İşaret Zamiri Nedir? İşaret Zamiri Örnekleri

Bildiğiniz şeklinde zamirler varlık isimlerinin yerine geçen sözcüklerdir. Sadece adıllar varlıkları çeşitli niteliklere bakılırsa isim olarak karşılarlar. İşte adları varlıkların ve kavramların isimlerini onları işaret ederek karşılayan zamir çeşidine de “İşaret Zamiri” denir.

İşaret zamirleri bir varlığı işaret ederek onun isminin yerine kullanılır. Mesela elimizde yeni aldığımız bir telefonun bulunduğunu düşünelim. Telefonu arkadaşlarımıza gösterirken “Bunu” yeni aldım deriz.  Kısaca artık “bu” dedikten sonrasında tekrar telefon dememe gerek kalmadan tüm arkadaşlarınız buradaki kastın telefon bulunduğunu anlayacaktır. Dolayısıyla telefon adını kullanmak yerine işaret ederek “bu” sözcüğünü kullanmak dil de bir tutum elde etmiş olacaktır.

Türkçede aslolan işaret zamirleriBu, şu, o” sözcüklerinden oluşmaktadır. Bu sözcükler ismin hal eklerini üstlerine alarak cümle içinde çeşitli şekillerde kullanılabilir. Bu sözcüklerin hal ekleriyle çekimli bir halde cümle içinde işaret zamiri olarak şu şekilde kullanılabilirler:

Yalın hali: Bu, şu, o
Belirtme hali: Bunu, şunu, onu
Yönelme hali: Bura, şura, ora
Bulunma hali: Bunda, şunda, onda
Ayrılma hali: Bundan, şundan, ondan
İlgi hali: Bunun, şunun, onun
Araç hali: Bununla, şununla, onunla
Eşitlik hali: Bunca, şunca, onca 

Yukarıda yer edinen kelimeler haricinde “Diğeri, beriki, diğeri, öbürü, bu şekilde, şöyleki, öyleki” sözcükleri de işaret zamiri olarak kabul görmektedir.

İşaret Zamiri Örneği

Bundan ettiğimiz karı başka sektörlere yatıracağız. (Bundan= besin)
Son olarak onunla seyahat yapmıştım. (Onunla= THY)
Oraya şunu asmalıyız. (Şu= tablo)
Onlar en sevdiğim kazaklarım. (Onlar= kazak)
Ders dinlerken şunları deftere yazdım. (Şunları= notlar)
Bu araçların bir de şöylesini kontrol etmelisiniz. (Şöylesi= otomobil)
Çanta kaybolunca ötekini yolladık. (Diğeri= çanta)

UYARILAR

“O” sözcüğü eğer bir insanoğlunun yerine kullanılırsa kişi zamiri olmaktadır. Bu yüzden bu sözcüğün kullanıldığı cümleleri iyi çözümleme etmek gerek.

Geçtiğimiz yıllarda onu öğretmenlik yaparken görmüştüm. (O= Kişiden bahsettiğinden kişi zamiridir.)
Artık gelir getirmediğinden onu satmak zorunda kaldılar. (O= Dükkan. Bir varlığın yerine kullanıldığından işaret zamiridir.

İşaret zamirleri isim tamlamasının tamlayanı görevinde kullanılabilir.

Bunun boyası dökülmeye başlamıştı.
Onun motorundan yanık kokusu geliyordu.

Ek olarak Bkz -> Zamirler

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir