İntak Nedir?

İntak, söz sanatları içinde kim bilir öğrencilerin en kolaylıkla tespit ettikleri sanatların başlangıcında gelmektedir. Bir öteki adıyla konuşturma sanatı olan bu yazınsal sanat, insan dışındaki varlıkların konuşturulması olarak özetlemek gerekirse özetlenebilir.

İntak Nedir?

İnsan haricinde hayvanların ya da cansız bazı varlıkların insan benzer biçimde konuşmasına intak denir. İnsan dışındaki varlıklara insani özellikler yüklemelerinden dolayı teşhis ile iç içe olan bir sanattır. İntak sanatının bulunmuş olduğu her yerde ne olursa olsun teşhis de bulunmaktadır sadece teşhisin olduğu her yerde intak olmaz.

Hayvan hikayeleri olan fabllarda ve insan dışındaki varlıkların kahraman olarak yer almış olduğu masallarda konuşturma sanatı yer verilmiştir.

İntak Örnekleri

Örnek 1

Ol yüce katına bu miskîn har
Vardı yüz sürdi didi iy server
(O miskin eşek bilge eşeğin yanına vardı ve dedi ki yüce şahıs)

Sen eşekler içinde kâmilsin
Âkıl ü şeyh ü ehl ü fâzılsın
(Sen eşekler içindeki olgun kişisin, akıllısın ve bilgilisin)

Şeyhi’nin Harname adlı kitabından alınan yukarıdaki beyitlerde öykü kişisi olan eşek konuştuğundan intak yapılmıştır.

Örnek 2

Sarı Tanbur Benim Adım
Arşa Çıkıyor Feryadım
Pîr Sultan’ımdır Üstadım
Ben Anınçin İnilerim

Pir Sultan Abdal’ın yukarıdaki dörtlüğünde tambura insan benzer biçimde konuşmaktadır.

Örnek 3

Tavşan ikide bir böbürleniyor:
Kimse benden süratli koşamaz, diyormuş. Sonunda kaplumbağa dayanamamış:
İstersen yarışalım, demiş.
Koşuya başlamışlar. Tavşan epeyce yol aldıktan sonrasında, “Hıh, o sırtı kabuklu hayvancık sürüne sürüne kim bilir ne vakit sonrasında bana yetişir?” diye düşünmüş Şu ağacın altına birazcık uzanıp dinleneyim, demiş.

Yukarıda yer edinen fablda tavşan ve kaplumbağanın konuşmaları bu sanata örnektir.

Örnek 4

Dallar bigün dedi ki tomurcuğa:
-Tenimde bir yara işler şeklindesin

Yukarıdaki örnekte dalların tomurcuğa seslenmesi “Tenimde bir yara işler şeklindesin” demesi konuşturma sanatına örnektir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK YAZILAR
Söz Sanatları
Edebiyat Ders Mevzuları

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir