Amasya Tamimi ve Destekleyenler

Amasya’da kaleme alınan Tamim, Mustafa Kemal Paşa önderliğinde Ulusal Savaşım sürecinin yeni aşamalar kaydetmesi açısından bü­yük ehemmiyet taşımaktadır.

Tamim’in Amasya’da kaleme alınması, tesadüfi bir mekansal tercih de değildir. Ulusal Savaşım açısından son aşama kesin bir siyasal ve toplumsal zemin, 1919’lu yıllarda Amasya’da mevcuttur. Amasya’daki Ulusal Hareket, Samsun-Giresun Trabzon hattı ve o hat dolayıyla Kastamonu, Tokat ve Erzurum etkilenimli ve ilişkili gelişmiştir denilebilir.

Ulusal Savaşım’ye destek veren Amasya ileri gelenleri toplu halde

Tarafındaki askeri erkanla 12 Haziran 1919 günü Amasya’ya gelen Mustafa Kemal Paşa’yı, karşılayan Amasyalıların adları şöyledir: Hacı Hafız Tevfik Efendi (Amasya Müftüsü, Meclis-i Umumi Vilayet Azası), Topçuzade Mustafa Bey (Belediye Reisi), Hoca Bahaddin Efendi, Şeyh Cemalleddin Efendi, Harputizade Haşan Efendi, Eytam Müdürü Ali Efendi, Hacımahmudzade Mehmed Efendi, Miralayzade Hamdi Efendi, Kofzade Hafız Mustafa Efendi, Şirinzade Mahmud Efendi, Melekzade Süleyman Efendi, Kahvecizade Mehmed Efendi, Veysibeyzade Sıtkı Bey, Seyfızade Ragıp Efendi, Arpacızade Hürrem Bey,Toğçuzade Hilmi Bey, Ali Himmet Bey, Yamukzade Mehmed Ragıp Bey, Yamukzade Hamdi Efendi, İsmail Hakkı Paşa, Yörgücüzade Rasim Efendi, Lütfi Bey, Komiser İsmail Bey, Komiser Muavini Osman Efendi, Abdurrahman Rahmi Efendi.

Amasya’ya geldiği günün akşamında Mustafa Kemal Paşa’nın, Hükumet Konağı’nda Amasyalılara hitaben yapmış olduğu konuşmanın metni:

“Aziz Amasyalılar! Padişah ve hükumet, İtilaf Devletleri’nin elinde tutsak bir vaziyettedir. Memleket elden gitmek üzeredir. Bu fena vaziyete deva bulmak için sizlerle ortaklık hayata geçirmeye geldim. Hep birlikte aziz vatanımızı ve istiklalimizi kurtarmak için gayretlerimizle çalışacağız. Efendiler!

İzmir’in hemen sonra Manisa ve Aydın’ın işgali gelecekteki tehlikeyi daha açık göstermektedir. İşgal ve ilhak şeklinde hadiseler, asil milletimizin tamamen muhafazası için mitingler yaparak ulusal heyecanı fazlaca canlı bir halde göstermek lazımdır. Tahammülü olanaksız bu acıklı vaziyetin karşısında derhal bir teşkilat oluşturmak ve büyük devletlerin mümessillerine tesirli telgraflar çekmek lazımdır. Amasyalılar!

Burası, Havza’dan ötesi Pontus oluyor. Sivas’tan doğusu Ermenistan’a katılıyor. Memleket İngiliz Mandası altına giriyor. Zamanı bü­yük Türk Milleti bu şekilde bir esareti kabul etmez, milletimizin zamanı şerefi vardır. Muhterem Amasyalılar!

Memleketin her tarafınca yakıcı emekler başladı. Türk yurtseverlerin gayretleriyle garp memleketlerimizde ulusal cepheler kuruldu. Cenupta Fransızlarla elbirliği icra eden Ermeniler’e karşı saldırmaya başladılar. Erzurum’da Ermeniler’e karşı savaşım başlamış­tır. Amasyalılar… Ne duruyorsunuz, burada da ne olursa olsun her türlü hakkımızı korumak için Savunma-i Hukuk Cemiyeti kurmalıyız. Amasyalılar!

Düşmanların Samsun’dan yapacağı herhangi bir huruç harekatına karşı ayaklarımıza çarıklarımızı çekerek, vatanı son olarak kayasına kadar savunma edeceğiz. Tanrı milletimize mağlubiyeti gösterirse, tüm evlerimizi, mallarımızı ateşe vererek ve vatanı bir harabezare çevirerek boş bir çöl halinde düşmana bırakacağız. Amasyalılar, buna hep birlikte yemin edelim.”

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir