Berlin Buhranı Nedir?

ABD, SSCB tehdidine karşı Truman Doktrini ve Marshall Planı’nı devreye soktu. Arkasından 1948’de on altı Avrupa devletinin bir araya gelmesiyle Avrupa İktisadi İş Birliği Teşkilatı ve gene aynı yıl içinde altı Avrupa devletinin katılımıyla Batı Avrupa Birliği kuruldu. Devamında ise Avrupa ve ABD’nın iş birliği ile 1949’da NATO kuruldu.

1948 yılının en mühim çekişme mevzusu Berlin oldu. Şundan dolayı Almanya’nın tamamı şeklinde Berlin de dört ayrı işgal bölgesine ayrılmıştı. İngiltere, Fransa ve ABD kendilerine düşen bölgelerde gerçek bir demokrasi için mühim adımlar attı. Ek olarak ekonomik alanda da mühim ilerlemeler kaydedildi. Doğu Almanya ve Doğu Berlin bu gelişmelerin gölgesinde kaldı.

Doğu Almanya topraklarında kalan Berlin’e, SSCB işgal bölgesinden geçilerek gidiliyordu. Bu durum öteki ülkeleri memnun etmekle beraber SSCB’yi rahatsız ediyordu. Bu geçişler SSCB’ye karşı ABD’nin güç gösterisine dönüştü.

ABD ve İngiltere kendilerine düşen Alman topraklarını birleştirerek bu topraklara Bizonia (Bizonya) adını verdi. Hemen sonra Fransa’nın kendine düşen kısmı bu birliğe katmasıyla birliğin adı Trizonia (Trizonya) oldu. Bu birleşmeden rahatsız olan SSCB, Batı Berlin’e kara yolu geçişlerini engelledi. Bunun üstüne hava kuvvetleri kuvvetli olan ABD, hava köprüsü kurarak uçaklarla şehrin her türlü ihtiyacını karşıladı. Berlin Buhranı kimi zaman görüşme kimi zaman de münakaşa ortamında bir süre devam etti.

Harp sonrasında Almanya’yı dörde bölerek hata yaptığını anlayan İngiltere, Fransa ve ABD yönetimleri, 23 Mayıs 1949’da Federal Almanya Cumhuriyeti (Batı Almanya) adıyla demokratik ve bağımsız bir devletin kurulmasını sağlamış oldu (Harita 3.2).

SSCB, kendine kalan bölgede Ekim 1949’da Demokratik Almanya Cumhuriyeti’ni (Doğu Almanya) kurdu. Kasım 1949’da aynı durumu Berlin şehrinde de uygulamaya koyarak komünist belediye meclisini oluşturdu. Batı Berlin’de de değişik bir yapılanmaya gidildi. Böylece Berlin şehri resmen bölünmüş oldu. Bu gelişmeler, II. Dünya Savaşı’nda oluşan Bağlaşık Blok’un çöktüğünün ve dünyanın Doğu-Batı olarak ikiye ayrıldığının en belirgin göstergeleri oldu.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir