Modern Japonya’nın Doğuşu ve Meiji (Meici) Restorasyonu

Doğu Asya kıyıları önünde büyüklü küçüklü birçok adadan meydana gelen Japonya’da güneşin oğlu olarak adlandırılan imparator, XII. yüzyılın sonlarından itibaren varlığını simgesel olarak devam ettirdi.

Tüm eyaletler Daymiyo isminde olan derebeyler tarafınca yönetilmekteydi. Daymiyoların en güçlüsü, Şogun olarak merkezî yönetimin başlangıcında bulunurdu. 1624’te Şogun Tokugova’nın yayımladığı fermanla Japonya dış dünyaya kapanmış oldu. Bu süreç 1853’e kadar 229 yıl süresince devam etti.

XIX. yüzyılda büyük devletler dünyayı sömürgeleştiriyor ve kuvvetlerine gore paylaşıyorlardı. Japonya’nın derhal yanı başlangıcında bulunan Çin’de yaşanmış olan Boxer (Baksır) Ayaklanması, Batı düşmanı bir hareket olarak ortaya çıktı. Çin 1839-1842 Afyon Savaşı’nın arkasından İngiltere ve öteki Avrupalı devletlerle tecim antlaşmaları imzalamak mecburiyetinde bırakıldı. Bu antlaşmalardan sonrasında Taypingler, Hristiyanlık ve yabancı karşıtı isyan başlattı. Bu isyanın bastırılmasından sonrasında Çin tamamen Batı’nın nüfuzu altına girdi.

Japonya da 1854’te ABD, arkasından Rusya, Büyük Britanya ve Hollanda ile tecim antlaşmaları yaparak bu ülkelerin Japonya’da konsolosluk açmalarına izin verdi. Bu durum ülkede, feodal sistemin temellerini yıpratmakta olan toplumsal ve siyasal akımların baskısını artırdı. Japonya’nın Avrupa ile yaşamış olduğu bu süreç Japonlar için bir dönüm noktası oldu. Dönemin şartlarına gore yeni sisteme geçmek icap ettiğini anladılar. Bu aşamada bugünkü çağdaş Japonya’nın kurucusu kabul edilen İmparator Mutsihito Meiji 1867’de tahta çıktı. Tarihe Meiji Süreci (Aydınlar Süreci) olarak geçen dönem de bundan sonrasında başladı.

Meiji Restorasyonu ile 1868’de Şogun idaresi resmen sona erdirildi. Yeni hükûmet kuruldu ve tüm egemenlik yine imparatorun eline geçti.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Meiji Restorasyonu

  • İmparator Meiji, başkenti Kyoto’dan Edo’ya taşıdı. Bu şehre, “Doğu’nun başkenti” anlamına gelen Tokyo adı verildi.
  • Feodal devirdeki sınıflar kaldırıldı.
  • Meşruti monarşi kuran bir anayasa hazırlandı.
  • 1868-1898 arasındaki dönemde 2190 yapınak açıldı.
  • 1870’te ilk demir yolu yapımına başlandı, 1890’da demir yolu uzunluğu 7200 kilometre oldu.
  • 1871’de Daymiyo denen derebeylik sistemine son verildi, ülke vilayetlere bölündü. Valiler merkez tarafınca atandı.
  • 1871’de ilk gazete yayımlandı. Dört yıl sonrasında piyasaya sürülen gazete ve dergilerin sayısı 100’ü buldu.
  • Avrupa ve ABD’ya binlerce talebe gönderildi.
  • İngiliz uzmanlarla çağdaş bir donanma kuruldu.
  • 1872’de hanım adam her Japon için ilköğretim mecburi hâle getirildi. XX. yüzyıla gelindiğinde okuma yazma bilmeyen Japon nerede ise asla kalmamıştı.
  • Çağdaş bir posta-telgraf ve yeni bir para sistemi oluşturuldu.
  • 1873’te mecburi askerlik kabul edildi. Aynı yıl ilk kez bir ordu ve donanma oluşturuldu.
  • 1890’da Alman tesiri altında yeni bir anayasa deklare edildi.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir