Arap Baharı ve Küresel Yansımaları

Coğrafi keşiflerle yeni tecim yollarının bulunması Orta Doğu’nun önemini azaltsa da Orta Doğu, Süveyş Kanalı’nın açılması ve İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünya petrol ihtiyacının karşılandığı en mühim bölge olmasıyla tekrardan ilgi odağı hâline geldi.

Bölgede kurulan mandater idarelerle Orta Doğu’nun yer altı zenginliklerine kolayca ulaşan Batı, kendi çıkarları doğrultusunda kurulan yönetimleri diktatör dahi olsa demokratik yönetimlere tercih etti.

Tunus’ta pazarcılık icra eden üniversite mezunu Muhammed Buazizi adlı gencin kendisine meydana getirilen haksızlık ve baskı sonrasında 17 Aralık 2010’da kendini yakmasıyla başlamış olan vakalar kısa sürede ülke geneline yayıldı.

Demokrasi ve değişiklik parolasıyla devam eden vakalar Mısır, Yemen, Libya, Suriye şeklinde Arap vatanlarında de ortaya çıktı. Gürcistan’daki vakalara Gül Devrimi, Ukrayna’dakine Turuncu Devrim, Çekoslovakya’dakine Prag Baharı dendiği şeklinde Arap coğrafyasında başlamış olan vakalar için de Arap Baharı ifadesi kullanıldı.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Arap Baharı’nın Ortaya Çıkıp Yayılmasındaki Etkisinde bırakır

• II. Dünya Savaşı ile bölgede sonlanan manda yönetim sistemi yerine kurulmaya çalışılan ulus-devlet yapılanmasındaki yanlışlıklar, Arap toplumunu aşiret ve mezhep merkezli cemiyet yapısına zorladı. Bu yapı ise çatışma ortamlarını doğurdu.

• Orta Doğu’da mevcud yer altı zenginliklerine karşın bölge vatanlarında işsizlik oranlarındaki artış, rüşvet ve yoksulluk isyanlarda öncül sebepleri oluşturdu. Asgari ekonomik sorunlara çözüm bulamayan iktidarlar sorgulanmaya başlandı.

• Arap ülkelerindeki krallık ve cumhuriyet idarelerinin çoğunda mevcud tek partili ve tek adamlı idareler muhalefetin gelişmesine müsaade etmedi. Bu tekli yapılar eleştiri ve başkaldırılara niçin oldu.

• Arap dünyası, eğitim seviyesinin yükselmesi ve çağdaş yazışma araçlarının yoğun olarak kullanılmasıyla dünyadaki gelişmelerden etkilenmeye başladı.

Bu etkilenmeler Arap Baharı’nın hem mühim bir sebebi hem de sürecin belirleyicisi oldu. Arap Baharı’na “Twitter Devrimi” yada “Feysbuk Devrimi” diyenler dahi çıkmıştır. Halkın organize olmasında, gelişmelerden haberdar olmasında ve başka bölgelerle iletişime geçmesinde bu toplumsal ağlar etkili olmuştur.

Tunus’un arkasından Mısır, Libya ve Yemen’de de iktidarlar değişmiştir. Suriye ateş çemberinin içerisindedir. Ürdün, Bahreyn, Sudan, Cezayir şeklinde Arap vatanlarında ise Arap Baharı’nın etkisiyle protesto ve gösteriler yapılmasına karşın yönetimlerde değişiklik yaşanmamıştır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir