Osmanlı Devleti ve Selçuklularda Divan’ın İşlevi

Osmanlı Devleti’nde divan, mühim devlet işlerinin (askerî, mali, yönetimsel ve hukuki) görüşülüp karara bağlandığı yerdi.

Devletin her türlü siyasal kararları burada alınır ve uygulanırdı. Yabancı devletler ile olan ilişkiler, cenk ilanları ve sulh anlaşmaları burada karara bağlanırdı. Tımar dağıtımı, arazi tahrirleri (kayıtları) ve vergilerin toplanması şeklinde mali işlere de bu divan bakardı. Divan-ı Hümayun’un hukuki görevleri de vardı. Gerek şerî gerekse örfî davalarda divan en üst mahkeme olarak vazife yapar halk da şikayetlerini divana iletebilirdi.

Selçuklularda olduğu şeklinde Osmanlı Devleti’nde de divan teşkilatı nerede ise aynı görevi icra etmiştir. Selçuklularda Divan-ı Alâ yada Divan-ı Vezaret diye de anılan Divan-ı Saltanat’ın altında, Osmanlı Devleti’nden değişik olarak dört tane ikinci derecede divan bulunurdu. Vezirin başkanlık etmiş olduğu Saltanat Divanı’nın vazife alanı yönetimsel teşkilatın tamamını kapsardı. Bu divan; berat ve resmî emirleri yayımlar ve mali işlere bakardı. Devlet işleri ile ilgili öteki görevlere ise alt divanlar bakardı. Halk, Osmanlı’da olduğu şeklinde Selçuklularda da; şikâyet, arzu ve arzularını divana iletebilirdi.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir