Noktalama İşaretleri (TDK Noktalama İşaretleri)

Duygu ve düşüncelerimizi dil ile başka insanlara aktarmanın iki yolu bulunmaktadır. Bunlardan birincisi fazlaca eskiden beridir kullandığımız sözlü yöntem, bir diğeri ise yazılı yöntemdir. Duygularımızı, düşüncelerimizi ve hayallerimizi yazı yöntemiyle ifade ederken anlatımın etkili olmasını ve bunun yanında anlaşılır olmasını amaçlarız. Bunun içinde bir yazıda dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan en mühim unsur “Noktalama işaretleri” olmaktadır. Bu yazımızda ele aldığımız kurallar “TDK Noktalama İşaretleri” emek harcaması baz alınarak oluşturulmuştur.

Noktalama İşaretleri

1. Nokta ( . )

2. Virgül ( , )

3. Noktalı Virgül ( ; )

4. İki Nokta ( : )

5. Üç Nokta (… )

6. Sual İşareti ( ? )

7. Kesme İşareti ( ‘ )

8. Ünlem İşareti ( ! )

9. Kısa Çizgi ( – )

10. Uzun Çizgi ( − )

11. Eğik Çizgi ( / )

12. Tırnak İşareti ( “…” )

13. Ayraç (Yay Parantez)

1) Nokta ( . )

⇒ Bitmiş olan cümlelerin sonlarına konur.

  • Dün akşam buraya geldiler.
  • Teneffüste hep beraber dışarı koştuk.
  • Bundan sonrasında onu görmek istemiyorum.

* Noktadan sonrasında gelen kelimenin ilk harfi büyük yazılır.

⇒ Bazı kelimelerin kısaltmasının sonuna konur.

  • Tabip → Dr.
  • Profesör → Prof.
  • Albay → Alb.
  • İngilizce → İng.
  • Cadde → Cad.
  • ve benzeri → vb.
  • Sayfa → s.

⇒ Nokta işareti bununla birlikte sıra bildirdiği için sayılardan sonrasında kullanılır. 

  • 5. → (5’inci / Beşinci)
  • 25. → (25’inci / Yirmi beşinci)
  • X. yüzyıl (10’uncu yüzyıl / onuncu yüzyıl)
  • II. Elizabeth ( 2’inci Elizabeth / İkinci Elizabeth)

* Sayıların yanına konulmuş olan nokta (.) “-ıncı, -inci, -uncu, -üncü” eklerinin yerine geçer.

⇒ Tarihlerin kullanımda “gün-ay-yıl” aralarına konur.

  • 27.08.1985
  • 04.11.1974

DİKKAT! Tarih belirtilirken aylar yalnız sayılar şeklinde değil yazıyla da ifade edilebilir.

  • 29 Ekim 1923
  • 23 Nisan 1920

⇒ Saatlerin ifade edilmesinde saat ve dakika içinde kullanılır.

  • 09.05
  • Maç akşam 21.45’te başlamış olacak.
  • Dersimiz 13.35’te bitiyor.

⇒ İnternet sitesi adreslerinde alan adlarıyla uzantılar arasına konur.

  • https://www.edebiyatciyim.com/

⇒ Matematik biliminde çarpma sembollerinden biridir.

  • 7.7=49
  • 6.4=24

⇒ Binli sayılardan sonrasında her üçlü sayı grubunun arasına konur.

  • 1.750.000
  • 4.700
  • 150.500.750

⇒ Kitaplar ve makaleler sonunda yer edinen kaynakçada yer edinen künye sonuna konur.

  • KORKMAZ Zeynep, Türkiye Türkçesi Grameri Biçim Bilgisi, TDK Yayınları, Ankara, 1980.

2) Virgül ( , )

⇒ Cümle içinde yan yana sıralanan eş görevli sözcüklerin ve sözcük gruplarının arasına konularak birbiriyle karışması engellenir.

  • Üstünde siyah şapka, kırmızı tişört, mavi pantolon ve beyaz ayakkabı vardı.
  • Oturuşu, hitabı, hitap seçimi ve bakışı insanları etkiliyordu.

⇒ Sıralı cümleler birbirinden virgül yardımıyla ayrılır.

  • Geldik, yendik, gittik.
  • Akşamları ulaşınca ders çalışıyor, temizlik yapıyor, yiyecek yapıyor ve sonrasında uyuyordu.

⇒ Özne kimi zaman cümlenin oldukça uzaması karşısında belirsiz kalabileceğinden özneden sonrasında virgül getirilerek özne vurgulanır.

  • Irmak Hanım, bu sözleri duyar duyar üniversitede yaşamış olduğu sıkıntıları hatırlamış ve kalbini derin bir hüzün kaplamıştı.
  • İstanbul, barındırmış olduğu köklü bir tarih ve yoğun nüfusuyla dünyanın en mühim kentleri arasındaydı.

⇒ Cümle ortasında yer edinen ara cümlelerin başına ve sonuna konur.

  • Ailesi bu kadar ısrardan sonrasında, istemeyerek de olsa, lüzumlu izni verdi.
  • Aynı sınıfta okuduğumuz, Ortaokuldan beri, Ayşe daha sonradan bizi tanımadı.

⇒ Bazı kelimeler cümle içinde yine ettirilerek anlatıma güç kazandırılabilir. Yeniden eden bu kelimeler arasına konur.

  • Akşam, gene akşam, gene akşam.
  • O gidince uzun bir süre onu bekledik, bekledik, bekledik fakat gelmedi.

⇒  Alıntı cümlelerden sonrasında konur.

  • Onu tekrar görmek istemiyorum, dedi.
  • Yarın tüm sınıfı sözlü yapacağım, dedi.

⇒ Konuşma çizgisiyle vurgulanmış alıntı cümlelerin sonuna da konur.

  • – Yarın akşam bizde yiyecek yiyelim mi, diye sordu.

⇒ Sanat içerikli metinlerin içinde konuşmalardan ilkin konur.

  • Masasından hızlıca kalkarak,
    – Sizden bunun hesabını soracağım, dedi.

⇒ Bir sonraki cümlede yer alanların reddedildiğini ya da onaylandığını gösteren “Hayhay, haydi, evet, hayır, başüstüne, peki, yok, pekala, tamam, normal olarak, olur” benzer biçimde sözcüklerden sonrasında konur.

  • Evet, bu mevzuda yapılacak tek şey bu.
  • Hayhay, siz istersiniz de biz yapmaz mıyız.

⇒ Anlam karışıklığını engellemek için bir kelimeden sonrasında konularak kendisinden sonrasında gelen sözcüklerle bir bağlantısı olmadığını göstermek için kullanılır.

  • İhtiyar, adamı sert bir halde uyardı.
  • O, bayanı fazlaca sevdiğini her insana söylemiş oldu.

⇒ Hitapların sonuna konur.

  • Sevgili Kardeşim,
  • Kıymetli Dostum,
  • Sevgilim,

⇒ Sayılardaki kesirleri ayırmak için kullanılır.

  • 27,5
  • 0,65

⇒ Bir cümlede zarf eylem eklerini almış kelimelerin art arda kullanılması durumunda zarf fiili almış (fiilimsiden) sözcükten sonrasında konur.

  • Eve ulaşınca televizyonu açıp, müzik dinleyerek ders çalışırdı.
  • Hiç kimseye denk gelmeden, hızlıca yürüyerek uzaklaştı.

DİKKAT! Cümle içinde sadece art arda birden fazla zarf eylem eki var ise virgül konur. Eğer tek zarf eylem eki almış sözcük var ise virgül konmaz.

  • Gece müzik dinleyerek uyur.
  • Bu sözleri duydukça aklı çıkacak benzer biçimde oluyordu.

⇒ “Bu, şu, o” zamirleri özne olarak kullanılırsan bunlardan sonrasında konur.

  • O, kendisinin bu şekilde bir şeye izin vermeyeceğini söylemiş oldu.
  • Bu, geçmişten günümüze kadar gelmiş olan alışkanlığımızdır.

⇒ Kitap, yazı vb.’nin kaynakça bölümünde yer edinen künyede kullanılır.

  • KORKMAZ Zeynep, Türkiye Türkçesi Grameri Biçim Bilgisi, TDK Yayınları, Ankara, 1980.

DİKKAT! Hiçbir vakit cümle içinde “ya… ya, yada, ya da, ve” bağlaçlarının öncesine ya da sonrasında virgül konulmaz.

  • Tüm yıl süresince çalıştı ve emeklerinin karşılığını aldı.
  • Ya bu işleri bu gece bitirirsiniz ya çekilme edersiniz.

DİKKAT! “Hem… hem, gerek… gerek, ne… ne” benzer biçimde tekrarlı bağlaçların öncesinde ve sonrasında virgül bulunmaz.

  • Hem konuşuyor hem itiraz ediyor.
  • Ne dediğimi yapar ne bizi konuşturur.

DİKKAT! “de, da” bağlacı, “-ınca, ince” anlamında zarf eylem görevinden kullanılan “mı, mi” ve koşul ekinden sonrasında virgül konulmaz.

  • Ben de akrabalarım de bu mevzuda mesele yaşıyorduk.
  • Ben sinirlendim mi kırıcı konuşabiliyorum.
  • Söylediğini yaparsa derhal şımarıyordu.

3) Noktalı Virgül ( ; )

⇒ Kendi içinde virgüllerle ayrılmış birbirinden değişik türlerin karışmaması için aralarına konur.

  • Adam çocuklarına Deniz, Ali, Murat; kız çocuklarına Sıla, Yıldız, Şebnem adını vermişti.
  • Telefon piyasasında Apple, Samsung, Sony; bilgisayar piyasasına Dell, HP, Lenovo hakimdi.

⇒ Kendi içinde virgülle ayrılmış ögeleri bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır.

  • At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.
  • Kahvaltıda peynir, zeytin, domates yiyecek; çay, kahve içeceksin.

⇒ Virgülle ayrılmış olan ortak ögeler barındıran cümlelerde öznelerden sonrasında konulabilir.

  • Bilgisayar; temiz, sağlam ve çalışır durumdadır.

* Noktalı virgülden sonrasında gelen kelime hiçbir vakit büyük harfle başlamaz.

4) İki Nokta ( : )

⇒ Bir cümle sonrasında anlatılanlarla ilgili örnekler verilecekse örneklerden ilkin konur.

  • Servet-i Fünun’un en mühim şairleri şunlardır: Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin…
  • Sınavda iki şahıs başarı göstermiş olmuştu: Ayşe ve Kenan

⇒ Cümlede dile getirilen yargıyla ilgili izahat yapıldığında konur.

  • Lüzumlu parayı bulmak için planı şuydu: Data yarışmasına katılacaktı.
  • İsim: Canlı ya da cansız varlıkları karşılayan sözcüklerdir.

⇒ Bir metin içinde konuşma bölümlerinde sözlerin sahibinin isminden sonrasında konur.

  • Ahmet Bey: Köyümüz bu durum karşısında kayıtsız kalamaz.
    Muhtar: Lüzumlu yardımı toplamak için ilçeye gideceğim.

⇒ Metinlerde konuşmadan ilkin belirtilen ifadenin sonuna konur.

  • Yürürken bağırır:
    – Siz vicdanını çöpe atmış insanoğlu…

⇒ Matematik biliminde iki nokta bölme işareti olarak kullanılır.

  • 150:5=30
  • 9:3=3

⇒ Web sitelerinde “http” ile “www” uzantıları içinde kullanılır.

  • https://www.edebiyatciyim.com/

⇒ Ses bilgisinde bir meşhur harfin yanına gelmiş olarak onun uzun meşhur bulunduğunu belirtmede kullanılır.

  • La:yık (lāyiḳ)
  • Ahla:ki: (aḫlāḳī)
  • Ma:na (maʿnā)

5) Üç Nokta ( … )

⇒ Bazı cümleler ifade olarak tamamlanmadan yarıda bırakılır. İşte bu cümlelerin sonuna “Üç nokta” konur.

  • Oradan bizlere doğru baktı ve cebinden çıkardığı kalemle

⇒ Cümle içinde söylenmeyen bazı argo ve kaba sözlerin bazı harfleri yerine konur.

  • Btan bir günden sonrasında tekrar işe gitme hevesim kalmadı.
  • Polis tarafınca ifadesi alınan C özgür bırakıldı.

⇒ Bir metin içinde yer edinen alıntı cümlelerin tamamlanmamış bulunan yerlerine konur.

  • sonrasında da kitabını okuyarak uyuya kaldı.

⇒ Bazı cümlelerde söz yarıda kesilir, devamı okuyucunun hayal gücüne bırakılır. Sözün kesildiği yere üç nokta konur.

* Sana uğurlar olsun Ayrılıyor yolumuz!

⇒ Seslenmelerden, ünlemlerden sonrasında üç nokta konularak anlam pekiştirilir.

  • Ey şahin bakışlım!..
  • Iyi mi da gol yedi!..

* Ünlem işaretinden sonrasında üç noktanın birinin atılması uygun olur.

⇒ Karşılıklı konuşmalarda tamamlanmamış kalmış cevaplarda kullanılır.

  • − Bu saatte buralarda ne arıyorsun?
    − Asla

6) Sual İşareti ( ? )

⇒ Sual sözcüğü ve sual eki içeren sözlerin sonuna konur.

  • Nerede bu insanoğlu?
  • Buralara yakın bir banka var mı?

⇒ Bazı cümlelerde sual eki-sözcüğü kullanılmasa da sual anlamı bulunmaktadır. Bu cümlelerin sonuna konur.

  • Alan kişi hizmetleri sordu:
    − Doğum tarihiniz?

⇒ Güvenli olunmayan, tahminlere nazaran söylenen tarih ve yerlerin yanına konur.

  • Fuzuli (1490? – 1556)
  • Ölüm zamanı: ?

DİKKAT! Temel cümlenin zarf tümleci olan yan anlama gelen “mı / mi” ekleri sual anlamı katmadığından cümle sonuna sual işareti konulmaz.

  • Ders çalıştı mı tüm soruları cevaplardı.
  • Yiyecek yapmış oldu mı mutfağı dağıtırdı.

DİKKAT! Sıralı ve bağlı cümlelerin hepsi sual anlamı taşısa da sual işareti en sona konur.

  • Acaba arayan Ahmet mi, Yılmaz mı?
  • Yemeği evde mi yesek, dışarı mı çıksak?

7) Kesme İşareti ( ‘ )

⇒ Hususi adlara gelen her türlü iyelik, bildirme ve durum ekleri kesmeyle ayrılır.

  • Mustafa Kemal Atatürke olan sevgimiz asla bitmez.
  • Türkiyeye
  • İstanbulun
  • Divan Edebiyatına
  • Halide Edip Adıvarın

⇒ Kanun, yönetmelik, tüzük vb. adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.

  • 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
  • Ortaöğretim Kurumlar Yönetmeliğinde

DİKKAT! Bir hususi adın sonunda eğer 3.tekil kişi eki (-i, -ı, -u, -ü) var ise ve bu sözcüğe başka bir iyelik eki eklenirse kesmeyle ayrılmaz.

  • Boğaz Köprümüzün…
  • Munzur Vadimiz

DİKKAT! İstisnai bir durum olarak kurum, kurum, iş yeri, birleşim ve oturum isimlerine gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.

  • Türk Dil Kurumuna
  • Bakanlar Kuruluna beklenen kararları aldı.
  • Kadıköy Anadolu Lisesine

DİKKAT! Eğer bir hususi isme yapım ekleri getirilirse bundan sonrasında gelecek hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmaz.

  • Türklerde
  • Müslümanlıkta
  • Türkçenin

DİKKAT! Başbakanlık, Rektörlük benzer biçimde sözcüklere meşhur ile başlamış olan bir ek getirildiğinde Başbakanlığa şeklinde yazılır.

⇒ Şahıs isimlerine getirilen “Bey, hanım, efendi, paşa” benzer biçimde saygı ve unvanlara gelen ekler kesmeyle ayrılır.

  • Rıza Beyin
  • Esma Hanıma
  • İsmet Paşaya

⇒ Kısaltmalara gelen ekleri ayırmak için kullanılır.

  • THYnin
  • ABye
  • TDKye

⇒ Sayılara gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılır.

  • 1938de Mustafa Kemal Atatürk’ü kaybettik.
  • Akrabalarım 6ncı katta oturuyor.

⇒ Belirli bir zamanı belirten aylara ve günlere gelen ekler kesmeyle ayrılır.

  • 27 Haziranda…
  • 15 Mayıs 2006 Salının randevuları dolu.

⇒ Bir ek ve harfe gelen ekler kesmeyle ayrılır.

  • adan zye kadar hepsini yazdım.
  • Türkçede -genle türetilmiş sözcükler…

8) Ünlem İşareti ( ! )

⇒ Şaşma, acı, luk, korku benzer biçimde duyguları yansıtan sözlerin sonuna konur.

  • Hava fazlaca soğuk!
  • Eyvah!
  • Yazık!
  • Heyhat!

⇒ Hitap sözleri, seslenme sözleri ve uyarılardan sonrasında konur.

  • Dur, yolcu!
  • İleri!
  • Hey!
  • Dikkat!
  • Aman!

⇒ Alayın, kinayenin ve küçümsemenin yer almış olduğu sözlerden sonrasında konur.

  • İsteseymiş tatile gidermiş ( ! ) fakat canı sıkkınmış.
  • Çocuk, çalışkan ( ! ) bulunduğunu söylemiş oldu.

DİKKAT! Ünlem işareti, ilgili sözden sonrasında konulabileceği benzer biçimde cümlenin sonuna da konulabilir.

  • Dost! Çalışıp hak edeceksin.
    Dost, çalışıp hak edeceksin!

9) Kısa Çizgi ( – )

⇒ Bir metin yazarken eğer satırın sonuna kelimenin tamamı değil de tek tek parçası sığıyorsa kelimenin bölündüğü yere konur.

  • Bugün bizim için fazlaca heyecanlı bir gündü. Senelerdir bek
    lediğimiz güzel haber elimize ulaşmıştı.

⇒ Cümle içinde yer edinen ara sözleri, ara cümleleri ayırmak için bu cümlelerin başına ve sonuna konur.

  • Beklediğimiz haber ablamın atanması sonunda gelmişti.
  • Fenerbahçe son maçlarda beş oyuncu sakattı biçim düşüklüğü yaşadı.

⇒ Dil bilgisi dersinde sözcüklerin kökleri, ekleri ayrılırken aralara konur.

  • Gözlükçü
  • ki eki daima bitişik yazılır.
  • de, da bulunma hal ekidir.

⇒ Türkçede eylem olan kök ve gövdelerden sonrasında konur.

  • Al, git, gel, izle, sev, ye

⇒ İsim icra eden eklerin derhal başına, eylem icra eden eklerin ise başına ve sonuna konur.

  • İsim icra eden ekler: ak, den, ış
  • Eylem icra eden ekler: ımsa, tır

⇒ Kelimeleri hecelerine ayırırken aralara konur.

  • Hecelemek
  • İzlemek
  • Bakınmak
  • Okumak

⇒ Kelimeler ve sayıların arasına “…-e, …-den, ve, ile, ila” anlamını vermek için konur.

  • İstanbulBursa yolu 2 saate düştü.
  • TürkJapon ilişkileri köklü bir geçmişe haizdir.
  • FenEdebiyat Fakültesi
  • 17501820 yılları aralığında yaşadı.

DİKKAT! Eğer sayı adları yinelenirse araya ( – ) konulmaz.

  • Üç beş lira kıymeti var.
  • Yirmi otuz kilo gelirdi.

⇒ Matematikte ( – ) çıkarma işaretidir.

  • 105= 5
  • 5720= 37

⇒ Sıfırın altındaki değerleri göstermek için ( – ) işareti kullanılır.

  • Hava yarın 10 aşama olacakmış.
  • Firmanın bilançosu 10.000.000 olarak açıklandı.

10) Uzun Çizgi (−)

⇒ Bir metinde yer edinen konuşmaları göstermede kullanılır.

  • Yoklamayı alırken:
    Çocuklar, siz de defterlerinizi çıkarın.
  • Gelen faturaya şaşkınlıkla baktı:
    Size lambaları gereksiz yakmayın demedim mi?

DİKKAT! Eğer konuşmalar tırnak işareti içinde verilirse uzun çizgi kullanılmaz.

  • Televizyonu izlerken:
    “Hanım, evlatları görmeyeli bayağı oldu, onlara çay içmeye mi gitsek?” dedi.

11) Eğik Çizgi ( / )

⇒ Şiirin dizeleri yan yana yazıldığında dizeler arasına konur.

  • Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak Sönmeden yurdumun üstünde tüten son olarak ocak.

⇒ Adres yazımlarında ev numarası ile daire numarası, semt ile kent arasına konur.

  • Defne Sokağı No: 25/8 Güllübağlar/İstanbul

⇒ Tarihlerin yazımında gün, ay ve yıl arasına konur.

  • 23/09/2010

⇒ Değişik şekillerini göstermek için ekler arasına konur.

  • -de / -da, -çü / -çu, -deki / -daki

⇒ Internet sayfası adreslerinde “http” uzantısı sonrasına konur.

  • https://www.edebiyatciyim.com

⇒ Matematikte ( / ) bölme işaretidir.

  • 100/10=10
  • 55/5=11

⇒ Birimler arasındaki oranları göstermede kullanılır.

  • km/sa= kilometre/saat

12) Tırnak İşareti ( “…” )

⇒ Birinden ya da başka bir yazıdan olduğu benzer biçimde alıntılanan sözler tırnak içinde gösterilir.

  • Okulumuzun girişinde Mustafa Kemal Atatürk’ün Öğretmenler! Cumhuriyet sizden düşünceleri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller ister. sözü yer alıyordu.

DİKKAT! Tırnak içinde yer edinen alıntı sözlerin sonuna konulması ihtiyaç duyulan “nokta, sual işareti, ünlem işareti, üç nokta vb.” noktalama işareti kesinlikle tırnak içinde kalmalıdır.

⇒ Bir cümle içinde bilhassa vurgulanmak istenen sözler tırnak içinde gösterilir.

  • Bu sınavda bilhassa Servet-i Fünun mevzusuna çalışmalısınız.
  • Üniversitemizde Ekonomik istikrar ile ilgili konferansa katılmıştı.

⇒ Cümle içinde geçen yapıt ve yazı adları tırnak içinde gösterilir.

  • Yarışmada Cahit Sıtkı Tarancı’nın Yaş Otuz Beş adlı şiirini okudu.
  • Derste Edebiyat Zamanı adlı metni okuduk.

DİKKAT! Bir cümle içinde vurgulanmak istenen sözler, kitap ve mecmua adları, başlıklar tırnak içinde gösterilmeden eğik bir yazıyla da gösterilebilir.

  • Ahmet Hamdi Tanpınar’ın son yıllarda yine ilgi gören Saatleri Ayarlama Enstitüsü adlı kitabını sınavda sormuşlardır.

⇒ Bilimsel makalelerde künyede yer edinen yazı adları tırnak içinde gösterilmektedir.

DİKKAT! Tırnak içinde gösterilen sözlerin sonuna gelen ekleri ayırmada kesme işareti hiçbir vakit kullanılmaz.

  • Bana Sabahattin Ali’ninKürk Mantolu Madonnasını okudun mu diye sordu.
  • Bu yiyecek Gaziantepin simgesi haline geldi.

13) Ayraç (Yay Parantez) (  )

⇒ Bir cümlenin anlamını tamamlayan ya da cümlenin haricinde ek bilgiler verilirken kullanılır. Yay parantez içinde verilen cümlenin sonuna lüzumlu noktalama işareti konur.

  • Geçen yıl yaptığımız gezide yanımızda Ahmet de (Kendisinden pek hoşlanmam.) vardı.
  • Zamirler (Adıllar) adların yerine kullanılan sözcüklerdir.

⇒ Alıntı meydana getirilen sözlerin sonuna alıntı sözün sahibinin adı ayraç içinde yazılır.

  • Her milletin dili o milletin çağlar süresince yaşamış olduğu tarihin adeta özetidir. (Mehmet Kaplan)

⇒ Bir tiyatro metninde ya da senaryoda konuşma esnasında kişilerin hareketleri, durumları ayraç içinde gösterilir.

  • Yolcu: — (Koltuğundan öne doğru eğilir) Buralarda mola vereceğimiz bir yer var mı?
    Sürücü: — Hayır! (Başını sağa sola çevirir.)

⇒ Bir cümle içinde alay geçilen, küçümsemenin meydana getirilen sözlerden sonrasında konulmuş olan ünlem ayraç içinde gösterilir.

  • Çocuk, ev içinde tertipli (!) bulunduğunu söylüyordu.

⇒ Cümle içinde verilen bir bilginin doğruluğu hakkında kesinlik yoksa konulmuş olan sual işareti ayraç içinde gösterilir.

  • Nasrettin Hoca’nın Konya’da (?) yaşamış olduğu söylenmektedir.

⇒ Bir metinde yer edinen maddeleri gösteren sayılardan ya da harflerden sonrasında kapama ayracı konur.

  • I)
    II)
    III)
    1)
    2)
    3)
    a)
    b)
    c)

14) Tek Tırnak İşareti ( ‘ ’ )

⇒ Tırnak içinde alınan bir cümlenin içinde yine tırnak içine alınacak bir cümle ya da söz olursa bu ikinci sözü belirtmede kullanılır.

  • Öğretmenimiz “Bu dönem hepiniz ‛Yaş Otuz Beş’ şiirini sınıfta okuyacaksınız.” dedi.

15) Denden İşareti ( ” )

⇒ Bir metinde maddelerin sıralanmasında ya da bir tabloda alt alta gelen aynı kelimelerin, kelime gruplarının ve sayıların onlarca kere yazılmasını engellemek için kullanılır.

a) İsim Tamlaması
b) Ödat         

16) Köşeli Parantez ( [ ] )

⇒ Parantez içine alınmış sözlerin içinde de parantez kullanmak gerekirse yay ayraçtan ilkin köşeli parantez kullanılır.

  • Kirpi mahlasını kullanan yazar [Refik Halit Karay (1888-1965)]  Suriye ve Lübnan’da yaşamış olduğu dönemde “Gurbet Hikayeleri” adlı eserini yazmıştı.

⇒ Bir metin emek harcaması icra eden şahıs başka metinlerle ilgili tercüme ve alıntı yaparken sözlerde tamamlanmamış kalan bölgelere kendi sözlerini ekleyebilir. Sonradan eklenen bu sözler köşeli parantez içinde gösterilir.

⇒ Yazı sonlarında yer edinen künyede eserler ve yazarlarla ilgili bazı ayrıntıları gösterirken kullanılır.

17) Ters Eğik Çizgi ( )

⇒ Bilişim uygulamalarında iç içe oluşturulan dosya dizinlerinin yolunu gösterirken bu dizinleri birbirinden ayırmada kullanılır.

  • D:MüziklerPopTarkan

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir