I. Mehmet

I. Mehmet Biyografisi

Beşinci Osmanlı padişahı. Erdem sahibi kişilere verilen Çelebi ünvanını almış olan I. Mehmet, kardeşlerinin isyanlarını bastırarak, hükümdar olmuştur. Yeni kurulmuş olan Osmanlı Devleti‘nin fiilen parçalanmasına sebep olan Fetret Süreci‘nden sonrasında tahta çıkmıştır. Bu yüzden I. Mehmet için “İkinci kurucu” da denmektedir. Ankara Savaşı‘ndan sonrasında kaybedilen bölgeleri tekrardan Osmanlı topraklarına katmış, padişahlığı döneminde birçok medrese, imaret ve türbe yaptırmıştır. Bursa’daki Yeşilcami medresesi, Edirne‘deki Eski Cami ve Amasya‘daki Şehzade Türbesi bunlardan birkaçıdır.

1389 senesinde Edirne’de dünyaya geldi. Yıldırım Bayezid‘in ve Devlet Hatun‘un oğluydu. Bursa Sarayı‘nda eğitim aldı. 1391 senesinde hemen hemen 12 yaşlarındayken Amasya Sancakbeyi olan I. Mehmet, 1402‘de Ankara Savaşı’na da katıldı. Savaşın kaybedilmesi üstüne Timur ve ordusu, her yeri yağmalayarak ve yakıp yıkarak Anadolu’dan çekilmişti. Bayezid’in oğulları içinde padişahlık kavgaları da bu zamanda başladı ve Süleyman Çelebi Edirne’de; Çelebi Mehmet Amasya’da ve
İsa Çelebi Balıkesir ve Bursa yöresinde hükümdarlığını ilân etti. I. Mehmet, Canik, Tokat, Niksar ve Sivas yörelerini ele geçirdikten sonrasında Süleyman Çelebi Bizans İmparatoru Manuel Paleologos‘la İstanbul Antlaşması‘nı imzaladı. Anlaşmaya nazaran, Ege sahil bölgesi ile Varna’ya kadar uzanan Karadeniz sahil bölgesi Bizans İmparatoru’na bırakıldı. Çelebi Mehmet, Bursa yöresinde bulunan kardeşi İsa’ya haber gönderip Anadolu’yu aralarında bölüşmeyi önerdi sadece İsa Çelebi kabul etmedi. İki kardeş içinde süregelen çatışmalar harbe dönüştü ve Çelebi Mehmet Ulubat‘ta kardeşini yenik etti.

Ulubat Savaşı sonrasında Bursa ve Balıkesir bölgesini yakalayan Çelebi Mehmet, Bursa’da hükümdarlığını duyuru etti. Sadece Süleyman Çelebi’nin güçleriyle beraber Bursa’ya gelmesi ve şehri ele geçirmesi uzun sürmeyecekti. Bir süre sonrasında Aydınoğlu, Menteşe ve Germiyan beylerini egemenliği altına alan Çelebi Mehmet durumunu iyice güçlendirmişti. İsa Çelebi’nin öldürülmesinden sonrasında Anadolu’da yalnız kalan I. Mehmet, Süleyman Çelebi için tehdit unsuruydu. Bu yüzden 1405‘te Edirne’den Anadolu’ya geçti. I. Mehmet, ağabeyinin Edirne’ye geri dönmesini sağlamak amacıyla 1409 senesinde Musa Çelebi’yi Rumeli‘ye gönderdi. Bunun üstüne Edirne’deki hakimiyetini kaybetmemek için Rumeli’ye geri dönen Süleyman Çelebi’nin yokluğundan istifade eden I. Mehmet Bursa’ya girerek yönetimi tekrardan ele geçirdi. Edirne’de hükümdarlığını duyuru eden kardeşi Musa’yı Çamurlu Derbent‘deki harpte yenik eden ve öldürten I. Mehmet tahta çıkarak 14021413 yılları aralığında devam eden Fetret Devri‘ne son vermiş oldu.

1414 senesinde Karamanoğlu beyliği tarafınca kışkırtılan Aydınoğlu Cüneyt Bey isyan çıkardı. Sadece üstüne asker gönderen
I. Mehmet’ten af dilemesine karşın Aydın, Osmanlı topraklarına katıldı. Bir yıl sonrasında çıkmış olduğu Karaman seferinde Konya‘yı yakalayan I. Mehmet, Karamanoğlu Mehmet Bey’le yapılan anlaşma sonucunda Akşehir ve Ilgın‘ı dostu Germiyanoğlu Yakup Bey’e verdi.

Çelebi Mehmet, bu faaliyetlerden sonrasında tekrardan Rumeli’ye yöneldi ve Osmanlılara karşı düşmanca davranışlar sergileyen
Eflak Beyliği‘nin üstüne gitti. Bunun sonucunda da Eflaklılar vergiye bağlandı.
1416 senesinde ise babası Yıldırım Bayezid zamanında kurulan fakat pek kuvvetli olmayan deniz kuvvetlerini güçlendirdi. O dönemde ek olarak Venediklilerle ilk deniz savaşları yapılmış oldu.

I. Mehmet Anadolu ve Rumeli’deki birliği sağlamış oldu sadece iki mühim isyanla uğraşmak zorunda kalacaktı. Bunlardan biri 1420‘de Torlak Kemal ve Börklüce Mustafa benzer biçimde yakın dostlarıyla beraber İznik‘te kurduğu, İslam dinine aykırı bir tarikatla Anadolu ve Rumeli’de fikirlerini yaymaya süregelen Şeyh Bedrettin‘di. İzmir ve Manisa‘da ayaklanan Şeyh Bedrettin ve arkadaşları I. Mehmet tarafınca yakalattırıldı ve ayaklanma bastırıldı.

İkinci isyan, I. Mehmet’in kardeşi Mustafa Çelebi tarafınca çıkarıldı. Saltanat iddiasında bulunan ve Osmanlı tahtında hak iddia eden Mustafa Çelebi bu düşünceleri yüzünden Feyk Mustafa olarak adlandırılıyordu. Sadece ayaklanması başarı göstermiş olmayınca Bizans’a sığındı ve I. Mehmet onu para karşılığında hapsettirdi.

1420’de I. Mehmet Bursa’da Yeşilcami’yi yaptırdı ve Ankara Savaşı’ndan sonrasında Bizans’a geçen Hereke, Gebze, Darıca, Kartal ve Pendik‘i tekrardan Osmanlı topraklarına kattı.

I. Mehmet 1421 senesinde Gelibolu üstünden Edirne’ye ulaştığında rahatsızlandı. Nüzul geçiren Çelebi, Limni adasında esir olan kardeşi Mustafa Çelebi’nin kendisinin yerine tahta geçmesini istemiyordu. Bu yüzden eğer ölecek olursa oğlu Murat Amasya’dan gelene kadar ölümünün gizli saklı tutulmasını vasiyet etti. Sadece I. Mehmet, 26 Mayıs 1421 tarihinde hayata gözlerini yumdu. Ölümü büyük bir dikkatle gizlendi sadece Bizanslı Leontarius 40 gün sonrasında Mehmet’in öldüğü haberini aldı. Böylece sultanın ölümü Murat’ın Bursa’ya gelişine kadar gizlenmiş oldu.

Bursa’daki Yeşil Türbe’ye defnedilen I. Mehmet’ten sonrasında tahta oğlu II. Murat geçti.

I. Mehmet, azimli, sabırlı ve erdemli kişiliğiyle tanınıyordu. Hükümdarlığı süresince tebaasına daima adaletle yaklaşmıştı ve saygı uyandırıyordu.
Kaynak:Yaşam öyküsü.info

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir