II. Dünya Savaşı’nın Nedenleri

Liberalizm, kapitalizm, sosyalizm, komünizm, faşizm, Nazizm şeklinde ideolojiler dünya siyasetini etkileyerek devletlerin politikalarını yönlendirdi. I. Dünya Savaşı’nın ortaya çıkardığı negatif tesirleri yok etme çabaları diktatör liderlerin ortaya çıkmasıyla sonuçsuz kaldı.

Bu durum dünyada yeni ittifaklara, çıkar çatışmalarına ve toplumlar arası öfkelere yol açtı. Bilhassa savaştan yenik ayrılan Almanya, yalnızlığa itilen İtalya ve Asya’da giderek güçlenen Japonya’da bu etkisinde bırakır daha çok görüldü. SSCB tehlikesine karşı ortak menfaatlerden dolayı 1936’da Anti-Komitern Paktı kuran Almanya ve Japonya bu yolda ilk adımı attı. Bu birlikteliğe 1937’de İtalya’nın da katılmasıyla Roma-Berlin-Tokyo Mihver Bloku kurulmuş oldu. Hemen sonra Macaristan, İspanya şeklinde devletlerin de katılımıyla blok genişleyerek güçlendi. Bu oluşum yeni ve daha yıkıcı bir küresel savaşın ilk ciddi ayak seslerinden biri oldu. Mihver Devletler’in takip etmiş olduğu bu politikalar Bağlaşık Devletler’in ortaya çıkmasına niçin oldu.

Mihver Devletler

Mihver devletler terimi ilk olarak Kasım 1936’da Mussolini tarafınca İtalya ile Almanya arasındaki ilişkiyi tanımlamak için kullanıldı. 1936’da Anti-Komitern Pakta İtalya’nın katılmasıyla Mihver Devletler arasındaki bağ resmiyet kazanmıştır. 1939’da Almanya-İtalya içinde imzalanan Çelik Pakt ile Mihver Devletler arasındaki bağ sağlamlaştı. 1940’ta Berlin’de Üçlü Pakt imzalanarak (Almanya- İtalya-Japonya) yeni düzeni kurma görevini Avrupa’da Almanya ve İtalya, Asya’da ise Japonya üstlendi.

Bağlaşık Devletler

Almanya’nın Avusturya ile birleşmesi üstüne I. Dünya Savaşı’nda İtilaf grubunda yer edinen Fransa ile İngiltere içinde ortak bir cephe oluşturuldu. Bu oluşumun temel amacı Almanya’nın yayılmacı siyasetini engellemekti. Bu amaçla II. Dünya Savaşı esnasında İngiltere, Fransa (1940-1944 arasındaki Alman işgali haricinde), SSCB (1941’den sonrasında), ABD (1941’den sonrasında) ve Çin’in Mihver Devletler’e karşı oluşturdukları ittifak Bağlaşık Devletler olarak adlandırılmıştır.

II. Dünya Savaşı’nın sebepleri şu şekilde sıralanabilir:

• Versay Antlaşması’nın koşullarının Almanya’ya fazlaca ağır gelmesi
• Rusya’nın Brest Litowsk Antlaşması ile kaybetmiş olduğu toprakları geri almak istemesi. Ek olarak komünizm ideolojisinin dünya devrimi ile gerçekleşeceğine inanması ve bu yönde faaliyette bulunması
• İtalya’nın Avrupa siyasetinde etkinliğini çoğaltmak istemesi ve I. Dünya Savaşı’nda istediklerini elde edememesi
• Komünizme, Nazizm ve faşizmin karşı gelebileceğine inanan Avrupa’nın bu rejimlerin Almanya ve İtalya’da yükselişlerine engel olamaması
• Japonya’nın Uzak Doğu ve Pasifik’te İngiltere ile ABD’nin baskısında olması
• Fransa’nın Almanya korkusundan dolayı güvenlik endişesi içinde olması
• 1929 Ekonomik Buhranı’nın tüm dünyada ortaya çıkardığı ekonomik ve toplumsal olumsuzluklar

II. Dünya Savaşı Almanya’nın Eylül 1939’da Polonya’yı işgali ile başladı. İngiltere ve Fransa birkaç saat sonrasında Almanya’ya cenk açtı. Rusya, Polonya’daki Beyaz Rus ve Ukraynalıların ezildiğini bahane ederek Polonya’nın doğusunu işgal etti. Bir süre sonrasında Almanya’dan lüzumlu her türlü desteği alan İtalya, Almanya’nın yanında harbe girdi. Almanya, birkaç haftada Versay Antlaşması’yla Polonya’ya bırakmak zorunda kalmış olduğu tüm toprakları geri aldı. Maginot (Majin) Hattı’nı oluşturan Fransa, savunmaya dayalı cenk stratejisi izledi ve genel seferberliği tamamlayamadığı için Almanya’ya sınırı olan oranda müdahalede bulunmuş oldu. İngiltere de savunmada kalmış olarak Almanya’yı karadan ve denizden ablukaya aldı. Bu şekilde Hitler’in gücünün tükenmesini bekledi fakat ablukadan beklenen netice alınamadığı şeklinde Almanya’nın hücum gücü de azalmadı. İkinci küresel cenk genel olarak Şimal Afrika, Asya-Uzak Doğu ve Avrupa olmak suretiyle üç cephede devam etti.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir