Amaç-Sonuç Cümleleri, Amaç-Sonuç Cümle Örnekleri

Bir cümlede belirtilen eylemin hangi amaçla doğrusu hangi gerekçe ile gerçekleştirildiğinin verildiği cümlelere “Amaç-sonuç cümleleri” denir. Cümle içinde yerine getirilmenin istendiği fikir amaç olarak ifade edilirken bu fikir için meydana getirilen fiil de sonucu ifade etmektedir. Bununla beraber amaç-sonuç cümlelerinde özne, meydana getirilen işin doğrusu sonucun hangi amaçla yapıldığını belirtmektedir.

İpucu: Amaç-sonuç cümlelerinde “diye, için, suretiyle, amacıyla” şeklinde edatlar kullanılabilmektedir. Ek olarak bu cümlelere “Hangi amaçla” sorusu yöneltildiğinde yanıt alınabilmektedir.

Amaç Netice Cümleleri Örnekleri

  • Tatile gidebilmek için para biriktiriyordu.
    Bu cümlede para biriktirmenin amacı nedir? Hangi amaçla para biriktirilmektedir? Amaç= tatile gitmek
  • Seni görmek için yola koyuldum.
    Hangi amaçla yola koyuldum? Amaç= seni görmek
  • Arkadaşına sürpriz yapalım diye beni zorluyordu.
    Beni zorlamasındaki amaç nedir? Amaç= arkadaşına sürpriz yapmaktır.
  • Ders anlatmak suretiyle tahtaya çıktı.
    Tahtaya hangi amacını gerçekleştirmek için çıkıyor? Amaç= ders anlatmaktır.
  • Meşhur olmak amacıyla ajanslara kayıt oluyordu.
    Ajanslara kayıt olmasındaki amaç nedir? Amaç= meşhur olmaktır.
  • Maçı seyretmek için işten erken çıktı.
    Hangi amacını gerçekleştirmek için işten çıkıyor? Amaç= maçı seyredebilmektir.
  • Ceketini yıkatmak suretiyle dışarı çıktı.
  • Imtihanı geçeyim diye bana ders anlatıyordu.
  • Hesabı ödemek için ayağa kalktı.
  • Geleceğe yatırım yapmak için borsaya ilgi duyuyordu.
  • Başarıya ulaşmış olmak için fazlaca ders çalışmalısınız.

Amaç-Netice Cümleleri ile Niçin-Netice Cümleleri Arasındaki Farklar Nedir?

Çoğu zaman amaç-sonuç ile neden-sonuç cümleleri birbirlerine fazlaca benzedikleri için karıştırılmaktadır. Şu sebeple amaç-sonuç cümleleri de “Niçin?” sorusuna kimi zaman yanıt verebildikleri için neden-sonuç cümleleriyle karıştırılabilmektedir. Amaç-sonuç ile neden-sonuç cümlelerini birbirinden ayırt etmek için şu şekilleri deneyebiliriz:

1) Amaç-sonuç cümleleri hem “Niçin?” hem de “Hangi amaçla” sorusuna yanıt verebilmektedir. Sadece yanılgıya düşmemek için amaç-sonuç cümlelerini bulmak için cümleye ilk olarak kesinlikle “Hangi amaçla?” sorusu yöneltilmelidir. Şu sebeple neden-sonuç cümleleri “Hangi amaçla?” sorusuna yanıt veremez.

  • Suali cevaplamak için parmak kaldırdı.
    Hangi amaçla parmak kaldırdı?= Suali cevaplamak için. ⇒ amaç-sonuç cümlesi
  • Ekrana fazla bakmış olduğu için gözleri bozulmuş.
    Hangi amaçla gözleri bozuldu?
    Gözleri niçin bozuldu?= Ekrana fazla bakmış olduğu için. ⇒ neden-sonuç cümlesi

2) Amaç-sonuç cümlesinde amaç hemen hemen gerçekleşmediğinden belli değildir. Sadece neden-sonuç cümlelerinde niçin ve netice yargılarının ikisi de gerçekleşmiştir.

  • Denize gitmek için hazırlığını yapmıştı.
    Amaç denize gitmesidir. Sadece denize gitme eyleminin gerçekleşip gerçekleşmediği belli değildir. Dolayısıyla bu cümle amaç-sonuçtur.
  • Kuzeninden haber almış olduğu için mutlu olmuştu.
    Kuzeninden haber alması ve mutlu olma yargılarının ikisi de gerçekleşmiştir. Dolayısıyla bu cümle neden-sonuçtur.

3) Cümle içinde yer edinen “diye, için, suretiyle” edatları yerine “Amacıyla” sözcüğü getirilebiliyorsa amaç-sonuç, getirilemiyorsa neden-sonuç cümlesidir.

  • Müzik dinlemek için bilgisayarını açtı.
    Müzik dinlemek amacıyla bilgisayarını açtı.
  • Otobüs gelmediği için sınava yetişemedi.
    Otobüs gelmediği amacıyla sınava yetişemedi.

Ek olarak Bkz ⇒ Amaç-Sonuç Cümleleri Konu Videosu CÜMLEDE ANLAM

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir