Kudüs Neresidir? Kudüs’ün Önemi Nedir?

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Kudüs Nerede? Kudüs Adının Anlamı

Kudüs (Arapça: القُدس, el-Kuds; İbranice: יְרוּשָׁלַיִם, Yeruşalayim)

Orta Doğu’da bulunan, Dünya’nın en eski şehirlerinden biridir. Filistin ve İsrail Kudüs’ün kendi başkenti bulunduğunu iddia etmektedir. Kudüs şehri; Akdeniz ve Ölü Deniz (Lut Gölü)’in şimal sınırı içinde yer almıştır. Paylaşılamayan Kudüs şehri, Doğu Kudüs’le beraber düşünüldüğünde, alan ve nüfus olarak, bölgenin büyük bir şehridir. 2017 yılı itibarıyla 800.000’in üstünde bir nüfusa ve 125.1 km² alana haizdir.

Mısır Orta Krallığı’na ilişkin düşmanların listelendiği antik yazılarda “Rušalim” adlı bir kent adı geçer ve bu isim evrensel olarak olmasa da genel anlamda Kudüs (Yeruşalayim) olarak bilinir.

Kudüs

Kudüs, Abdi-Heba’nın Amarna Mektuplarında “Urušalimin” olarak geçer. Yeruşalayim, Kitâb-ı Mukaddes’teki Yeşua kitabında ilk ortaya çıkar. Bu biçim Yireh (tanrının hizmetinde olan ve tanrıya uyan yer) ve Tanrının (Şalim) karışımıdır. Tanrıya verilen Şalim adı, SLM kökünden türediğinden, Şalom (İbranice) ve Salam (Arapça) sulh anlamına da gelir, bu yüzden Yeruşalayim’e Barışın Şehri de denir. İbranice “-im” eki çoğul anlamına gelir ve “-ayim” eki ise çift anlamına gelir, böylece (Yeruşalayim isminin), Kudüs şehrinin iki tepe üstünde bulunduğunu belirttiği düşünülür. Arapçada Kudüs القُدس al-Quds olarak geçer ve “mukaddes” ya da “Mukaddes Mabet” anlamına gelir.

Kudüs’ün Zamanı

Kudüs, üç semavi din olan Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam için kutsaldır. Uzun zamanı süresince, Kudüs, iki kez yok edilmiş, 23 kez işgal edilmiş, 52 kez saldırıya uğramış ve 44 kez ele geçirilip yine kurtarılmıştır.

Kudüs Duvarları ve Eski Kudüs

Şehrin en eski kısmına, Hz. İsa’dan ilkin 4. yüzyılda ilk yerleşim gerçekleşmiştir. 1538’de I. Süleyman hükümranlığı altında, şehri çevreleyen duvarlar inşa edilmiştir. Bugün bu duvarlar, Ermeni, Hristiyan, Yahudi ve Müslüman olmak suretiyle dört çeyreğe bölünmüş olan Eski Şehri (Eski Kudüs) çevrelemektedir.

Eski Kudüs, 1981 senesinde Dünya Mirasları arasına girdi ve ek olarak kent, Çekince Altında Olan Dünya Mirasları arasındadır. Çağıl Kudüs, Eski Kudüs’ün sınırlarını aşarak oldukça büyümüştür.

Dinler İçin Kudüs’ün Önemi

Sünni Müslümanlar için Kudüs üçüncü en mukaddes şehirdir. İslamiyet’te Kudüs, Milattan Sonrasında 610 senesinde ilk Kıble olmuştur ve Kur-an’a bakılırsa Peygamber Hz.Muhammed (SAV), 10 yıl sonrasında Miraç’a bu şehirden çıkmıştır.

Kudüs, Yahudiler için en mukaddes şehirdir bu sebeple mukaddes kitaplarına bakılırsa, İsrail Kralı Davud, Milattan Ilkin Kudüs’ü Birleşik İsrail Krallığı’nın başkenti olarak inşa etti ve oğlu Kral Süleyman, İlk Tapınağı şehrin içinde kurdu.

Hristiyanlar için Kudüs’ün kutsallığı, İncil’e bakılırsa Hz. İsa’nın bu şehirde çarmıha gerilmesinden ve 300 yıl sonrasında Azize Helena’nın İsa’nın hayatındaki hac noktalarını belirlemesinden gelmektedir.

Netice olarak, ufak bir alan olmasına karşın, Eski Kudüs, birçok dini ehemmiyet taşıyan noktalara haizdir. Bunların içinde, Mabet Dağı, Ağlama Duvarı, Mukaddes Gömüt Kilisesi, Kubbet-us-Sahra ve Mescid-i Aksa vardır.

Kudüs’ün Bugünkü Durumu

Günümüzde Kudüs’ün statüsü, İsrail-Filistin çatışmasının en mühim problemlerinden biri olarak kendisini göstermektedir. 1948 Arap-İsrail Savaşı’nda, Batı Kudüs, İsrail tarafınca ele geçirilen bölgeler arasındadır ve Eski Kudüs de içinde olmak suretiyle Doğu Kudüs, Ürdün tarafınca ele geçirilmiştir. İsrail 1967 yılındaki Altı-Gün Savaşı esnasında Doğu Kudüs’ü ele geçirip, sonrasında işgal etti.

Günümüzde, İsrail’in temel kanunları, Kudüs’ü İsrail’in “bölünmez başkenti” olarak kabul eder. Internasyonal cemiyet, son işgali kabul etmeyip Doğu Kudüs’ü, İsrail işgali altında olan Filistin sınırı olarak tanımlar. Internasyonal cemiyet Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanımlamaz ve Kudüs’te hiçbir elçilik bulunmaz.

Filistin Merkezi İstatistik Kurumu’na bakılırsa, 208.000 Filistinli, Doğu Kudüs’te yaşamakta ve Filistin Ulusal Otoritesine bakılırsa, bu kent gelecekte kurulacak olan Filistin Devleti’nin başkenti olacaktır. İsrail Devleti’nin tüm dalları Kudüs’te yer almıştır. Bunların içinde Knesset (İsrail parlamentosu), Başbakan ve Başkan köşkleri ve Yargıtay vardır. İbrani Üniversitesi ve İsrail Müzesi Kudüs’tedir. Birçok gezinsel ve zamanı bölgelere haizdir.

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir