Küresel Terörizm

Değişen yapısı, görünümü ve hedefleri sebebiyle internasyonal toplumun üstünde mutabık kalmış olduğu bir terörizm tanımlaması yapılamamıştır. Gene de en genel tanımıyla terörizm, hedef toplumdaki egemen siyasal yapıyı değişiklik yapmak amacıyla belirli bir teşkilat tarafınca dizgesel olarak uygulanan ve kitleleri korkuya sürükleyen sertlik eylemleridir. Egemen devletler, siyasal tercihlerini benimsediği grupların eylemlerini meşru savaşım olarak nitelendirirken benimsemediği grupların üyelerini “terörist”, yaptıkları eylemleri de “terörizm” olarak nitelendirmeyi tercih etmiştir.

Devletler, ideolojik yaklaşımlarının yanında politik çıkarlarına nazaran de sertlik eylemlerine değişik yaklaşmışlardır. Devletler, bu sayede bölgesel yada internasyonal alanda enerjisini artırmayı ve gelişmekte olan ülkelerde kendi istedikleri rejimleri oluşturmayı amaçlamışlardır. Soğuk Cenk Periyodu’nde ABD, Sovyet yanlısı rejimlere karşı savaşım veren grupların eylemlerini meşru kabul ederek söz mevzusu grupları özgürlük savaşçısı şeklinde değerlendirmiş; Amerikan yanlısı rejimlere karşı verilen mücadeleleri terörizm, savaşım verenleri de terörist olarak nitelendirmiştir. ABD’nin onayıyla Pakistan tarafınca kurulup desteklenen Taliban buna örnek olarak verilebilir.

Soğuk Cenk’ın arkasından kazanılmış olduğu özgüvenle artık daha çok söz söyleyen fakat internasyonal sözleşmelere daha azca uyan ABD, internasyonal ilişkilerde kendini eşitler üstü bir konumda görmüştür. Artık hangi devletlerin cezalandırılacağı, hangi sistemlerin değişeceği ABD’nin tarif ve referansları ile gerçekleşir olmuştur. ABD’nin bu uygulamaları El Kural terör örgütünün 11 Eylül saldırılarının sebeplerinden biri olmuştur. Bu saldırılar sonrasında ABD’li yetkililerin “Hiçbir şey artık eskisi şeklinde olmayacak.” söylemiyle internasyonal toplumda ilişkiler tekrardan şekillenmeye adım atmıştır. Terör tehdidi küresel olarak tanımlanmış ve buna karşı başlatılan savaşın da tüm dünyayı kapsayacağı duyuru edilmiştir. Bu çerçevede ABD’nin terörle mücadelesinde egemen olan düşünceler şunlar olmuştur:

• Terör eylemlerini bir devlete bağlama
• Askerî müdahale
• Ön alıcı cenk
• ABD’nın gerekirse tek başına hareket etme iradesi

Soğuk Cenk Periyodu’nde taraf oldukları devletlerin korumasında kendilerini güvende hisseden terör örgütleri, Soğuk Cenk’ın bitmesi ile âdeta açıkta kalmıştır. Bu durum kısa sürmüş ve ABD politikalarına duyulan tepkisel süreci başlatmıştır. Küreselleşmenin getirmiş olduğu teknolojik pozitif yanları kendi yararlarına çeviren terör örgütleri, “mağduriyet” merkezli söylemleri ile 1990’lı yıllardan sonrasında eylemlerini artırmıştır. Terörizmin küresel çapta örgütlenmesi, Usame bin Ladin’in lideri olduğu El Kural terör örgütü ile adım atmıştır. 11 Eylül saldırıları ile popülerliğini artıran El Kural, ABD ve Batı karşıtlığını üst seviyelere çıkartmış; benzer amaçları taşıyan örgütler için birleşme noktası olmuştur.

Irak ve Suriye’de ele geçirdiği topraklarla ve gerçekleştirdiği kanlı eylemlerle adını duyuran DEAŞ’ın gelişmesinde 2003 sonrası ABD’nin Irak’taki uygulamaları etkili oldu. Irak’a müdahaleyle başlatılan terörizme karşı savaşım cenk öncesinde var olandan daha çok terörizm doğurdu. ABD’nin Irak’ta kurduğu Geçici Koalisyon Otoritesi (GKO); Irak ordusuna mensup üst düzeyde askerlerin ve ordudaki hususi kuvvet birlikleri ile haber alma servisinin orduyla ilişiğinin kesilmesini öngören kararlarını aldı. Bu kararlar Irak’ta kırgın, hoşnutsuz ve işi olmayan ortalama 300 bin askeri, potansiyel birer militan durumuna düşürdü. Toplumsal yaşamda ise haksız tutuklamalar ve soruşturulmadan terörist damgası yaralanan Sünnilerin sayısındaki artış protestolara yol açtı. Bilhassa yargısal düzeltim talepleri için meydana gelen sivil gösterilere Irak yönetiminin tepkisi sert oldu.

2011 sonrası Suriye’de kaosun tırmanması, meydana gelen güç boşluğu, mezhep çatışmaları ve örgütün ideolojisine yakın militanların sayısındaki artış DEAŞ’ın denetim altına almış olduğu alanları genişletmesine yol açtı. Sonucunda El Bağdadi, 8 Nisan 2013’te Irak ve Şam Devleti’nin kurulduğunu duyuru etti. 1980’lerden itibaren Türkiye’nin üstündeki en büyük tehdit PKK terör örgütü olmuştur. Bu yıllarda bilhassa İran ve Suriye şeklinde devletler Türkiye’nin Batılı devletlerle iş birliği içinde olduğu sebebi öne sürülerek terör örgütünü desteklemiştir. Örgütün lideri Abdullah Öcalan, Suriye’nin yardımıyla PKK terör örgütünün kamplarını Lübnan Bekaa vadisine taşımış ve 1984 sonrası yaşanmış olan terör vakalarını buradan yönlendirmiştir. Türkiye’nin senelerdir savaştığı PKK terör örgütünün günümüzde Şimal Suriye uzantısı PYD/YPG, ABD tarafınca silahlandırılmaktadır. Bu silahların Türkiye’deki terör eylemlerinde kullanılmasına yönelik endişeler, ABD-Türkiye ilişkilerinde itimat bunalımlarına niçin olmaktadır. Irak’ın tekrardan yapılanmasında ABD’nin Şimal Irak’taki PYD terör örgütüne verdiği askerî, ekonomik ve siyasal destek Türkiye’de hastalık uyandırmaktadır.

Devletlerin terörist örgütlere verdiği destek; bu örgütlere ileri teknolojiye haiz tabanca ve patlayıcılara fazlaca kolayca haiz olma, öteki terörist gruplarla rahatça kontakt kurma ve internasyonal fiil gerçekleştirme imkânı sunmaktadır. Devlet destekli terörizm, hedef devletin politik istikrarını, ekonomik yapısını ve diplomatik ilişkilerini etkileme gücüne haizdir. Devlet desteği, teröristlerin mahalli halkın desteğine duyduğu ihtiyacı ortadan kaldırdığı için teröristler kamuoyu tepkisine aldırmaksızın geniş ölçekli eylemler yapabilmektedir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir