Hun Sanatı Nedir? Hun Sanatı Özellikleri

Hunlar, Orta Asya’da kurulan, tarihteki ilk Türk devletidir (MÖ 220-MS 216). En kuvvetli dönemlerini Metehan zamanında yaşamışlardır. O’nun ölümünden sonrasında ikiye ayrılmış, hemen sonra da yıkılmıştır.

Hun sanatına ilişik eserlere kurganlarda meydana getirilen kazılarda rastlanmıştır. Bu kurganlar Orta Asya’da Altay Dağları’nın eteklerindeki Pazrık Vadisi’nde, Kazakistan’ın başkenti Astana ve Işıkgölü civarlarındaki, Esik’te ve Noin-Ula’da bulunmaktadır.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Hun Mimari Sanatı

Sibirya’da, Altay Dağları eteklerinde Pazırık adında olan bölgede meydana getirilen kazılarda, oldukça sayıda kurgan ortaya çıkarılmıştır.

KURGAN: Orta Asya gömüt yapısı. Kütüklerden, ahşap yığma tekniği ile yapılmış bir gömüt odasını gizleyen toprak yığını. Anadolu’daki Tümülüslere büyük benzerlik gösterir. Kurganlarda maden, ahşap ve el dokuması pek oldukça yapıt yakalanmış, yanı sıra insan ve hayvan kemiklerine de rastlanmıştır.

Orta Asya’da bir Kurgan ve üstündeki Balbal

Volga nehri civarlarındaki Ulan Ede ’de etrafı surlarla çevrili bir yerleşim ortaya çıkarılmıştır. Burada bulunan evlerde, zeminlere yerleştirilen boruların içinden, sıcak hava ve buğu geçirilerek ısıtma yapıldığı görülmüştür. Hypocaust (Hipocaust) adında olan bu sistemin Romalılar tarafınca da kullanıldığını görüyoruz.

Hunlarda Ufak El Sanatları

Hun el sanatlarına ilişik örnekler Altay Dağları eteklerindeki kurganlarda meydana getirilen kazılarda ortaya çıkarılmıştır. Ağaç, kemik, taş, deri, keçe ve dokuma üstüne çeşitli figürler işlemişlerdir. Bu figürlerin başlıcaları; geyik, kartal, dağ keçisi, aslan ve grifondur.

GRİFON: Kartal başlı, aslan gövdeli mitolojik mahluk. Bulunan el işlemeleri içinde aplike olanlar dikkati çeker.

APLİKE: Kumaş yada deriden kesilen şekillerin, başka bir kumaş, deri, keçe üstüne yapıştırılması ile oluşan süsleme. Kurganlarda bulunan eserler içinde üstünde en oldukça durmamız ihtiyaç duyulan parça; Pazarlık’ta 5. Kurgan’da bulunan bir halı parçasıdır. MÖ. 3.yy.la tarihlenen bu halı, dünyanın en eski halısı olarak bilinmektedir. Günümüzde Rusya’da St. Petersburg Ermitaj Müzesi’nde sergilenmektedir.

Orta Asya Türkleri maden işlemede oldukça ustadır. Kurganlardan çıkan kemer tokaları, silahlar, çadır süsleri, süs eşyaları, koşum takımları maden işçiliğinin ve Orta Asya Türk Sanatı’nın oldukça mühim örnekleridir.

Grifon Heykeli (Maden Sanatı)

Esik Kurgan’ından çıkarılan mühim buluntular içinde altından yapılmış bir elbise ve başlık da vardır ki MÖ 6.yy.la tarihlenir. Bu eserler üstündeki süslemeler mevzularına nazaran 2 grupta incelenir:

  • Hayvan üslubu
  • Kıvrık dal-Nebat üslubu

Hayvan üslubu: Geyik, keçi, at, kurt, kaplan ve kuş benzer biçimde hayvanlar işlenmiştir.

Kıvrık dal-Nebat üslubu: Stilize (şematize) edilmiş bitkisel motifler işlenmiştir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir