Komedi Nedir?

Milattan ilkin 400’lü yıllarda Yunanistan’da doğan “Komedya“, kişilerin ya da toplumların komedi taşıyan yanlarını, aksayan taraflarını hoş zaman geçirmek ve bununla beraber ders vermek amacıyla sahneye taşıyan tiyatro türüdür. Doğrusu bu tür tiyatrolarda seyiriciyi güldürürken düşündürmek ve eğitmek şeklinde bir amaç bulunmaktadır.

Güldürü Nedir? (Komedya Nedir?)

Bugün birçok alanda duyduğumuz güldürü, aslen çağıl tiyatronun bir türü olarak komedyadan gelmektedir. Bu kelimenin kökeni ise Latincedeki “comoedia” sözcüğüne dayanmaktadır. Bu türün amacı kişilerin ya da toplumların aksayan yanlarını perdeye yansıtarak güldürmeyi ve bunu yaparken de düşündürmektir.

Komedyalarda seyircileri güldürmek için daha fazlaca yalakalık, cimrilik, iki yüzlülük ve korkaklık şeklinde insan davranışları abartılarak işlenmektedir. Bu insan huyları güldürücü bir halde ele alınırken aslen seyircinin bundan ders çıkarması amaçlanır.

Komedyalar manzum bir halde yazılma geleneğiyle başlasa da daha sonraki dönemlerde (17. yüzyıldan itibaren) düzyazı şeklinde de yazılmaya başlanmıştır.

Komedyaların mevzuları ilişik olduğu toplumun günlük yaşamından alındığı şeklinde kişileri de soylulardan değil halkın arasından seçilmektedir. Bununla birlikte teknik mevzularındaki imkansızlıklardan dolayı tragedyalarda olduğu şeklinde üç birlik kuralına uyulmaktadır.

Güldürü Özellikleri

İnsanların ve toplumların komik yanlarını işleyen tiyatro türüdür.

→ Seyirciyi güldürerek güzel zaman geçirtmeyi ve güldürürken de düşündürüp ders vermeyi amaçlar.

→ Mevzular günlük yaşamdaki komik olaylardan seçilir.

→ Toplumun her kesiminden kişiler oyunda kendine yer bulur.

→ Üç birlik kuralına uyulur.

→ Manzum şu demek oluyor ki şiir şeklindedir.

→ Oyun esnasında kaba görüntülere sahnede yer verilir, çirkin sözlerin söylenmesinden kaçınılmaz.

→ Üslupta seçkinlik aranmaz.

→ Oyun, beş perdeden oluşur ve sonuna kadar hiçbir kesintiye uğramaz.

→ Sahnedeki diyaloglara ek olarak bir de koro bulunur.

→ Mevzularına nazaran karakter, töre ve entrika komedisi şeklinde üç başlıkta sınıflandırılır.

→ Komedya türünde Yunan Aristophanes ve Fransız Moliere oyunlarıyla tanınmış adların başlangıcında yer alır.

Güldürü Türleri

Ele aldıkları mevzulara nazaran komedyaları üç başlıkta sınıflandırabiliriz:

a) Karakter Komedisi : Sahnede günlük yaşamda çoğunlukla rastladığımız insan kusurlarını alaylı ve komik bir halde işleyen güldürü türüdür. Bu güldürü türüne gösterilebilecek en iyi örnek ise Moliere’in “Pinti” eseridir.

b) Töre Komedisi: Bir toplumun aksayan yanlarını ele alan, eleştirel bir halde gelenekleri işleyen güldürü türüdür. Töre komedilerinde toplumsal bir eleştiri yapılır.

c) Entrika Komedisi: İzleyicilerin merak ögesinin ön planda tutularak bir bildiri vermekten ziyade bir tek güldürmek amacıyla yazılan komediler. Olayların düğüm bölümünde seyircilerin merak duygusu üst düzey çıkarken çözüm bölümünde vakalar açığa çıkartılır. Bu tür birazcık daha hafifletilmiş ve günümüzde vodvil ismiyle anılmaya başlanmıştır. Bu oyun türünde akla gelen ilk yapıt Shakespeare’in Yanlışlıklar Komedyası adlı oyunudur.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK YAZILAR
Slayt – PDF
Tiyatro Nedir?
Dram
Trajedi

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir