İnsanlığın Hafızası Tarih

İnsanlığın varoluş ve yaşam serüveni göz önüne alındığında bugün erişilen gelişmişlik düzeyi bir deneyim birikiminin ürünüdür.

Geçmiş ve gelecek bilincine haiz tek varlık olan insan, tecrübeleri geçmişten cesaret alarak öğrenir ve bunu gelecek nesillere aktarır. Bunun için de tarih bilimine gerekseme duyar. Bilimsel ve teknik gelişmelerin süratli yaşandığı çağımızda tarih bilimine olan ilgi ve gerekseme azalmamakta aksine her geçen gün artmaktadır.

Geçmişten günümüze büyük düşünce adamlarının ve tarihçilerin tarih ile alakalı görüş ve düşüncelerine özetlemek gerekirse bir göz atalım.

Görüldüğü suretiyle değişik dönemlerde, tarih hakkında değişik tarif ve yorumlar yapılmıştır. Bu farklılıklar bir görüş ve fikir çeşitliliği olarak kabul edilmelidir. Tarif ve yorumlara dikkat edildiğinde tarihin geçmişle ilgili olduğu, merkezinde insanoğlunun yer almış olduğu, belgelere dayandığı ve nedenselliğe muhtaç olduğu benzer biçimde ortak noktalara ulaşılabilir.

Tarih kelimesi, “kamer, ay, vakit” anlamına gelen Arapça “verreha” fiilinden türemiştir. Buna gore tarih kelimesinin anlamı, “ay”ın zamanı anlamına gelir. Bu anlam bir taraftan tarihî olayın meydana geliş anını belirlemek, öteki taraftan anlatmak, hikâye etmek, nakletmek anlamlarına gelmektedir. Bu kelime birçok doğu diline ve Arapçaya da bu kullanımı ile girmiştir.

Türkçeye de Arapçadaki bu kullanımı ve anlamı ile geçmiştir. Kelimenin batı dillerindeki tüm karşılıkları ise Grekçe “İstoria, İstorien” sözcüğünden gelir. “Bildirme”, haber alma yolu ile data edinme anlamlarında kullanılmıştır.

Tarihin mevzusu, vakit içinde yeryüzündeki insan faaliyetleri, değişik etkilerle meydana gelen değişimler ve insan eylemlerinin sonucunda ortaya çıkan eserlerdir. Ek olarak tabiat vakaları, neticeleri itibariyle insanları etkilediğinden tarihin mevzusu içinde yer alır. Mesela Orta Asya’da yaşanmış olan kuraklık ve kıtlık tarihin mevzusu değilken bu tabiat vakası sonucundaki göçler tarihin mevzusu olabilir. Özetlemek gerekirse tarihin mevzusu insandır ve insanoğlunun olmadığı yerde tarih de olmaz.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir