Kanıtlayıcı Anlatım

Ortaya konulmuş olan düşüncenin, tezin ya da durumun okura ikna edilmesi üstüne kurulan ifade türüdür. Okurun ikna edilmesi doğrusu bir düşüncenin kanıtlanması esnasında inandırıcı belgelerin nesnel, tutarlı ve etkili bir halde ortaya konulması şarttır.

Ortaya konulmuş olan düşüncenin kanıtlanamaması durumunda okurun ikna olması da mümkün olmayacaktır. Bundan dolayı yazar, ileri sürdüğü düşüncesini doğrusu tezini ispatlamak adına; nesnel verilerden, deneylerden, gözlemlerden yararlanmalıdır.

Kanıtlayıcı ifade, karşıt görüşün çürütüldüğü ve yazarın kendi tezinin okuyucuya kabul ettirilmeye çalışmış olduğu tartışmacı ifade içinde büyük bir alan kapsar.

Kanıtlayıcı Anlatımın Özellikleri

1. İspatlama üstüne oluşturulan bir ifade türüdür.

2. Dili göndergesel ve alıcıyı harekete geçirme işlevlerinde kullanır.

3. Okuyucuyu ya da dinleyiciyi ikna etmek aslolan amaçtır. 

4. Ele alınan düşüncenin kanıtlanması esnasında tanımla, izahat, örnekleme benzer biçimde ifade türlerinden yararlanılır.

5. Dili mütevazı ve anlaşılır olmak zorundadır. Anlatılmak istenenler en kolay şekilde aktarılır.

6. Aynı fikir çevresinde ifade şekillendiğinden belli kelimeler ya da cümleler sık sık yeniden edilir.

7. Bu özelliklere haiz anlatımda okuyucunun ya da dinleyicinin informasyon ve kültür seviyesi son aşama önemlidir. Yazar kesime nazaran bir ifade seçimi belirler.

8. Okuyucu düşünmeye sevk edilerek istenen düşünceye erişmesi amaçlanır.

Kanıtlayıcı Anlatımın Kullanıldığı Metin Türleri

Kanıtlayıcı anlatımın kullanım alanı oldukça geniştir. Sadece en oldukca kullanıldığı metin türleri şunlardır:

  • Yazı
  • Fıkra
  • Eleştiri
  • Röportaj

Ek olarak Bkz – > Ifade Türleri

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir