Beş Hececiler

1911 senesinde Genç Kalemler çevresinde toplanan sanatçıların gayretleriyle aslına bakarsan başlamaya da hazır olan edebiyatta ulusal olma terimi kısa süre içinde etkili olmaya başlamıştı. İşte bu rüzgarın etkisiyle de şiirde Anadolu’yu mevzu olarak işleyen, halkın konuşmuş olduğu Türkçeyi şiire sokan ve en önemlisi de uzun süredir tartışılan hece-aruz vezni tartışmasını sonlandırarak hece ölçüsünü şiire egemen kılan ve hecenin beş şairi olarak da malum bu sanatçılar, Türk edebiyatının mühim bir dönüm noktasını oluşturmaktadır. Bilhassa Türk şiirini aruzun boyundurluğundan kurtarmaları önemlerini son aşama arttırmaktadır.

Şiire 1910’lu yılların başlangıcında süregelen Beş Hececilerin ilk etapta o dönem hakim olan Fecr-i Ati’nin çizgisinde bir sanat görüşüne haiz olduklarını söyleyebiliriz. Şiire aruz ölçüsüyle başlamışlardır sadece Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin benzer biçimde adlardan etkilenerek hece ölçüsüne doğru bir kayış yaşamışlardır. Aruz-hece ölçüsünün büyük bir münakaşa yarattığı o dönemde hece ölçüsüne doğru yönelmeleri, artık bu topraklarda aruzun değil hece ölçüsünün hakim olmasının başlangıcını oluşturmuştur. Bir tek ölçü olarak bir değişiklik yaşatmamışlardır; şiirin işleyeceği mevzu ve dilin süsten, sanattan ve yabancı kelimelerden kurtulup mütevazı bir Türkçe ile yazılmasını sağlamaya çalışmışlardır. Bilhassa Anadolu ve Anadolu insanının yaşamının şiire mevzu olarak alınması düşüncesini Faruk Nafiz Çamlıbel‘in “Sanat” adlı şiirinde oldukca net bir halde görürüz. Onlara bakılırsa yüzyıllardır bu cemiyet ve ülke için en büyük fedakarlığı Anadolu halkı yapmıştır sadece bugüne dek Anadolu kadınlarının göz yaşları görmezden gelinmiştir.

Her ne kadar “Beş Hececiler” için bir yazınsal topluluk desek de aslına bakarsak hecenin bu beş şairi bir araya gelip beraber bir topluluk oluşturmamışlardır. Her ne kadar mevzu bakımından değişik temaları işlemişlerse de; aynı döneme denk gelen, aynı düşünceleri yansıtan, şiirde dilin sadeleşmesini ve hecenin kullanılmasını korumak için çaba sarfeden şairler sonradan bir yazınsal grup benzer biçimde değerlendirilmiş ve “Hecenin beş şairi” olarak adlandırılmıştır. Bu adlandırmayı ve gruplandırmayı da kolaylık olsun diye bu şairleri bir araya toplayan İsmail Hakkı Sevük yapmıştır.

Beş Hececilerin Özellikleri

1. Ulusal edebiyat akımından etkilenen topluluk şiire yeni bir nefes getirmiştir.

2. Şiirlerinde aruzun yerine hece ölçüsünü kullanmışlardır. Hece ölçüsünün 11 ve 14’lü benzer biçimde uzun kalıplarını kullanmayı tercih etmişlerdir.

3. Mütevazı, süsten uzak bir Türkçe kullanmışlardır. Genç Kalemler’in başlatmış olduğu akımı devam ettirmişlerdir.

4. Şiirlerinde kahramanlık, Anadolu, memleket sevgisi, vatanın güzellikleri benzer biçimde mevzuları işlemişlerdir. Sadece Anadolu’yu yakından tanıyamadıkları için Anadolu’nun gerçekçi bir halde şiire yansıtılmasından söz edemeyiz.

5. 1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Mücadelesi döneminde şiir yazdıkları için “memleketçi edebiyat” ağır basmıştır.

6. Şiirlerinde söyleve yakın bir ifade görülür.

7. Gerçekçi bir şiir anlayışına haiz olsalar da romantizme kaydıkları görülür.

8. Düzyazı şu demek oluyor ki düz yazı cümlelerini şiir içine sokmuşlardır.

9. Halk şiirinin nazım türlerini kullanmayı tercih etmişlerdir. Özgür müstezatla da şiir yazmayı denemişlerdir.

10. Faruk Nafiz Çamlıbel’in “Sanat” adlı şiiri bu topluluğun görüşlerini yansıtması bakımından bir bildiri niteliği de taşımaktadır.

Beş Hececi Şairler

– Halit Fahri Ozansoy (h)

– Enis Behiç Koryürek (e)

– Yusuf Ziya Ortaç (y)

– Orhan Seyfi Orhon (o)

– Faruk Nafiz Çamlıbel (f)

Beş hececi şairlerin kodlaması “h-e-y-o-f” şeklinde yapılırsa akılda daha kalıcı olabilir.

Beş Hececilerin edebiyatımıza kazandırdıkları şunlardır:

  1. Aruz-hece ölçüsü tartışmasını sonlandırmış ve Türk şiirine hece ölçüsünü egemen kılmışlardır.
  2. Genç Kalemler dergisi sonrasında süregelen dildeki millileşmeyi şiire sokmayı başarmışlardır.
  3. O güne kadar unutulan Anadolu ve Anadolu insanı edebiyatın mevzusu olmuştur.
  4. Memleketçi edebiyatı hakim kılmışlardır.

Beş Hececiler Imtihan Soruları?

1. Özellikleri nedir?

2. Temsilcileri kimlerdir?

3. Türk Edebiyatına getirdikleri yenilikler nedir?

4. Yazınsal anlayışları nedir?

Beş hececiler mevzu anlatımı slaytını indirmek için TIKLAYINIZ

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir