Edebiyat-Psikoloji İlişkisi

Edebiyat-Psikoloji İlişkisi” hakkında söylenebilecekler bayağı fazla bu sebeple edebiyat sanatının en yoğun ilişki kurduğu alanların başlangıcında şüphesiz psikoloji gelmektedir. İnsanı ve yaşamını anlamayı amaçlayan iki dal olan “Edebiyat ve Psikoloji”yi birbirinden uzak olarak düşünmemek gerek. Edebiyat birçok bilim ve sanat dalıyla ilişki kurar sadece bu ilişkiler hiçbir süre “edebiyatın psikoloji ile ilişkisi” boyutuna ulaşmaz.

Edebiyat genel anlamıyla insanı ve onun yaşamını ele alan; insanoğlunun düşüncelerini, duygularını, hayallerini etkisi altına alan bir halde aktarmayı amaçlar. İnsanı anlamayı ve gerçekçi bir halde ortaya koymayı amaçlayan edebiyat, bu anlamda psikolojinin sınırları içine girer bu sebeple psikoloji de insanı ele alıp onu anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Bu noktadan bakarsak edebiyat ile psikoloji arasındaki ilişki daha net ortaya çıkmış olur.

19. yüzyılın sonlarına doğru psikoloji bilimi tesirini tüm dünyada arttırmakla beraber edebiyat sanatını da derinden etkilemiştir. Ondan ilkin değişik sanat akımlarıyla başka noktalara odaklanan yazarlar realizm akımının etkisiyle eserlerinde insan davranışlarını anlamaya, davranışların altında yatan ruhsal etkenlere ağırlık vermişlerdir. Bugün birçok yazınsal eserde bu psikolojinin bu etkilerini görmek mümkündür.

Rus edebiyatının en büyük isimlerinden olan Dostoyevski, hemen hemen psikoloji biliminde dikkate alınır bir gelişme yokken Kabahat ve Ceza adlı eseriyle bu alanda büyük bir yankı uyandırmıştır.

Türk Edebiyatı’nda ise realizm akımın tesirinde Mehmet Rauf, ilk ruhsal eserimiz olan Eylül adlı romanını yazmıştır. Peyami Safa, Ahmet Hamdi Tanpınar ve Oğuz Atay benzer biçimde sanatçılar psikolojiden fazlasıyla yararlanan adların başlangıcında gelmektedir.

Edebiyat Psikoloji İlişkisi

→ Hem psikoloji hem de edebiyatın merkezinde insan yer alır.

→ Her iki alan da insanı bir tüm olarak ele alır ve insanoğlunun iç dünyasını anlamaya çalışır.

→ İnsan psikolojisi ve edebiyat iç içe düşünülmüş ve eserlerin ortaya çıkmasında psikolojiden yararlanılmıştır.

→ Edebiyat ve psikoloji iç içe girmiş iki değişik alan olarak birbirini besler.

→ Romanlarda kişilerin tahlil edilmesinde psikolojiden yararlanılır.

→ Edebiyat, psikolojinin çağrışım metotlarından yararlanmış ve “Şuur Akışı” tekniğini oluşturmuştur.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK YAZILAR
PDF / Slayt
12.Derslik Ders Mevzuları
TYT Türkçe 
AYT Edebiyat

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir