II. Abdülhamit Dönemi’nde Eğitim

II. Abdülhamit Periyodu’nde Maarif-i Umumiye Nezareti, Eğitim Bakanlığı olarak tekrardan düzenlenmiştir. Bu zamanda eğitime ehemmiyet verilmiş; Arapça, Fransızca ve fen alanlarında dersler veren hususi okullarla beraber, il ve ilçelere yeni rüştiye ve idadîler açılmıştır. Meslek okulları ve yüksek okulların da sayısı artırılarak eğitim yaygınlaştırılmaya çalışılmıştır. Türk demokrasi tarihinin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi, II. Abdülhamit’in tahta çıkmasıyla beraber duyuru edilmiş ve bu anayasada eğitimin her vatandaşın hakkı olduğu anlatılarak ilköğretim anayasa ile mecburi hâle getirilmiştir.

Günümüzde öğretim basamaklarına nazaran belirlenmiş olan eğitim teşkilatının temeli, II. Abdülhamit Periyodu’nde meydana getirilen eğitimin modernleştirilmesi emekleri ile beraber atılmıştır. Eğitim teşkilatı içinde istatistik kaleminin kurulması ve çalışmaların sayısal verilere dayalı olarak devam etmesi, bu zamanda eğitim açısından yaşanmış olan mühim gelişmelerdir.

Bu zamanda yaşanmış olan en mühim eğitim reformu yükseköğretim alanında gerçekleşmiştir. Mülkiye ve harbiye mektepleri genişletilmiş, okul çeşitliliği açısından bir zenginlik yaşanmıştır. Kız idadîsi ve engelliler için ilk kez eğitim başlatılmıştır.

Bu zamanda okul ve derslik ortamının tekrardan düzenlenmesi sağlanmış, yeni ders vasıta ve gereçleri kullanılmaya başlamış, genel ve hususi yeni öğretim şekilleri denenmiştir. Tüm bu yapılanların yanında, meslek okullarına ayrı bir ehemmiyet verilmiş, kız okulları açılmış, askerî okullar da tekrardan düzenlenmiştir. Bu dönem okullaşma oranı açısından zirveye çıkılan bir dönem olmuştur.

İlk kez oluşturulan yada geliştirilen çağıl eğitim kurumlarından; Mülkiye Mektebi, Hukuk Mektebi, Endüstri-i Nefise Mektebi, Gülhane Tababet Tatbikatı Mektebi benzer biçimde eğitim kurumları, adları değişse de günümüzde varlıklarını devam ettirmiştir. Bunların yanında; baytar (baytar) mektebi, polis ve gümrük okulları da günümüze kadar ulaşan eğitim kurumları içinde yer almıştır.

İslam dünyasının gerçek anlamda ilk çağıl üniversitesi olan İstanbul Üniversitesi ve Türkiye’deki üniversitelerin temelini teşkil eden Dârülfünûn, bu devrin en seçkin eğitim kurumları içinde yer almıştır.

II. Abdülhamit Periyodu’nde eğitim alanında meydana getirilen emek harcamalar, uygulamalar ve yenilikler, Cumhuriyet Periyodu’nde meydana getirilen eğitim alanındaki yenilik ve gelişmelere de öncülük etmiştir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir