Neden Tarih Sorusu

Milletlerin ortak hafızası olan tarih, millî ve toplumsal kimliğin inşasında mühim rol oynar. Cemiyet, kendisini oluşturan bireylerin bir kimlik altında toplanması yardımıyla ortaya çıkar. Bireylerin birlikteliği çoğu zaman tarihî bir niteliğe haizdir.

Cemiyet, vakit ve mekân içinde ortak bir kimlik ile süreklilik kazanır. Kimlik olmadan bir toplumun devamlılık sağlayabilmesi söz mevzusu olmayacaktır. Toplumsal kimlik, vakit içinde oluşan etik ve tarihî değerlerin etkisiyle belirli bir vakit ve mekânda bireylerle toplumun bütünleşmesidir. Hem de bireylerin ve toplumun kendini bir kimlik altında (Türk kimliği benzer biçimde) tanımlaması, toplumsal birliktelikle gerçekleşir. Ek olarak tarih bireylere yaşamış olduğu toplumun geçmişini öğreterek kişinin kendi milletine ilinti duygusuyla bağlanmasını sağlar.

Bayrak, millî birliği elde eden unsurlardan biridir.

Millî ve toplumsal kimliğin oluşmasında dil ana etkendir. Bunun yanında tarih birliği, dinî inanışlar, devlet yapıları, coğrafi beraberlik, musiki ve ideal birliği de bu şuurun oluşmasında önemlidir. Tarih bilimi yardımıyla geçmiş hakkında aktarımlar, milletlerin ortak hafızasını biçimlendirir. Bu yüzden tarih kitapları, bir tek milletlerin kendi tarihinden bahsetmez; öteki toplumlarla etkileşimler yaşandığı hakkında
da kuvvetli bir şuur oluşturur.

Millî ve toplumsal kimlik için toplumlarda tarih bilincinin oluşması bir zorunluluktur. Tarih bilinci, ferdin gerek sosyalleşmesinin gerekse kendi yaşam deneyiminin etkisiyle tarihin bilincinde olmasıdır. Bu şuur insanların kendilerinde ve yaşadıklarında dünyada meydana gelen zamana bağlı değişmelere uyum sağlamasına destek verir. Tarih bilincine haiz kişiler, tarihle ilgili detayları eleştirel değerlendirmeye
doğal olarak meblağ. Bu sayede insanoğlu, tarihsel anlatılar üretmek ve metinleri çözümleme etmek için doğru-yanlış ayrımını yapabilme becerisini geliştirir.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Tarih öğrenmenin insana sağlamış olduğu faydalar neler olabilir?

Tarih bilimi, insanlara başka beceriler de kazandırır. Tarih, uyguladığı yöntem gereği bireylerde araştırma ve kanıt kullanma becerisini arttırır. Bu sebeple tarihî bir bilgiye, araştırma yaparak ve kaynak kullanılarak ulaşılır. Erişilen değişik kaynaklarda tespit edilen tutarsız ifadeler, insanların sorgulama ve eleştirel düşünme becerilerini de geliştirir. Tarih bilimi geçmişten günümüze meydana gelen vaka ve olguları kronolojik bir süreçte ele almış olduğu için vaka ve olgular içinde neden-sonuç ilişkilerini ortaya koyar. Böylece bireylerde oldukca yönlü düşünme kabiliyeti gelişir ve bireyler tarihî süreçte meydana gelen değişimleri ve süreklilikleri algılar. Tarihsel empati ile geçmişte yaşamış insanların kıymet yargıları, vakalara ve dünyaya iyi mi baktıkları, ne hissetlikleri anlaşılabilir ve bunun sonucunda insanların geçmişi anlama
becerisi gelişir. Ek olarak öteki cemiyet ve milletlerle meydana getirilen karşılaştırmalar, bireye özgüven kazandıracağı benzer biçimde başka milletlere empati duymasını sağlar. Bu empati, dünyanın mirasını anlayan insanı, kendisi ve çevresiyle barışık bir fert olarak geliştirir.

İnsan; mensubu olduğu toplumu, ülkeyi ve içinde yaşamış olduğu dünyayı idrak etmek için geçmişini bilmek zorundadır. Geçmişini bilmeyen bir cemiyet, hafızasını yitirmiş, akıntıya tutulmuş gibidir. Tarih; geçmişin ışığında bugünün ve yarının aydınlatmasını sağlar. Böylelikle geçmişteki hataları yine etmeyen toplumlar, gelecekle ilgili doğru planlama ve analizlerle daha iyi bir yaşam düzeyine ulaşır.

Millî bilinci oluşturarak geçmişte bir arada yaşamış ve gelecekte de bir arada yaşamak isteyen insanların, birlik ve beraberlik içinde olmasını elde eden tarih, toplumdaki tinsel değerlerin gelişmesinde de mühim rol oynar.

Asya Hun Devleti – Türkiye Cumhuriyeti

Tarihî vakalar ele alınırken tarihî bilgilerin kendi periyodunun şartlarına gore değerlendirilmesi gerekir. Uzun seneler ilkin yaşanmış bir olayın, bugünün perspektif ve kıymet yargılarıyla ele alınması doğru değildir. Tarihçi geçmişe ilişik bir bilgiyi, gerçeği idrak etmek için kullanır. Belgeler yoruma muhtaçtır ve olayın yaşandığı son zamanların ve toplumun ruhunu taşımaktadır. Bu nedenle o ruha gore bir izahat ve yorum yapılması gerektiği unutulmamalıdır.

Mesela eski toplumların çoğunda ortaklaşa bir kurum olan kölelik, varlığını binlerce yıl sürdürmüştür. Bu mevzuda meşhur  Romalı Hukukçu Gaius (Gayus): “Köleler sahiplerinin hâkimiyeti altında bulunurlar. Bu hâkimiyet kavimler hukukuna ilişik bir hâkimiyettir, şu sebeple tüm milletlerde, köle sahiplerinin köleleri üstünde yaşam ve ölüm hakkına haiz olduklarını açıkça görebiliriz.” diyerek eski dünyada kölelik  hakkında genel kanıyı belirtmiştir.

Günümüz evrensel insan hakları açısından düşünüldüğünde köleliğin insan onuruna yakışmadığı  görülse de kölelik sistemini tatbik eden toplumlar o günün kıymet yargıları ile değerlendirilmelidir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir