III. Makarios

III. Makarios Biyografisi

Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanıdır. II. Dünya Savaşı‘ndan sonrasında Kıbrıs‘ın Yunanistan ile birleşmesi amacıyla başlatılan Enosis hareketinin önderleri içinde yer aldı.

III. Makarios, 13 Ağustos 1913 tarihinde Panagia, Cyprus, Kıbrıs Cumhuriyeti’nde yoksul bir çobanın oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Aslolan adı Mihail Hristodulu Muskos’dur. Kıbrıs‘taki eğitimlerini Troodos dağındaki Kirkos Manastırında Ortodoks papazlarının nezaretinde tamamladıktan sonrasında, Lefkoşa’daki Ankripion Cimnasyumu’nda burslu olarak okudu. Yunanistan’a gidip Atina Üniversitesi‘nde İlahiyat Fakültesi’nde ve arkasından ABD’ye gidip Boston Üniversitesi İlahiyat Okulu’nda tahsil gördü.

1946 senesinde Kıbrıs’da papaz olarak görevine başladı. Rumca mukaddes anlamına gelen Makarios adını aldı. 1948 senesinde Larnaka şehrinin piskoposu oldu. Makarios, dinsel görevlerinden oldukca siyaset ile ilgilenmeye başladı. 1949 senesinde Atina’ya ziyaret ederek Yunanistan Kralı ve Başbakanı ile görüştü. Kıbrıs sorununu ilk kez bu görüşmelerde ortaya attı.

Makarios 18 Ekim 1950 tarihinde Kıbrıs başpiskoposu oldu. 1950 senesinde meydana getirilen plebisitten sonrasında, Rum Toplumu, Makarios’u Başpiskoposluğa seçti. 1952 senesinde Birleşmiş Milletler toplantılarını seyretmek suretiyle New York’a giden Makarios, yapmış olduğu temaslar sonucunda Jersey ve Detroit şehirlerinde “Kıbrıs İçin Hakkaniyet” adlı bir teşkilat oluşturmayı başardı. Televizyonda konuşmalar yapmış oldu. Başkan Dwight David Eisenhower ile görüştü.

Osmanlı egemenliği döneminde Rum Ortodoks topluluğunun yöneticisi sıfatını taşıyan Kıbrıs başpiskoposları, düzenin sağlanmasından ve halkın sorunlarının giderilmesinden görevli kişiler olarak mühim siyasal roller üstlenmişlerdi.

Makarios başpiskopos olduktan sonrasında enosis hareketiyle özdeşleşmeye başladı.

1953 senesinde, İngilizlere karşı bayrak açtı ve Kıbrıs’a Self Determinasyon hakkı verilmesi için faaliyete geçti. Bu mevzuda bir seri temaslar yapmış oldu. Atina ve New York’u ziyaret etti. Şubat 1954’te Yunan başbakanı Aleksandros Papagos ile görüşerek enosis için Yunanistan‘ın desteğini sağlamış oldu. Kısa bir süre sonrasında Albay Yeoryos Grivas‘ın EOKA‘yı (Kıbrıslı Savaşçılar Ulusal Organizasyonu) kurarak başlatmış olduğu silahlı eylemleri perde arkasından yönetmekle suçlandı.

Bu çalışmalardan son aşama rahatsız olan İngiltere’nin Kıbrıs Valisi Mareşal Sir John Harding, Makarios’u ayaklanma kışkırtıcılığıyla suçlanarak tutuklandı ve Seyşel Adaları‘na sürgüne gönderdi. İşte Harding’in bu tutumu Kıbrıs Rumlarında, Makarios efsanesinin doğmasına yol açtı.

Peşinden EOKA‘nın silahlı eylemleri hızla tırmandı. Adaya dönmesine izin verilen Makarios Şubat 1959’da enosis isteğinden vazgeçerek uzlaşmaya yanaştı. Sonuçta 13 Aralık 1959‘da bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin cumhurbaşkanlığına getirildi. Yardımcılığına ise Türk toplumundan Fazıl Küçük getirildi.

Makarios sürgün dönüşü, ödülünü 16 Ağustos 1960 tarihinde kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’nin başına geçmekle aldı. 1960’da TürkRum anlaşması ile yeni kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı seçildi.

1963 ve 1967 yıllarında, Grivas ve Yorgacis ile ortaklık yaparak, toplu kırım yapılmasına sebep oldu. 1967 vakalarından sonrasında cunta ile arası oluşturulan ve kendisini Kıbrıs’ın yanı sıra Yunanistan’ın da kurtarıcısı olarak görmeye süregelen Makarios, Nikos Sampson’un 1974 Temmuz’unda yapmış olduğu darbeden de kurtulmasını bildi.

Temmuz 1974‘te Kıbrıs Rum Ulusal Muhafız Birliği’ne bağlı birlikler, enosis‘i gerçekleştirmek amacıyla Yunanistan‘daki cunta yönetiminin organize ettiği bir darbe düzenledi. Makarios Malta‘ya, arkasından Londra‘ya firar etti. Darbeden birkaç gün sonrasında, Birleşmiş Milletler genel kurulunda yapmış olduğu konuşmada, Kıbrıs‘taki darbeyi, Yunan cuntasının yaptığını, garantör ülkeler olan, Türkiye ve İngiltere‘nin adaya müdahale etmesi icap ettiğini söylemiş oldu. Türkiye Kıbrıs’a 20 Temmuz, 1974 tarihinde askeri bir müdahalede bulunarak adanın kuzeyinde ayrı bir Türk devletinin kurulmasını sağlamış oldu. Makarios, Yunanistan’daki askeri cuntanın düşmesinden sonrasında Aralık 1974‘te Kıbrıs’a döndü.

Bir süre Kıbrıs haricinde yaşadıktan sonrasında İngilizler’in yardımı ile tekrardan Kıbrıs’a döndü.

Şubat 1968’de ikinci bir dönem için tekrardan cumhurbaşkanı seçildi. 1973’te tek aday olarak üçüncü kez cumhurbaşkanlığına seçildi.

III. Makarios, 16 Ağustos 1960 – 15 Temmuz 1974 tarihleri içinde ilk cumhurbaşkanlığı görevini yapmış oldu. İkinci olarak da 7 Aralık 1974 – 3 Ağustos 1977 tarihleri içinde ölene kadar aynı görevine devam etti.

III. Makarios, 3 Ağustos 1977 tarihinde Lefkoşa, Kıbrıs Cumhuriyeti’nde 64 yaşlarında kalp krizi sonucu ölmüştür.
Kaynak:Yaşam öyküsü.info

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir