Kronoloji Nedir?

Kronoloji nedir, sorusuna özetlemek gerekirse yanıt vermek gerekirse; Kronoloji vakit bilimidir. Bir cümle ile özetlenen tanımda Kronoloji için vakit bilimi denilmektedir, bu tarif tarih biliminde terim olarak kullanılmaktadır. Türk Dil Kurumu (TDK) lügat tanımına bakılırsa Kronoloji; vakit bilimi, vakit dizini olarak tanımlanır.

Kronoloji bilimi ne işe yarar, tarih bilimi kronoloji’den iyi mi faydalanır ona bakalım. Zamanı bir vaka için vakit mühim bir unsurdur. Kronoloji bilimi, olayların meydana geldiği tarihin bilinmesine ve vakalar içinde neden-sonuç ilişkisi kurulmasına destek sunar. Tarihî olayların zamanının belirlenmesinde ve sıralanmasında tarih bilimi kronolojiden faydalanır.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Kronoloji Bilimi Sistemi

Kronoloji bilimi, zamanı olayların hangi zamanda gerçekleştiğini tespit eder ve olayların gerçekleşme zamanlarına bakılırsa belli bir disiplin ile sıralanmasını sağlayarak tarih bilimine destek sunar. Nitekim bir olayın hangi zamanda gerçekleştiğini tespit edemezsek o vakası doğru olarak yorumlayamayız. Bu aşamada Kronoloji biliminin tarih bilimine oldukca büyük faydası vardır.

Kronoloji bilimi belli bir sistem ile zamanı bölümlere ayırmakta ve vakaları bu bölümlere bakılırsa sıralamaktadır. Değişik vakit zarflarında meydana gelmiş olayların bulundukları dönem ve öteki dönemler üstündeki etkilerini de açıkça görmek bu sayede mümkün olmaktadır. Ek olarak değişik zamanlarda meydana gelen gelişmelerin birbirleri ile olan ilişkilerini de Kronoloji bilimi yardımıyla gözlemlemek mümkündür.

Kronoloji nedir?

Ussher’ın dünya zamanı, periyodunun en iyi bilimsel uygulamasını içeriyordu. Kronoloji kesinlikle tarihsel bilim konumunu hak ediyordu. Ussher çalışmasında, bilmiş olduğu tüm antik kayıtlar üstünde yapmış olduğu titiz analizi esas almıştı. Bunların bir çok Latince, Yunanca ve İbranice kaynaklardan türetilmişti. Yarım yüzyıl ilkin, hepsinin içinde en büyük ve bilgili kronoloji uzmanı olan Fransız alim Joseph Scaliger de Süryanice ve Arapça şeklinde başka ilgili diller kullanmıştı. Fakat Scaliger bile daha uzaktaki –mesela Çin yada Hindistan’daki– kaynaklar hakkında pek data sahibi değildi.

Antik Mısır hiyeroglifleri de hemen hemen çözülmemişti. Buna karşın, kronoloji uzmanlarının elinde çokkültürlü ve çokdilli yoğun oranda kanıt vardı. Bu değişik kayıtlardan, mesela mühim politik değişikliklerin, antik çağdaki kralların hükümdarlıklarının ve unutulmaz astronomik olayların tarihlerini çıkardılar. Sonrasında bu tarz şeyleri, bir çok vakit değişik antik kültürler içinde birbirleriyle eşleştirmeye ve tarihindeki vakaları devamlı bir zincir halinde bağdaştırmaya çalıştılar. (Kronoloji bilimi yok olmamıştır: Çağıl kronolojik araştırmaların neticeleri müzelerimizde sergilenmektedir. Mesela Çin yada Mısır’dan gelen eserler MÖ etiketi taşıdığında, bu tarihler değişik kültürlerin tarihleri içinde benzer ilişkiler kurularak türetilmektedir.)

Yeryüzünün Zamanı – Martin J. S. Rudwick

Osmanlı Devleti Kronolojisi

Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu Koyunhisar Savaşı Bursa’nın Fetih edilmesi Maltepe (Palekanon) Savaşı İznik’in Fetih edilmesi İzmit’in Fetih edilmesi Çimpe Kalesi’nin Osmanlılara Bırakılması Edirne’nin Fetih edilmesi Sırpsındığı Savaşı Çirmen Savaşı I. Kosova Savaşı Niğbolu Savaşı Ankara Savaşı Edirne – Segedin Antlaşması Varna Savaşı II. Kosova Savaşı (6 Nisan) İstanbul Kuşatmasının Başlaması – (29 Mayıs) İstanbul’un Fetih edilmesi Trabzon’un Fetih edilmesi Otlukbeli Savaşı

Kırım’ın Osmanlı Hâkimiyetine Girmesi ABD’nın Keşfi Umut Burnu’nun Keşfi Çaldıran Savaşı Mercidabık Savaşı Ridaniye Savaşı Macellan’ın Dünya Seyahati Belgrad’ın Fetih edilmesi Mohaç Savaşı Almanya Seferi İstanbul Antlaşması Fransa’ya Kapitülasyonlar Tanınması Preveze Deniz Savaşı Trablusgarp’ın Fetih edilmesi Amasya Antlaşması Cerbe Deniz Savaşı Zigetvar Seferi ve Kanuni’nin Ölümü Yemen’in Osmanlı Egemenliğine Girmesi Ferhat Paşa Antlaşması Haçova Savaşı Zitvatorok Antlaşması Hotin Antlaşması

Kasrışirin Antlaşması Kandiye Kalesi’nin Fetih edilmesi Vasvar Antlaşması Girit Adası’nın Fetih edilmesi Bucaş Antlaşması Çehrin Antlaşması II. Viyana Kuşatması Salenkamen Savaşı Zenta Savaşı Azak Kalesi’nin Kaybedilmesi Karlofça Antlaşması İstanbul Antlaşması İsveç Kralı’nın Özi Kalesi’ne Sığınması Prut Savaşı ve Antlaşması Pasarofça Antlaşması ve Lâle Devri’nin Başlaması Osmanlılarda İlk Matbaanın Kurulması Belgrad Antlaşmaları Kapitülasyonların Devamlı Hâle Gelmesi Osmanlı – Rus Savaşı Ufak Kaynarca Antlaşması Aynalı Kavak Antlaşması

Kırım’ın Ruslar Tarafınca İşgali Fransız İhtilali’nin Başlaması Ziştovi Antlaşması Yaş Antlaşması Fransızların Mısır’ı İşgali Fransızların Mısır’ı Boşaltması Sırp İsyanı’nın Başlaması Kaleisultani Antlaşması Bükreş Antlaşması Viyana Kongresi Yunan İsyanı’nın Başlaması Yeniçeri Ocağı’nın Kaldırılması Londra Antlaşması – Navarin Vakası Edirne Antlaşması Cezayir’in Fransızlar tarafınca İşgali

Kütahya ve Hünkâr İskelesi Antlaşmaları Tanzimat Fermanı’nın İlanı Londra Antlaşması Kırım Savaşı Islahat Fermanı’nın İlanı Maarif Nezareti’nin Kurulması Vilayet Nizamnamesi’ninYayımlanması Maârif-i Umumiye Nizamnamesi’nin Yayımlanması- Süveyş Kanalı’nın Açılması Darülfünun’un Kurulması Birinci Meşrutiyet’in İlanı İlk Osmanlı Mebûsân Meclisi’nin Açılması Fransızların Tunus’u İşgali İngilizlerin Mısır’ı İşgali II. Meşrutiyet’in İlanı 31 Mart Vakası Trablusgarp Savaşı Balkan Savaşları’nın Başlaması Balkan Savaşları’nın Sona Ermesi I. Dünya Savaşı’nın Başlaması

Çanakkale Zaferi (30 Ekim) Mondros Ateşkes Anlaşması Paris Konferansı – Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a Ayak Basması (19 Mayıs 1919) Versay Antlaşması (28 Haziran)- Sen Jermen Antlaşması (10 Eylül) – Nöyyi Antlaşması (27 Kasım) (10 Ağustos) Sevr Antlaşması Lozan Sulh Antlaşması

Kronoloji Nedir Mevzusunda Netice

Bu makalede bir oldukca kaynaktan faydalanılarak Kronoloji nedir sorusuna yanıt aradık. Kronoloji’nin TDK lügat manası, zamanı terim olarak manası ve emek verme sistemi mevzusunda data paylaşımında bulunduk.

Kronoloji biliminden faydalanılarak hazırlanmış bir kronoloji örneği: Türkiye – Avrupa Birliği İlişkileri Kronolojisi

Boğaziçi Üniversitesinin Kuruluşundan 2016 yılına kadar ki kronolojisi: Boğaziçi Üniversitesi Kronolojisi

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir