Moskova Antlaşması (16 Mart 1921)

Birinci Dünya Savaşı’nda Rusya, İtilaf Devletleri’nin yanında yer aldı. 1917’de Rusya’da ihtilal çıktı, yönetimi Bolşevikler ele geçirdi. Çarlık Rusya yıkıldı, yerine Sovyet Rusya kuruldu. Yeni yönetim savaştan ayrılma sonucu aldı. Bu gelişmeler üstüne İtilaf Devletleri, Sovyet Rusya’ya karşı negatif tavır takındılar. Arkasından Sovyet Rusya’nın, Çarlık Rusyası’nın yapmış olduğu gizli saklı antlaşmaları açıklaması üstüne Batılı devletlerle ilişkileri iyice gerginleşti.

Moskova

Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonrasında Anadolu’nun işgal edilmesi Türklerle Batılı devletleri karşı karşıya getirdi. TBMM Hükumeti ile Sovyetler Birliği ortak düşmana karşı yakınlaştılar. İki taraf da internasyonal alanda varlıklarını kabul ettirmek istiyordu. Bu yakınlaşma sonucunda 16 Mart 1921’de Moskova Antlaşması imzalandı. Antlaşmaya bakılırsa;

  • Sovyetler Birliği, Batum’un ürcistan’a bırakılması şartıyla Misakımillî’yi tanıdı.
  • Kars, Ardahan ve Artvin Türkiye’ye, Batum ürcistan’a, ahcıvan Azerbaycan’a bırakıldı.
  • Sovyetler Birliği, Sevr Antlaşması’nı ve arlık Rusya’sının Osmanlı Devleti ile yapmış olduğu antlaşmaları geçersiz saydı. Böylece Sovyetler Birliği, kapitülasyonlardan kendi isteği ile vazgeçmiş oldu.

Moskova Antlaşması ile TBMM Hükumeti ilk kez büyük bir devletle eşit koşullarda antlaşma imzalamıştır. Gene ilk kez büyük bir devlet Misakımillî’yi tanıdı. Batum’un Gürcistan’a bırakılmasıyla Misakımillî’den ilk taviz verildi.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir