Ek Halindeki Zamirler: İyelik Zamiri, İlgi Zamiri

Zamirler için ismin yerini tutan, adları karşılayan sözcüklerdir şeklinde bir tarif yapmıştık. Sadece bazı ek biçimindeki zamirler de cümle içinde adların yerine kullanılabilmektedir. Ek halinde zamirler  şu başlıklarda karşımıza çıkmaktadır:

  • İyelik Zamiri
  • İlgi Zamiri

Bu ekler sözcüklere ilave edildikten sonra cümlede bir adı karşılayabilmekte, iyelik belirtebilmektedir.

İyelik Zamirleri

İsimlere ilave edildikten sonra o varlığın kime ya da neye ilişik bulunduğunu belirten eklere “İyelik Zamirleri” denir. Hem de iyelik zamirleri olarak da adlandırılır. İyelik zamirlerinin eklendiği adlar, “isim tamlamaları“nda tamlanan görevinde kullanılmaktadır.

Şahıslara Nazaran İyelik Zamirleri

1. tekil kişi iyelik eki: -m  → Otomobilm, Gözüm
2. tekil kişi iyelik eki: -n  → Otomobiln, Gözün
3. tekil kişi iyelik eki: -ı, -i, -u, -ü, -(s)ı, -(s)i, -(s)u, -(s)ü  → Otomobil, Gözü

1. çoğul kişi iyelik eki: -mız, -miz, -muz, -müz  → Otomobilmız, Gözümüz
2. çoğul kişi iyelik eki : -nız, -niz, -nuz, -nüz  → Otomobilnız, Gözünüz
3. çoğul kişi iyelik eki : -ları, leri  → Otomobilları, Gözleri

İyelik Zamir Örnekleri

Silgim – Benim silgim
Silgin – Senin silgin
Silgisi – Onun silgisi
Silgimiz – Bizim silgimiz
Silginiz – Sizin silginiz
Silgileri – Onların silgileri

UYARILAR 

3. tekil kişi iyelik zamiri, ismin belirtme hal eki olan “-ı, -i, -u, -ü,” ile karıştırılmamalıdır. İyelik zamirleri isim tamlamalarında tamlanan görevinde olduğundan; “-ı, -i, -u, -ü,” eklerini almış adların öncesine “Onun” zamiri getirilebiliyorsa iyelik zamiri, getirilemiyorsa ismin belirtme hal ekidir.

  • Kitabı baştan sona çizmişti. (Onun kitabı baştan sona çizmişti.) = Belirtme hal eki
  • Kitabı oldukça eskiydi. (Onun kitabı oldukça eskiydi.) = İyelik zamiri

⇒ İyelik zamirleri, belgisiz zamirlerin sonuna da gelebilir.

  • Bazı inatçı çıkmıştı.
  • Bir çokmuz sınıfı geçmeyi başarmıştık.
  • Kimseniz yok muydu? 

İlgi Zamirleri

Türkçede isim tamlamalarında tamlanan kaldırılıp yerine bir adı karşılayacak şekilde getirilen “-ki” ekine “İlgi zamiri” denir. İlgi zamirleri isimlere ilişik olma anlamı da katmaktadır. Bu zamirler cümlede bir ismin birden fazla yeniden etmesini önlemeyi amaçlamaktadır.

* İlgi zamirleri devamlı kelimelere bitişik yazılmaktadır.

İlgi Zamiri Örnekleri

  • Bizim evimiz bu yıl, komşununki geçen yıl satılmıştı. (Komşunun evi)
  • Bu raporla ilgili düşüncelerim sizinki şeklinde değildi. (Sizin düşünceniz)
  • Dedesininki fazlaca eskilerden kalmaydı. (Dedesinin bastonu)
  • Onunki daha kazançlı bir yatırımdı. (Onun portföyü)

Ek olarak Bkz ->ZAMİRLER

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir