Niteleme Sıfatı Nedir? Niteleme Sıfatı Örnekleri

Canlı ya da cansız varlıkların rengi, biçimi, şekli, tadı, kokusu, mesafesi, kabiliyetleri ve durumu benzer biçimde birçok hususi durumunu ortaya koyan sözcüklere “Niteleme Sıfatı” denir. Varlıkların birçok özelliği bulunduğundan dolayı dilde niteleme sıfatları da oldukça fazladır. Niteleme sıfatlarını bulmak için isme “Iyi mi?” sorusu yöneltilir.

Niteleme sıfatları daha fazlaca adları “Durum, renk ve biçim” yönünden nitelemektedir:

→ Renk bildiren sıfatlar:

Kırmızı kalem, siyah çanta, mavi tepeler, sarı saçlar…

→ Durum bildiren sıfatlar:

Ağır masa, çirkin sözler, acayip yalnızlık, temiz elbise…

→ Biçim (şekil) bildiren sıfatlar:

Şişman çocuk, yüksek binalar, alçak iskemle, buruşuk kağıt…

Niteleme Sıfatı Örnekleri

* Güzel otomobil     * Çalışkan talebe     * Eski bilgisayar

* Sıkı dostlar      * Dar sokak      * Eski günler

* İnatçı keçi     * Ölümlü dünya     * Sıcak çorba

* Ekşi erik     * Kısa yol     * Coşkun dereler

* Küçük fare     * Çürük elma     * Şişman hanım

  • Dün akşam yaşlı adam yolumuza çıktı. (Iyi mi adam? = Yaşlı)
  • Köye gittiğimizde sararmış tarlalar gözümüze çarptı. (Iyi mi tarlalar? = Sararmış)
  • Polisler yaralı adamı arıyordu. (Iyi mi adam? = Yaralı)
  • Fanatik taraftarlar maça erkenden gelmişti. (Iyi mi yandaş? = Fanatik)
  • Uzun vakit eski alışkanlıklarını devam ettirmişti. (Iyi mi vakit? = Uzun)
  • Mehtaplı gecede hepimiz sahilde uzanmış gökyüzünü seyrediyordu. (Iyi mi gece? = Mehtaplı) 

UYARILAR

Nereli bulunduğunu ya da bir şeye mensubiyeti gösteren sıfatlar da niteleme sıfatıdır.

  • Fenerbahçeli taraftarlar
  • İzmirli çocuk
  • Liseli gençler

Eğer iyi mi sorusu isme değil de fiile sorulacak olursa yanıt durum zarfı olur.

  • Gidişata pozitif bakmaktan başka çaremiz yoktu. (Iyi mi bakmak=Pozitif -> Durum zarfı)
  • Sizlerden pozitif cevaplar beklemekteyiz. (Iyi mi cevaplar=Pozitif -> Niteleme sıfatı)

⇒ Ödat-fiiller niteleme sıfatı olarak kabul edilir.

  • Beklenmedik yanıt
  • Sallanan ip
  • Tıkanmış musluk

Ek olarak Bkz -> SIFATLAR KONU ANLATIMI

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir