İslamiyet Öncesi Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler

Zihniyet bir devrin yaşam biçimin, toplumsal ve siyasal yaşamının esere yansımasıydı. İslamiyet öncesi Türk toplumunun yaşam biçiminin de şiirlere yansıdığını fazlaca net bir halde görebiliyoruz. Bu zamanda Türkler başka milletlerle hemen hemen bir ilişki içine girmediğinden ulusal kalmışlardır.

Bu durum kendini aynen şiirlerde de gösterir. Bu dönem eserlerine baktığımızda ulusal zevklerimizi de görebiliriz. Bu zamanda oluşan şiirler Türklerin o dönemde yaptıkları törenlerde açıklanmıştır. Bu törenlerde insanoğlu bir araya geliyorlardı ve bir çok vakit şamanlar tarafınca şiirler söyleniyordu.

İslamiyet öncesinde Türklerde meydana getirilen törenler şunlardır:

  1. Sığır Töreni:

Türkler savaşçı bir topluluktu. Göçebe yaşadıklarından dolayı da avcılık kabiliyetleri son aşama güçlüydü. Bu zamanda avcılık toplumda mühim etkinlikti. Türkler senenin belirli bir tarihinde avcılığı merasim haline sokuyorlardı. İşte bu törenlerde şairler hem topluluğa şiirlerini okuyorlar hem de avcıları şiirleriyle coşturuyorlardı. Bununla birlikte bu avlarda başarı gösteren kişileri öven şiirlerde söyleniyordu. Burada söylenen şiirler koşuk olarak adlandırılır.

  1. Yuğ Törenleri:

Eski Türklerde ölen kişiler için yuğ isminde olan törenler düzenlenirdi. Ölen kişiye saygılarını göstermek için ölen kişinin akrabaları, dostları bu törenlere katılırdı. Bu törenlerde günümüzdeki ağıta benzer şiir türü olan sagular okunuyordu.

  1. Şölenler:

İslamiyet öncesinde Türkler kabileler halinde yaşıyorlardı. Bu kabileler her yıl kendilerine hususi ve dinsel bir bayram olarak görebileceğimiz törenler düzenliyorlardı. Bu törenlerde kurbanlar kesilir, pişirilir ve dağıtılırdı. Bu törenlerde dinsel ağırlıklı şiirler söylenirdi.

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı Şiirlerinin Genel Özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

  1. Türklerin ulusal vezni hece ölçüsü kullanılmıştır.
  2. Nazım birimi dörtlüktür.
  3. Şiirler kopuz eşliğinde okunuyordu.
  4. Başka milletlerle ilişki kurulmadığından şiir dilinin mütevazi, şiir biçimlerinin de ulusal olduğu görülür.
  5. Uyak, kafiye ve redifler kullanılmıştır.
  6. Aşk, tabiat, kahramanlık, harp, ölüm benzer biçimde mevzular işlenmiştir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir