Abdal veya Abdalan-ı Rum Nedir?

Osmanlı tarihçisi Aşıkpaşazade Osmanlı fetihlerinin kalıcı olmasında Abdalân-ı Rum (Dervişler), Ahiyân-ı Rum (Ahiler), Baciyân-ı Rum (Hanımefendiler), Gaziyân-ı Rum (Gaziler ve Alpler) isminde olan teşkilatların da büyük katkısı olduğundan bahseder.

Fetihler yalnız tabanca yöntemiyle gerçekleşmemiştir. Askerlerden ilkin fethedilecek bölgeye gidip insanların gönüllerini kazanmaya çalışan kişilerin de fetihlerde büyük görevi vardır. Bu gönüllü insanlara derviş manasına gelen abdâl yada Abdalân-ı Rum deniliyordu. Bu dervişlerin faaliyetleri Anadolu’da İslâmiyet’in yayılmasını sağlamış oldu. Kent ve kasabalara yerleşen dervişler, toplumun tüm kesimleriyle yakın temas kurdu.

Halk içinde gaza ve cihad anlayışını yaydılar. Bu durumun Osmanlı Devleti’nin siyasal güç olarak ortaya çıkmasında mühim katkısı oldu. Bunlar Anadolu’nun tinsel mimarları Yunus Emre, Hacı Bektâş-ı Veli benzer biçimde şahsiyetlerin yolundan gidiyorlardı.

Rumi kelimesi Anadolu’ya ilişik olan, Anadolulu anlamında kullanılmaktadır.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Bursa’nın Fethinde Abdallar

Bursa’nın fethinde Buhara’dan gelen dervişlerin de mühim roller üstlendiği söylenir. Bursa kuşatmasında susuzluktan perişan olan askerlere ayran dağıtarak susuzluklarını gideren Doydu Baba, askerlerin morallerini yükseltmeye çalışan Abdal Murad benzer biçimde şahsiyetler buna örnek verilebilir.

İbn Batuta (Temsilî)

Gezgin İbn Batuta ve Ahiler

İbn Batuta ve arkadaşları Denizli’den geçerken dükkânlarından çıkan bazı kimselerin yollarını keserek kendilerini götürmek istediğini görür. Başka bir grup ise buna engel olmaya çalışırken aralarında kavga çıkar. Yollarının eşkıyalar tarafınca kesildiğini zanneden İbn Batuta ve arkadaşları işin aslını öğrenince oldukça sevinir. Ahilerin kendilerini konuk etmek için tartıştıklarını anlayınca oldukça şaşırır.

Fatma Kız kardeş (Temsilî)

Çağını Aşan Bir Hanım: Fatma Kız kardeş

Ahilik Teşkilatının kurucusu Ahi Evran’ın eşidir. Kendisine Hanım Ana, Kadıncık Ana diye de hitap edilen Fatma Hatun toplumsal hayatta kocası Ahi Evran kadar etkili bir hanımdır. Fatma Kız kardeş dünyada ilk örneklerden kabul edilen ve kadınlardan oluşan bir sivil cemiyet örgütü kurmuştur.

Kadınlardan oluşan bu birlik el sanatlarıyla ekonomiye katkı sağlamış olduğu benzer biçimde gerektiğinde vatan savunmasında da yer almıştır.

Ahilerle Kayseri’de dokumacılık meydana getiren ve kendilerine “Kız kardeş” denilen bayanlar Moğol istilasına karşı erkekler ile direnmişler ve bizzat çatışmaların içinde yer almışlardır.

Hanıma kıymet vermeyen toplumların sağlam temeller üstünde durması mümkün değildir. Osmanlının büyümesinde “Baciyân-ı Rum” denilen hanımefendilerin da büyük görevi vardır. Gerektiğinde vatan savunmasına katılan bu bayanlar kültürel, sanat içerikli, toplumsal ve ekonomik alanlarda mühim katkılar sağlamışlardır.

Akçakoca, Osman Gazi ve Konuralp Heykelleri

Gazi Akçakoca

Osman Gazi’nin yakın tabanca arkadaşlarındandır. Orhan Bey zamanında da Konuralp ile birlikte fetih hareketlerine iştirak etmiştir. Fetihlerde büyük yararlılık gösteren Akçakoca’ya duyulan sevgi ve hürmetin bir ifadesi olarak Kocaeli ilimize ve Düzce’nin Akçakoca ilçesine adı verilmiştir. Akçakoca benzer biçimde gazi ve alpler vatan uğruna canını bile vermekten çekinmeyen gaza ve cihat ruhu ile hareket eden kahramanlardır. Bunlara Gaziyân-ı Rum da denilmektedir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir