Aşık Tarzı Halk Şiiri – Aşık Tarzı Halk Edebiyatı

Türklerin İslamiyet’i kabulünden sonrasında aşık adında olan saz şairlerinin İslamiyet öncesi mevcud edebiyat geleneğinin bir devamı şeklinde oluşturmuş oldukları yeni geleneğe “Aşık Seçimi Halk Edebiyatı” adı verilmiştir. Bu edebiyat geleneği tam manasıyla 16.yüzyılda şekillenmeye adım atmıştır. Adına “Aşık” denilen saz şairleri Anadolu’da köy ve kasabaları gezerek sanatlarını icra etmişlerdir.

Aşıkların yetişmesi de usta-çırak ilişkisi şeklinde olur. Bir usta aşığın yanına giden çırak senelerce ustasından bu sanatın inceliklerini öğrenir. Ustasının da onayını aldıktan sonrasında elinde sazla dolaşarak sanatını halka gösterir. Aşıklar şiirlerini saz eşliğinde okurlar. Bu anane günümüzde bilhassa Kars yöresinde devam etmektedir. Bilhassa son dönemde Aşık Mahsuni Şerif, Neşet Ertaş, Murat Çobanoğlu benzer biçimde aşıklar bu geleneği Türkiye’ye tanıtan sanatçılar olmuştur.

Aşık seçimi halk edebiyatının özellikleri şu şekildedir:

Aşık Seçimi Halk Şiirinin Özellikleri

1. Aşıklık geleneği İslamiyet öncesi Türk edebiyatına dayanır.

2. Aşıklar şiirlerini “Cönk” adını verdikleri defterlerde toplamışlardır.

3. Aşık seçimi halk şiirinde dinin tesiri bulunmamaktadır. 

4. Aşık seçimi halk şiirlerinden içten bir ifade vardır. Şiirlerin dili son aşama sadedir.

5. Daha fazlaca hecenin 8’li ve 11’li kalıpları aşık seçimi halk şiirinde kullanılmıştır.

6. Nazım birimi dörtlüktür.

7. Halkın yaşam biçiminin izleri aşık seçimi halk şiirlerinde bulunur.

8. Divan edebiyatı soyut mevzular değil somut mevzular işlenmektedir.

9. Aşık seçimi halk şiirlerinde şairlerin mahlası yer verilmiştir.

10. Benzetme sanatının şiirlerde kullanıldığı görülür.

Aşık Seçimi Halk Şiiri Şairleri

Kayıkçı Kul Mustafa, Aşık Ömer, Kuloğlu, Ruhsati, Seyrani, Baburtlu Zihni, Dertli, Aşık Veysel, Ercişli Emrah, Gevheri…

Aşık Seçimi Halk Şiiri Nazım Biçimleri

Aşık seçimi halk edebiyatında kullanılan nazım biçimleri şunlardır:

Koşma

Semai

Destan

Varsağı

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir