Ertuğrul Fırkateyni Olayından Günümüze Türk-Japon İlişkileri

Osmanlı-Japonya ilişkileri, XIX. yüzyılın son çeyreğinde Japonya’nın girişimleri ile başladı. Sultan II. Abdülhamit, Japon İmparatoru Meiji’ye hediyelerini ve dostluk mesajını iletmek için 1890’da Ertuğrul Fırkateyni’ni Japonya’ya gönderdi. Ertuğrul Fırkateyni dönüş yolunda Kushimoto (Kuşimoto) açıklarında battı ve 532 denizci yaşamını yitirdi (Harita 4.13). Japon halkının ve yetkililerinin yaralılarımıza ve şehitlerimizin ailelerine yönelik ilgi ve yardımları Türk-Japon dostluğunun temellerini oluşturdu.

Türkiye Cumhuriyeti ile Japonya arasındaki dostluk ve ilişkilerin gelişmesi amacıyla 1925 Kasım’ında Osaka’da Türk-Japon Tecim Kurumu kuruldu. Türkiye Cumhuriyeti ve Japonya, Tokyo ve İstanbul’da karşılıklı büyükelçilikler açtı. Japon Büyükelçiliğinin 1937’de Ankara’ya taşınmasıyla İstanbul’da başkonsolosluk açıldı. Büyükelçiliğin açıldığı tarihte Türk-Japon Dostluk Derneği kuruldu. 1929 Dünya Ekonomik Buhranı’nın yaşandığı dönemde Türkiye ile Japonya içinde ilk tecim antlaşması imzalandı. 1930’da Türk-Japon Tecim ve Denizcilik Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmalardan sonrasında Japon Prensi, 1931’de Ankara’da Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafınca kabul edildi.

II. Dünya Savaşı yıllarında muharebeye katılmama yönünde büyük çaba sarfeden Türkiye, savaşın son döneminde Yalta Konferansı kararları çerçevesinde harp sonrası düzende söz sahibi olabilmek için içlerinde Japonya’nın da olduğu Mihver Devletler’le diplomatik ilişkileri keserek harp duyuru etti fakat bu harp ilanı politik bir ifade olarak kaldı.

II. Dünya Savaşı sonrası Türkiye ile Japonya içinde 8 Eylül 1951’de San Francisco Sulh Antlaşması imzalandı ve Tokyo’da Türk Başkonsolosluğu açıldı. Japonya’nın 1956’da BM’ye üye olmasında Türkiye’nin büyük desteği oldu. 1962’de Türk-Japon Parlamento Dostluk Birliği kuruldu. İran-Irak Savaşı sürerken 1985’te Tahran’da mahsur kalan fazlaca sayıda Japon vatandaşının Japon makamlarının yardım çağrısı üstüne Türk Hava Yolları tarafınca Japonya’ya götürülmesi Türk-Japon ilişkilerindeki dönüm noktalarından biri oldu .

Japonya ile Türkiye içinde geçmişe uzanan köklü ilişkilerin daha da geliştirilmesi ve Türkiye’nin tanıtımına katkı sağlamak amacıyla 2003 yılı Japonya’da Türkiye Yılı, 2010 yılı da Türkiye’de Japon Yılı olarak kutlandı. 2013’te stratejik ortaklık düzeyine yükseltilen siyasal ilişkiler, son dönemde karşılıklı üst düzey ziyaretlerin de katkısıyla hızla gelişmektedir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir