Orta Asya Uygarlığı

Orta Asya’da meydana getirilen kazılarda Anav, Afanesyevo, Andronova, Karasuk, Abakan, Tagar kültürleri ortaya çıkarılmıştır. Zamanı MÖ 5000 yıllarına kadar uzanan bu kültürler Orta Asya’da kurulan Türk devletlerini birçok yönden etkilemiştir.

ANAV KÜLTÜRÜ (MÖ 4500 – MÖ 1000)

Batı Türkistan’da Aşkabat civarlarında meydana getirilen kazılarda ortaya çıkarılmış en eski kültürdür. Yerleşik yaşam yaşanmış olan bu kültür merkezinde ziraat, dokumacılık gelişmiş, topraktan ve bakırdan eşyalar yapılmıştır.

AFANESYEVO KÜLTÜRÜ (MÖ 3000 – MÖ 1700)

Altay – Sayan dağlarının şimal batısında meydana getirilen kazılarda ortaya çıkarılmıştır. Türklerin en eski kültürüdür. Bu kültür merkezinde taş, kemik ve bakırdan yapılmış eşyalar bulunmuştur.

ANDRONOVA KÜLTÜRÜ (MÖ 1700- MÖ 1200)

Hazar Denizi’nin kuzeydoğusundan Ural Dağları’na kadar uzanan bölgede en geniş yayılma alanına haiz kültürdür. Tunçtan ve altından yapılmış eşyalar ilk kez bu kültür bölgesinde bulunmuştur.

KARASUK KÜLTÜRÜ (MÖ 1200 – MÖ 700)

Yenisey lrmağı’nın bir kolu olan Karasuk Nehri kenarında oluşturulmuştur. Orta Asya uygarlığında demir ilk kez bu
kültürde işlenmiştir.

TAGAR KÜLTÜRÜ (MÖ 700 – MÖ 100)

En gelişmiş Orta Asya kültürüdür. Abakan bölgesinde meydana getirilen kazılarda Tagar kültürüne ilişik ok uçları, iğne, bilezik, küpe, tarak vb. eşyalar bulunmuştur.

İSKİTLER

İskitler, MÖ Vll ile MÖ Il. yüzyıllar içinde Orta Asya ve Karadeniz’in kuzeyinde mühim bir uygarlık kurmuşlardır. Bu bölgelerde meydana getirilen kazılarda ortaya çıkarılan kalıntılar İskitlerin, Türk kökenli olduklarını ortaya koymuştur.

İskitler  Anadolu’ya ilk akın icra eden Türk topluluğudur. Kafkaslar üstünden Anadolu’ya giren İskitler Anadolu’nun doğusunu egemenlik altına aldılar. Savaşçı bir topluluk olan İskitler, Kafkasya üstünden Anadolu’ya seferler icra eden Medlerle birleşerek Urartu Devleti’ni yıkmış, Suriye’yi geçerek Mısır’a kadar ilerlemişlerdir.
İskit – Pers savaşları İskitlerin Alp Er Tunga, İranlıların da Şehname destanlarına mevzu olmuştur. Konargöçer bir yaşam tarzını benimseyen İskitler çadır şekline getirilmiş otomobiller içinde yaşamış, hayvancılıkla uğraşmışlardır.

Altın, gümüş işçiliğinde usta olan İskitler, bozkırların kuyumcuları olarak tanımlanmışlardır. Bozkır hayvan üslubunu yansıtan eşyaları altın ve gümüşle işlemişlerdir. Eşyalarında at, geyik, kuş motifleri ağırlıktadır. Bu durum İskit sanatında, hayvan üslubunun mühim yer tuttuğunu gösterir. İskitler Gök Tanrı dinine inanmışlardır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir