Fahreddin Paşa

Fahreddin Paşa Biyografisi

Medine Kahramanı. Bilhassa I. Dünya Savaşı esnasında çıkan Şerif Hüseyin İsyanı’nda zor şartlar altında Medine‘de yönettiği 2 yıl 7 ay devam eden Medine Müdafaası ile bilinir.

Fahreddin Paşa, 4 Şubat 1868 tarihinde şimdiki Bulgaristan‘da Tuna Nehri kıyısında bulunan bir kent olan Rusçuk’da dünyaya gelmiştir. Soyadı kanunundan sonrasında Türkkan soyadını aldı. Tam adı Ömer Fahreddin Türkkan’dır. Babası Düzen-ı Cedid Topçubaşısı Mehmed Nahid Bey, anası Fatma Adile Hanım’dır. Abdülhamit II döneminde olan 93 Harbi diye anılan 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşından sonrasında ailecek İstanbul’a taşındı.

“Medîne Müdâfii”, “Türk Kaplanı”, “Çöl Kaplanı”, “Medine Kahramanı” lakaplarıyla anılır.

Fahreddin Paşa, Erkan-ı Harbiye Mektebi’ni bitirdikten sonrasında 1891 senesinde Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle göreve başladı. Balkan Savaşı’nda Çatalca savunmasında ve Edirne‘nin geri alınışında vazife aldı.

I. Dünya Savaşı başladığında 4. Ordu’ya bağlı 12. Kolordu komutanı olarak Musul‘da bulunan Fahreddin Paşa, 1915 senesinde 4. Ordu komutan vekilliğine getirildi. Bu bölgede iken hem tehcire doğal olarak tutulan Ermenileri yerleştirmesiyle uğraştı bununla beraber Urfa, Zeytun, Musadağı ve Haçin’deki Ermeni isyanlarını bastırdı.

1916 senesinde 4. Ordu komutanı Cemal Paşa tarafınca Medine‘deki Hicaz Kuvve-i Seferiyesi komutanlığına atandı. İngilizlerin desteğinde isyana girişen Şerif Hüseyin ordusuna karşı, kısıtlı imkânlara karşın yapmış olduğu Medine Müdafaası büyük takdir topladı.

Kuşatmadan kısa süre ilkin, isyancıların Medine’ye de saldıracağını öngören Fahrettin Paşa, şehirdeki tüm mukaddes emanetleri gizlice İstanbul’a gönderdi.

Medine’nin etrafı isyancıların eline geçmeye başlayınca İstanbul Hükümetinin Medine’nin boşaltılması talebini Fahreddin Paşa ‘Hz Muhammed‘in kabrinin bulunmuş olduğu Medine‘deki Türk Bayrağını kendi elimle indiremem’ diyerek kabul etmedi. Herhangi bir yağma ihtimaline karşı da önlem olarak, Medine’deki 30 parça Mukaddes Emaneti 2000 askerin koruması altında İstanbul’a gönderdi.

Şerif Hüseyin‘in 1916 senesinde İngiliz desteğiyle isyan ederek Medine‘yi hedef alması üstüne süregelen Medine Müdafaası 2 yıl 7 ay sürdü ve 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi‘nin imzalanması üstüne Padişah Vahdettin VI. Mehmet‘in, müdafaada ısrar eden garnizon komutanı Fahreddin Paşa’yı iknasıyla 70 gün sonrasında 10 Ocak 1919’da sonlanmış oldu. Kuşatma sonunda, garnizon komutanı Fahreddin Paşa İngilizler tarafınca tutuklanarak harp esiri olarak ilkin 27 Ocak 1919 tarihinde Mısır‘a sonrasında da 5 Ağustos 1919 tarihinde Malta‘ya sürgün edildi.

Sürgün esnasında, harp suçlularını yargılamak suretiyle İtilaf Devletleri tarafınca İstanbul’da kurulan Kürt Nemrut Mustafa Paşa Divan-ı Harbi adında olan mahkemece ölüme mahkûm edildi. Sadece Ankara Hükümeti’nin gayretleriyle 8 Nisan 1921 tarihinde Malta’dan kurtulduktan sonrasında Eylül 1921 tarihinde Türk Kurtuluş Savaşı‘na katılmak suretiyle Ankara‘ya geldi. Başkomutan Müşir Gazi Mustafa Kemal Paşa tarafınca Cenup Cephesi’nde Fransız Ordusu’na karşı savaşan Türk kuvvetlerini birleştirmekle göreve getirildi. Fransızlarla Ankara Antlaşması’nın imzalanmasıyla güneyde harp sona erince, 9 Kasım 1921 tarihinde TBMM tarafınca Kabil Büyükelçiliği’ne atandı. Türk-Afgan dostluğunun gelişmesinde mühim rol oynadı. Afganistan ve havalisinden Ulusal Savaşım için toplanan yardımların Ankara’ya gönderilmesinde mühim oranı olmuştur.

5 Şubat 1936 tarihinde Ferik korgeneral rütbesi ile ordudan emekli oldu. 22 Kasım 1948 tarihinde bir tren yolculuğu esnasında Eskişehir civarlarında kalp krizi geçirerek vefat etti.

Fahreddin Paşa, 1900 senesinde Ferik Ahmet Paşa’nın kızı Ayşe Sıdıka Hanım ile evliliğe ilk adımını attı. Suphiye Türkkan 1904-1978 (kız), Mehmed Selim Türkkan 1908-1991(oğlan), Mehmed Orhan Türkkan 1910-1994 (oğlan), Ayşe Nermin Türkkan 1919-1997 (kız), Ayhan Türkkan 1928-4.2.1959 (oğlan) adlarında evlatları oldu.

Fahreddin Paşa, 22 Kasım 1948 tarihinde Eskişehir’de 80 yaşlarında kalp krizinden ölmüştür. İstanbul’da toprağa verildi. Vasiyeti üstüne Aşiyan Mezarlığına defnedildi.

Fahreddin Paşa tarafınca İstanbul’a gönderilen ve günümüzde bir kısmı Topkapı Sarayı müzesinde sergilenen mukaddes emanetlerin bir kısmı şunlar:
Hz. Osman‘ın ceylan derisine el yazmalı Kuran’ı.
– 5 tane eski el yazması Kuran ve 4 tane Kuran cüzleri.
– Kıymetli taşlarla bezenmiş, altın kaplamalı 5 tane Kuran kabı.
– Hilye-i Şerif (Peygamberimizin yazı ile yapılmış portresi). Gümüş çerçeveli, yeşil kadife üstüne pırlanta ve incilerle Peygamberimizin adı yazılı, gümüşten güneş resimli.
– Bir tane som altın üstüne pırlanta ile Kelime-i Şehadet yazılı levha.
– Pırlantalı, incili, mercanlı 7 tane tespih.
– Gümüş işlemeli 2 tane rahle.
– Sultan Abdülaziz‘in pırlantalı ve altın işlemeli tuğrası.
– 4 tane sancak başı ve 3 tane kıymetli kılıç.
– Medine’de Sultan Mahmut kütüphanesi ve diğerlerindeki kıymetli eserler.

Kaynak:Yaşam öyküsü.info

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir