Halife Müsterşid – Mahmud İttifakı ve Sultan Sencer

Hille ve çevresi hükümdarı Dübeys b. Sadaka (1108–1135), Abbasî halifesi Müsterşid–Billâh (1118–1135) ile anlaşmazlığa düşmüş ve Mahmud’un kardeşi Tuğrul ile birleşerek Irak’ta yeni bir Selçuklu Devleti oluşturmak istemişti. Bu iki bağlaşık başarıya ulaşmış olamayınca, Sultan Sencer’e sığınmışlar, fakat ondan umduklarını bulamadıkları şeklinde, Sencer Dübeys’i tevkif ettirmişti.

Öteki taraftan siyasî haklarını tekrardan ele geçirmek isteyen halife Irak Selçuklu Sultanı Mahmud’la münasebetlerini düzeltmiş, hatta bu ikisi bir ittifak meydana getirerek Sultan Sencer’e karşı savaşmayı kararlaştırmışlardı.

Sultan Sencer bu durumu öğrendiği süre, derhal Mahmud’a bir mektup yazarak halifenin kendilerine bir komplo hazırlamak niyetinde bulunduğunu belirtip bu ittifaktan ayrılmasını istemişti. Mahmud, ikazları dikkate alarak ittifakı bozdu. Peşinden, halife ile Selçuklu Devleti arasındaki mevcut hukukî durumu tekrardan sağlamak için, Sultan Sencer’in teşviki ile, silâhlı mücadeleye girişti. O halifeyi yenmesine karşın neticede Bağdat’ta halifenin siyasî hâkimiyetini tanımış görünmektedir (1126).

Mahmud’un halife ile tekrardan ortaklık içine girdiğine dâir haberler alan Sultan Sencer, Rey’e gelmiş olarak Mahmud’u bu şehre çağrı etti.

Mahmud bu çağrıya derhal uydu. Sultan Sencer yeğeni ile yapmış olduğu Rey görüşmesinden memnun olarak geri döndü (1128). Sadece bu görüşmede onun Mahmud’dan halifenin plânlarını bozmaya yönelik tedbirler almasını istediği anlaşılıyor. Irak Selçuklu sultanı Mahmud, Halife Müsterşid’i azletmek için harekete geçeceği sırada öldü (10 Eylül 1131).

Kaynak: Selçuklular Zamanı – PROF. DR. MUHARREM KESİK

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir