Açık İleti ve Örtük İleti Nedir? Açık ve Örtük İleti Örnekleri

Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarında yer edinen metinlerden sonrasında çoğunlukla karşımıza “Açık ve örtük ileti” ile ilgili sorular çıkmaktadır. Peki “Açık-örtük ileti” nedir?

Bilinmiş olduğu benzer biçimde dil; kullanıldığı yazınsal türe, mevzuya ve amaca nazaran değişik şekillerde kullanılabilmektedir. Öğretmek, informasyon vermek amaçlarıyla yazılan metinlerde dil son aşama açık kısaca anlaşılır bir halde kullanılmaktadır. Sadece informasyon vermekten ziyade sanat içerikli kaygılarla oluşturulmuş metinlerde ise dil o kadar da anlaşılır bir halde kullanılmaz. İşte bizi “Açık ve örtük” iletiye götürecek ipucu da bu paragrafta yatmaktadır.

Açık İleti Nedir?

İsminden de anlaşılacağı benzer biçimde anlamın açık olduğu, münakaşaya ve anlam karışıklığına yer vermeden tek bir yargıyı özetleyen, anlatılmak istenenin direkt olarak beyan edilmiş olduğu ifadelere “Açık ileti” denir. Açık iletileri her insanın aynı şekilde algılaması beklenir. Hepimiz için aynı şeyi ifade eden bu iletileri daha oldukça öğretici metinlerde görmekteyiz.

Açık İleti Örneği

Geldiği yollardan süratli süratli dönen Koca Ali, ruhunda demin dinlediği uyumu tekrarlıyordu. Bülbüller keskin keskin ötüyor, uzaktan mandıraların köpekleri havlıyorlardı. Sokakta asla hiç kimseye rast gelmedi.

Örtük İleti Nedir?

Anlamın kapalı olduğu, amacın daha güzel ve etkili söz söylemenin olduğu, söz sanatlarının ve deyimlerin çokça kullanıldığı süslü iletilere “Örtük ileti” denir. Tanımda da bahsedilmiş olduğu benzer biçimde örtük iletilerde amaç sözü güzel bir halde ifade edebilmektir. Daha oldukça şiir benzer biçimde sanat içerikli metinlerde kullanılan örtük iletiler her insana değişik çağrışımlar ve anlamlar ifade etmektedir.

Örtük İleti Örneği

Altın kulelerden gene kuşlar
tekrarını ömrün eder duyuru.
kuşlar mıdır onlar ki her akşam
alemlerimizden sefer eyler?

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir