Cumhuriyetin İlanının Sonuçları

Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te duyuru edildiğinde Türkiye’de siyasal alanda bir oldukca değişim meydana geldi.

Cumhuriyet’in ilanının neticelerini maddeler halinde özetledik:

Cumhuriyetin İlanının Neticeleri
  1. Yeni Türk Devleti’nin yönetim şeklinin Cumhuriyet olarak belirlenmesiyle 1921 Anayasası’nda esaslı değişimler yapılmıştır. Türkiye’nin hükümet şeklinin Cumhuriyet olduğu, devletin dininin İslam olduğu, resmi dilinin Türkçe olduğu şeklindeki maddeler Anayasaya konulmuştur.
  2. TBMM’nin açılması ile birlikte ortaya çıkmış olan yeni devletin adının ne olduğu ve iyi mi bir rejim uygulanmış olduğu mevzusunda belirsizlikler ortadan kaldırılmıştır. Yeni rejimin adı konmuştur.
  3. M. Kemal Paşa, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Cumhurbaşkanı, ilk Cumhuriyet hükümetini kurma görevini İsmet Paşa’ya vermiş, Kurtarılışı Bey(Okyar) de TBMM Başkanlığı’na seçilmiştir.
  4. Cumhurbaşkanının seçilmesiyle devlet başkanlığı problemi çözüme kavuşmuştur. Uygulama şu şekilde olacaktır; meclis ilkin kendi içinden bir cumhurbaşkanı seçecek o da gene meclisten bir üyeyi hükümet oluşturmak için görevlendirecektir. Hükümet kurma görevini alan milletvekili (başbakan) bir bakanlar kurulu sıralaması hazırlayacak ve bir de hükümet programı yapmış olacaktır. Kabine sıralaması ve hükümet programı cumhurbaşkanı tarafınca onaylandıktan sonrasında TBMM’de güvenoyuna sunulacak ve kafi oyu alırsa göreve başlayacaktır. Kabine Sistemi isminde olan bu sistem halen uygulanmaktadır.
  5. Meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine geçilmiştir. Muhteşem şartlarda uygulanan meclis hükümeti sistemi sonlanmış yerine Cumhuriyet hükümetleri kurulmuştur.
  6. Sisteme işlerlik kazandırılmış ve hükümet kurulması ergonomik usullere bağlanmıştır.
  7. Ulusal Mücadelenin başından beri amaçlanan ulusal egemenlik düşüncesi başarı göstermiş olmuş, çağdaşlaşma yolunda da mühim bir adım atılmıştır.
  8. Cumhurbaşkanlığı ve başbakanlık makamları kurulmuştur.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir