Ömer Muhtar

Ömer Muhtar Biyografisi

İtalya’ya karşı yürütülen Libya direnişinin öncüsü olan Libya’lı önder ve devlet adamı. Ömer Muhtar, 1931 senesinde, İtalyan askerler tarafınca yakalanarak idam edildi.

Ömer Muhtar, 1862 senesinde, Batnan, Libya’da dünyaya geldi. Babası, hemen hemen o 16 yaşlarındayken, Hac ziyareti esnasında vakitsiz olarak hayata gözlerini yumunca, kardeşinin ve kendisinin eğitimleri, aile dostları Seyyid El Giryani tarafınca üstlenildi. Muhtar, Cağbub’da bulunan İslami Bilimler Akademisi’nde din eğitimi aldı.

Üniversiteden mezun olduktan sonrasında Kasur imamlığına getirilen Ömer Muhtar, bu görevi 1911 yılına kadar devam ettirdi. Bu tarihte, İtalya’nın Osmanlı hakimiyetinde bulunan Libya’ya saldırmaları üstüne, Senusi tarikatı şeyhi olan Ahmed Şerif es-Senusi’nin önderliğinde süregelen direniş hareketlerine katıldı. Fakat direniş çabaları ve Osmanlı’nın müdahaleleri İtalyan’ları geri püskürtmek için kafi olmadı ve de Osmanlı-İtalya içinde imzalanan Uşi (Ouchy) antlaşması sonucunda, 18 Ekim 1912 tarihinde Trablusgarp Savaşı, İtalya’nın galibiyeti ile sonlandı.

İtalya hükümeti mahalli yönetimleri değiştirerek, 1922 tarihinde faşist yönetimi Libya’ya getirdi. Libya’nın hızlanan sömürgeleşme süreci, Ömer Muhtar’ı tedirgin ediyordu; o da 1923 senesinde, Berka civarında etrafına toplamış olduğu yerli halkla birlikte direniş hareketlerine başladı.

Her ne kadar eğitimi Kuran’ı öğretmek üstüne olsa da, Ömer Muhtar bununla birlikte iyi bir çöl savaşları stratejistiydi. Yeşil Dağ (Ghebel Akhdar) çevresinde konuşlandırdığı mahalli aşiretleri, sayıları 100 ila 250 içinde olan minik gruplar halinde bölerek İtalyan işgalcilere karşı etkili bir gerilla harp taktiği uyguladı ve düşmana büyük kayıplar verdirtti.

Alışılageldik harp taktikleri ile Muhtar’ın güçlerini yenemeyeceğini anlayan İtalya valisi Ernesto Bombelli, 1924 senesinde kendisine ilişik gerilla kuvvetler oluşturarak Libya’lılarla çarpışma yoluna gitmiş olsa da başarı göstermiş olamadı. Mısır ve Sudan’dan gelen yardımların kesilmesine rağmen harbe devam eden Muhtar, İtalyan’lar tarafınca baskıya uğrayan mahalli Bedevi güçleri de kendi yanına çekmeyi başardı.

Ömer Muhtar, yirmi yıla yakın devam eden çetin bir direnişin sonucunda, mahalli milis güçlerin içinde efsanevi bir kişiliğe haiz olmuştu, hatta İtalya valisi bile onu “Sıradışı bir kariması ve üstün bir iradesi olan bir şahıs” olarak belirtip saygı ile anıyordu. Muhtar’ın direnişi, 1931 senesinde, Zonta civarında sonlandı.

11 Eylül 1931 tarihinde, Zonta yakınında gerçekleşen çatışma sonucunda yaralanan Muhtar, İtalyan güçleri tarafınca ele geçirildi. Üç günlük bir dava sürecinin sonucunda suçlu bulunan Muhtar, 16 Eylül 1931 tarihinde asılarak idam edildi.

Ömer Muhtar’ın yaşamı, meşhur erkek oyuncu Anthony Quin’in başrolünü oynadığı, 1980 tarihindeki Çöl Aslanı (Lion of Desert) adlı film ile beyazperdeye aktarıldı. Meşhur direnişçinin yüzü, 10 Dinar’lık Libya banknotlarında kullanılmıştır.
Kaynak:Yaşam öyküsü.info

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir