru (Yılan), 7. Yunt (At), 8. Koy (Koyun), 9. Biçin (Maymun), 10. Taguk (Tavuk), 11. İt (köpek), 12. Tonguz (Domuz)’dur.
  • Güneş yılı esas alınır.
  • Yıl 365 gün 5 saat olarak hesaplanır ve 12 aydan oluşur.
  • Aylar birinçay, ikinçay, üçünçay benzer biçimde sayı ile belirlenir. Aram ay (Birinci ay), İkinc ay (İkinci ay), Üçünc ay (Üçüncü ay), Törtinç ay (Dördüncü ay), Beşinc ay (Beşinci ay), Altınç ay (Altıncı ay), Yitinç ay (Yedinci ay), Sekizinç ay (Sekizinci ay), Dokuzunç ay (Dokuzuncu ay), Onunç ay (Onuncu ay), Bir yirminç ay (On birinci ay), Çakşaput ay (On ikinci = Oruç ayı). Ör: Tavuk yılının ikincay’ının 15’inci günü.
  • Her 12 yılda bir takvim Fare yılından yeniden adım atar.
  • Her bir yıla bir hayvan adı verilmiş olduğundan adına “Oniki Hayvanlı Takvim” denmiştir.
  • On iki senelik bir devir şekli Türklerden başka hiçbir ulusun takviminde bulunmaz.
  • On iki senelik devirden ayrı olarak altmış senelik bir devir sistemi daha vardır; ki bu devirin adları on iki yıla ilişkin olan hayvan adlarına mukaddes sayılan maddelerin adları ilave edilerek konmuştur. Yunt Demir, Yunt Ateş, Yunt Demir… benzer biçimde.
  • Gün adları olduğuna dair herhangi bir kaynak bulunmamıştır.
  • Yılbaşı 22 Aralık kabul edilir.
  • Tarih başlangıcı yoktur.

Ek olarak Bakınız:

Türklerin Kullandığı Takvimler

12 Hayvanlı Türk Takvimi

Netice:

Makalede oniki hayvanlı Türk takvimi, oniki hayvanlı Türk takviminin özellikleri ve on iki hayvanın özellikleri hakkında informasyon verdik. Mevzu ile ilgili görüşlerinizi lütfen aşağıdaki formu kullanarak bizimle paylaşınız.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir