Kuzey ve Batı Kafkasya’da Osmanlı Politikası 4

III. Selim’in fermanında (Mayıs 1791) vali Abdullah Paşa’ya Kabarda’ya seferden kaçındığı için uyarıda bulunuluyordu. Fermanda “Bundan bu şekilde bahaneler üretmeden ve gevşeklik göstermeden yaratılışında bulunan akıl ve dirayetinle hareket ederek sonucu vahim olan yoldan uzaklaşarak doğru yola yönelmen ve artık mazeretler ileri sürerek vakit geçirmemen fermanımdır.”(BA. C. AS, 4219). Sultan, Abdullah Paşa’ya Kabarda’ya düzenlenecek seferde Şimal Kafkasya halklarıyla ittifak yapması talimatı da veriyordu: “Bundan sonrasında vakit geçirmeden Trabzon’dan hareketle Anapa’ya ulaşmaya sebat et ve süratli hareket et. Oraya ulaştığında lüzumlu askeri hazırlık ve sevkiyat işlerini tamamladıktan sonrasında muhteşem ve muntazam ordunla Kabartaylar tarafına git. Kabileler halkını kendi yanına çek ve onlarla ittifak yaparak düşmana saldırı et.” (BA. C. AS, 4219).

 

Osmanlı birliklerinin Kabarda’ya 1791 senesinde planladıkları ikinci sefer gerçekleşmedi. 29 Aralık 1791’de Rusya ve Osmanlı İmparatorluğu Yaş’ta sulh antlaşması imzaladılar. Antlaşmaya gore Osmanlı hükümeti Kırım’ın, Taman’ın, Kuban’ın sağ kıyısının ve Kabarda’nın Rusya’ya ilhakını kabul ediyordu. Rusya ve Osmanlı imparatorlukları içinde sınır olarak Kuban nehri tespit edildi (Yuzefoviç 2005, 65-66). Askeri faaliyetler esnasında ele geçirilen Sucukkale ve Anapa kaleleri Osmanlı İmparatorluğu’na geri verildi.

Bu şekilde, Osmanlı Devlet Arşivi’nin incelenen belgeleri, Osmanlı İmparatorluğu’nun 18. yüzyıl sonunda Şimal ve Batı Kafkasya’daki politikasının temel yönleri hakkında, aynı şekilde Kafkas halklarının bölgede Rusya-Osmanlı çatışmasının etkisinden meydana gelen karmaşık ilişkileri hakkında bilgiler içeriyor. Bunlar Rusya arşiv belgelerinde bulunan detayları mühim seviyede tamamlamakta ve kesinleştirmektedir. İncelenen dönemde, öteki devletlerin bürokratik yazışmalarında olduğu benzer biçimde, Osmanlı belgelerinde de olayların ideolojik yorumu belirgindir.

Kaynak: http://www.acarindex.com/dosyalar/yazı/acarindex-1448936515.PDF

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir