I. İbrahim

I. İbrahim Biyografisi

Osmanlı padişahlarının on sekizincisi, İslam halifelerinin seksen dördüncüsü olan I. İbrahim, tahta kalmış olduğu 8 yıl içinde saraydaki muhaliflerini temizlemeye ve iç karışıklıklara son vermeye çalışmıştır. Hazinenin boşalmasından dolayı Osmanlı maliyesinde düzenlemeler yaptırmıştır.

5 Kasım 1615‘de İstanbul‘da doğan I. İbrahim, I. Ahmet‘in Kösem Sultan‘dan olan ikinci erkek evladıdır. Şehzadeliği kafeste geçmiş olduğu için kardeşlerinin sırayla öldürülmesini görmüştü. 8 Şubat 1640‘de kardeşi IV. Murat‘ın ölümü üstüne 9 Şubat 1640‘da Osmanlı tahtına geçti. Ağabeyinin ölümünden sonrasında Osmanlı Hanedanı’nda tek veliaht kalmıştı. Tahta geçtiğinde 24 yaşlarında idi.

IV. Murat‘ın Revan Seferi esnasında Revan Kalesi Komutanı olan Komut Mirgünoğlu, sultanın ölümünden sonrasında bölücü faaliyetlere girmişti. I. İbrahim tahta geçtiğinde ilk işi Mirgünoğlu’nun idam sonucu oldu. Sadece bu kararından dolayı Hurûfiler I. İbrahim’e düşman oldular.

Kemankeş Kara Mustafa Paşa‘nın ve Şeyhülislam Yahya Efendi‘nin de yardımlarıyla, aleyhlerindeki tüm tahriklere karşın, I. İbrahim ilk yıllarında devlet idaresini düzene soktu. Hazinenin gelir ve giderlerini düzenleterek sikkenin kıymet kaybetmesini engelledi. Kösem Sultan başta olmak suretiyle, bir kısım ehliyetsiz I. İbrahim’in aleyhindeki devlet adamlarının tahriklerine kapılarak Kemankeş Kara Mustafa Paşa‘yı 1644 senesinde idam ettirdi. Kısa bir süre sonrasında Şeyhülislam Yahya Efendi’nin de ölümü üstüne kafi özellikte devlet adamı kalmamıştı. I. İbrahim annesini saraydan uzaklaştırmak için Topkapı’dan Eski Saray’a gönderdi.

Dış problemler ile ilgilenmeye başlamış olan I. İbrahim, 1637 senesinde Ruslar tarafınca işgal edilen Azak Kalesi üstüne yürüdü. Kırım kuvvetlerinin de yardımıyla Azak Kalesi teslim alındı. Arkasından 1641 senesinde Avusturya’ya düzenlenen akınlar ile Şimal Bavyera’ya kadar ilerlendi. Avusturya İmparatoru Ferdinand, Osmanlıların bu ilerlermesine karşı koyamadığı için 1606 senesinde imzalanan Zitvatorok Antlaşması yenilendi.

Akdeniz’de ise Saint-Jean Şövalyeleri Osmanlı’ya ilişik tecim gemilerine saldırmakta idi. 20 Haziran 1645‘te Sakız Adası üstünden harekete geçen Osmanlı donamansı Girit’i ele geçirmek için sefere çıktı. 17 Temmuz‘da Girit’in Hanya Limanı’nın ele geçirilmesi üstüne Almanya ve İtalya asker göndererek Venedik’e yardım sonucu aldı. Deli Hüseyin Paşa‘nın Resmı Kalesi’ni ele geçirmesi ve Osmanlı donanmasının üstün duruma gelmesine karşın Kandiye fethedilememişti.

Osmanlı Devleti’nde sarayda bayanların iktidar mücadesi yüzünden çıkan karışıklıkların had safhada olduğu bu zamanda Anadolu’da israf ve giderlerin artması sonucu birçok isyan başgöstermiştir. Bunlardan biri de Sivas Valisi Varvar Paşa‘nın 1647 yılındaki isyanıdır. Ocak ağaları güçlenince isyan kısa sürede büyüdü. 1648 senesinde Sadrazam Hezarpare Ahmet Paşa‘nın asilerce azledilerek öldürülmesi üstüne Sofu Koca Mehmet Paşa sadrazamlığa getirildi. Kösem Sultan’nın I. İbrahim üstünde tesiri kalmayınca Şeyhülislam Abdurrahim Efendi ile sadrazam güçlerini birleştirerek I. İbrahim’i tahttan indirdiler. 7 Ağustos 1648‘de hemen hemen 7 yaşlarında olan IV. Mehmet tahta geçirildi. Tahtan indirilmesinden 11 gün sonrasında 18 Ağustos 1648‘de I. İbrahim boğdurularak öldürüldü. Cenazesi Ayasofya Cami karşısında bulunan türbeye defnedildi.

I. İbrahim döneminde mali durumunun düzeltilmesi için emekler yapılarak para basılmadan para ayarının düşürülerek ve vergilerin adil bir halde toplanarak hazinenin güçlendirilmesine çalışılmıştı.
Kaynak:Yaşam öyküsü.info

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir