Osmanlı Devleti’nin Denizlerdeki Fetihleri ve Deniz Seferleri

Orhan Bey zamanında Karesioğulları Beyliği’nin Osmanlı Devleti’ne bağlanması ile denizcilik faaliyetleri adım atmıştır. Osmanlı Devleti ilk donanmaya Orhan Bey Periyodu’nde haiz olmuş, ilk tersane I. Beyazid tarafınca Gelibolu’da yaptırılmıştır. Osmanlı Devleti Akdeniz ve Karadeniz hâkimiyeti için Venedik ve Cenevizlilerle savaşım etmiştir.

Özetlemek gerekirse Mevzu Başlıkları

Karadeniz’in Türk Gölü Hâline Gelmesi

Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’u fethettikten sonrasında ilk hedefinin Karadeniz ve Ege Denizi’nde hâkimiyet oluşturmak olduğu görülür. Bunun sebebi ise bu iki denizi birleştiren İstanbul ve çevresinin güvenliğini sağlamak istemesiydi.

Osmanlı Devleti’nin Karadeniz Kıyı Fetihleri (1459-1484)

Ege Denizi’nde güvenlik sağlandıktan sonrasında İstanbul’dan başlayarak doğuya doğru Karadeniz’in Anadolu kıyıları ele geçirilmiştir. Kuzeyde stratejik önemi olan Kırım Yarımadası’nın alınması ile Karadeniz Osmanlı Devleti’nin denetimine girmiştir. Fatih Sultan Mehmed, Ege Denizi’ndeki İmroz, Limni, Bozcaada, Eğriboz, Semadirek, Midilli ve Taşoz adalarını fethetmiştir. Ek olarak 1480’de Otranto şehrini ele geçirmiştir. Bu durum Avrupalılarda Roma’nın da fethedileceği endişesine yol açmıştır.

Fatih’in 1481’de vefat etmesi ile endişeleri ortadan kalkmış ve Otranto şehrini geri almışlardır. II. Bayezid Periyodu’nde ise Kili ve Akkirman Kalelerinin alınmasıyla karadan Kırım ile bağlantı kurulmuştur.

Akdeniz’de Hâkimiyet

Kanuni Sultan Süleyman Periyodu Akdeniz’de Osmanlı Devleti’nin hâkimiyet kurduğu dönemdir. Barbaros Hayreddin Paşa’nın haçlı birliğine karşı kazanılmış olduğu Preveze Deniz Savaşı Osmanlı Devleti’ni karada olduğu şeklinde denizlerde de en büyük devletlerden birisi hâline getirmiştir.

Osmanlı Devleti’nin Akdeniz Hâkimiyeti (1480-1571)

Kıbrıs Niçin Mühim?

Kıbrıs’ın kurtarılışı Akdeniz’in doğusunun güvenliği için oldukça önemliydi. Adada bulunan korsanlar bölge ticaretine zarar veriyordu. Lala Mustafa Paşa 1571 senesinde talibi fethetti.

Kıbrıs’ın fethinden sonrasında Papa’nın çağrısı ile toplanan Haçlı birliği İnebahtı Deniz Savaşı’nda Osmanlı donanmasını yenik etti (1571). Bu sırada İstanbul’da bulunan Venedik Elçisi Barbaro’ya Veziriazam Sokullu Mehmet Paşa Kıbrıs’ın önemini özetleyen şu sözü söylemiştir: “Biz sizden Kıbrıs Adası’nı alarak kolunuzu kestik. Siz ise donanmamızı mağlûp etmekle sakalımızı tıraş etmiş oldunuz.

Kesilmiş kol yerine gelmez lâkin tıraş edilmiş sakal daha gür olarak çıkar”. Sokullu Mehmet Paşa’nın söylediği şeklinde kısa bir süre sonrasında Osmanlı Birliği tekrardan inşa edilerek yine Akdeniz’in en mühim gücü hâline geldi.

Barbaros Hayreddin Paşa

Hayreddin Paşa’ya sakalının rengi sebebiyle Avrupalılar “Kızıl Sakallı” anlamına gelen “Barbaros” unvanını vermişlerdir.

Bir vapur ile başladığı denizcilikte zaman içinde Akdeniz’de mühim bir deniz gücü hâline geldi ve Cezayir’i ele geçirdi. Yavuz Sultan Selim’in Periyodu’nde gönüllü olarak Osmanlı’ya katıldı ve Cezayir, Osmanlı toprağı oldu. Kanuni Sultan Süleyman onu İstanbul’a çağırarak donanma komutanı (Kaptan-ı Derya) yapmış oldu. En büyük başarısı haçlı birliğine karşı kazanılmış olduğu Preveze Deniz Zaferi’dir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir