Orta Dogu’nun Özellikleri

Orta Doğu (Yakın Doğu) dar anlamıyla Türkiye, İran ve Mısır arasındaki ülkeleri, geniş anlamıyla tüm bu devletler ile komşu İslam ülkelerini (Şimal Afrika, Sudan, Somali ve Afganistan) ihtiva eder. Sadece Orta Doğu, günümüzde Türkiye, Arap devletleri, İsrail ve İran’ı kapsayan bir bölge adı olarak kullanılmaktadır. Orta Doğu’nun Özelliklerini yakından inceleyelim.

Orta Doğu bölgesi, İran haricinde 16. yüzyıldan I. Dünya Savaşı’na kadar Osmanlı Devleti’nin egemenliğindeydi. Bölgenin yer altı ve yer üstü kaynakları, stratejik konumu ve 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin zayıflaması bölgeyi İngiltere, Fransa ve Almanya şeklinde Avrupa devletlerinin etkinlik alanı durumuna getirdi.

Başta İngiltere olmak suretiyle Avrupa devletleri, 19. yüzyıl süresince denge politikası izleyerek Rusya’nın bölgeye inmesini engellediler. Bilhassa İngiltere hem sömürge yollarında güvenliğini sağlamış oldu hem de Osmanlı topraklarındaki açık pazarlarını korudu. I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti İttifak Bloku’nda yer alınca İtilaf Devletleri harp sonunda uygulamak suretiyle Osmanlı topraklarını paylaşmak için gizli saklı antlaşmalar yaptılar.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Osmanlı Topraklarını Paylaşmaya Yönelik Gizli saklı Antlaşmalar

Mc Mahon (Mac Mohan) Antlaşması (1915)

  • İngiltere ile Mekke Şerifi Hüseyin içinde yapılmıştır. Şerif Hüseyin’e Arap Devleti Krallığı ve halifelik sözü verilmişti.
  • Şerif Hüseyin de İngiltere’ye Arap ülkelerindeki ekonomik girişimlerde öncelik tanıyacaktı.

Sykes Picot (Saykıs Pikot) Antlaşması (1916)

  • İngiltere, Fransa ve Rusya içinde imzalandı.
  • Doğu Anadolu, Doğu Karadeniz ve Boğazlar Rusya’ya;
  • Ürdün, Irak ve Filistin İngiltere’ye;
  • Suriye, Lübnan, Adana, Antep, Urfa, Maraş ve Musul Fransa’ya verildi.

Balfour (Balfor) Deklarasyonu (1917)

  • İngiltere, Filistin’de Yahudilere yurt sözü verdi.

Orta Doğu’nun Özellikleri mevzusunun özetidir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir