Baltacı Mehmet Paşa

Baltacı Mehmet Paşa Biyografisi

Rusya Çarlığı ile Osmanlı Devleti içinde meydana getirilen Prut Savaşı esnasında, Rus çarı I. Petro’nun müstakbel eşi I. Katerina ile görüştüğü ileri sürülmektedir.

Baltacı Mehmet Paşa, 1662 senesinde Bugün Çorum’a bağlı bir kaza olan Osmancık’da dünyaya gelmiştir. Genç yaşta ilim merakıyla Trablus, Tunus ve Cezayir’e kadar gitti. Hemen sonra İstanbul’a döndü ve akrabalarından Hacı Sefer Ağa vasıtasıyla saraya intisap etti. Burada sırasıyla baltacılık, yazıcılık ve müezzinlik şeklinde görevlerde bulunmuş oldu. Bu sırada Şehzade Ahmed ile de yakın münasebet kurdu.

Baltacı Mehmet Paşa, 1703 Edirne Vak’ası esnasında âsilerle yakın ilişkilerde bulunmuş oldu ve Sultan III. Ahmet’in cülusu hususunda büyük çaba gösterdi. III. Ahmet tahta geçmiş olduğu vakit padişaha olan yakınlığı dolayısıyla hızlıca yükseleceğini umut ettiyse de Sadrazam Morali Damad Hasan Paşa, Baltacı Mehmet Paşa’yı kendisine rakip gördüğünden onu uzun süre terfi ettirmedi. Bir ara birinci mîrâhur’luğa atama edildiyse de azca sonrasında Trablus ve Halep taraflarına tahsildar olarak gönderilmek suretiyle saraydan uzaklaştırıldı. Sadece Kalaylıkoz Ahmed Paşa’nın sadâreti döneminde İstanbul’a dönebildi ve 6 Kasım 1704 tarihinde vezâretle kaptan-ı derya oldu.

Bu sırada Kalaylıkoz Ahmed Paşa’nın sadâretten azline sebep olan bazı tertiplere girişti ve sonunda sadârete geçmeyi başardı. Bu ilk sadrazamlığı esnasında kendisine yandaş olanları iş başına getirmekten başka mühim bir iş yapamadan azledildi. Hemen sonra 1707 senesinde Erzurum valiliğine ve Sakız muhafızlığına atama edildi. 21 Ocak 1709 tarihinde Halep valisi olan Baltacı Mehmet Paşa, 18 Ağustos 1710 tarihinde Köprülüzâde Nûman Paşa’nın yerine ikinci kere sadrazamlığa getirildi. Bu sırada ilk iş olarak İsveç Kralı XII. Carl’ın (Demirbaş Karl) Osmanlı topraklarına ilticası ile gelişme gösteren Osmanlı-Rus münasebetleriyle meşgul oldu. Derhal arkasından, Osmanlı Devleti’nin şimal sınırlarına saldırı eden Ruslar’a karşı yapılacak Prut Seferi’ne serdâr-i ekrem olarak atama edildi.

Sefer hazırlıkları tamamlandıktan sonrasında 9 Nisan 1711’de İstanbul’dan ordusuyla ayrılan Baltacı Mehmet Paşa, 18 Temmuz 1711 günü Prut nehri bataklıkları civarında Rus güçleriyle karşılaştı. Dört gün kadar devam eden ve tarihte Prut Savaşı adıyla anılan bu muharebe esnasında Rus ordusunun kuşatma altında ve umarsızlık içinde kalması üstüne Rus Çarı I. Petro müstakbel eşi I. Katerina ile Osmanlılar’ın her istediğini yerine getirecek bir sulh teklifinde bulunmuş oldu. Baltacı Mehmet Paşa’nın da uygun görmesi üstüne iki taraf içinde 22 Temmuz 1711’de bir antlaşma yapılmış oldu.

Antlaşmanın imzalanmasından III. Ahmet de memnun olmuş ve kendisini İstanbul’a çağırmıştı. Sadece Baltacı ile I. Katerina içinde bir ilişki kurulduğuna dair söylentiler çıkarıldı ve ordusunu muhasaradan kurtaran Çar I. Petro’nun vaad etmiş olduğu hususları yerine getirmemesi, sadrazama karşı İstanbul’da bir karşıcılık grubunun oluşmasına sebep oldu.

Hakkaten antlaşmanın neticesini alabilme hususunda ağır davranan Baltacı Mehmet Paşa’nın bu tutumu İstanbul’da yanlış yorumlara yol açmıştı. Nihayet III. Ahmet’in talimatıyla Eylül 1711’de Edirne’ye gelen ve 20 Kasım 1711’de sadâret mührü kendisinden alınan Baltacı Mehmet Paşa Aralık 1711’de kalebent olarak Midilli’ye sürüldü. Temmuz 1712’de de Limni adasına gönderildi. Aynı senenin eylülünde orada öldü. Kabri Niyâzî-i Mısrî’nin medfun bulunmuş olduğu hazîrededir. Bir oğlu ile Fatma isminde bir kızı vardı.

Vefat ettiğinde yaşı elliyi geçmiş bulunan Mehmed Paşa, mizaç bakımından aşırı istekli ve devlet işlerinde entrikaya eğilimli, devlet idaresinde fazla kabiliyeti olmayan bir kimse idi.

Baltacı Mehmet Paşa, Temmuz 1712 tarihinde Limni, Yunanistan’da 50 yaşlarında ölmüştür.
Kaynak:Yaşam öyküsü.info

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir