Paris Barış Konferansı ve Versay Barış Antlaşması

Paris Sulh Konferansı, I. Dünya Savaşı’nın galip devletleri ile yenik devletleri içinde imzalanacak sulh antlaşmalarının koşullarını hazırlamak ve Osmanlı Devleti’nin topraklarını tekrardan paylaşmak için toplandı. Konferansa 32 devlet katıldı.

Hedefi Uzak Doğu’daki Alman sömürgelerini ele geçirmek olan Japonya konferansta eylemsiz bir rol oynadı. İtalya’nın Fiume, Dalmaçya kıyıları ve bazı adalar ile ilgili talepleri kabul edilmedi. İtalya, tekliflerinin reddedilmesi üstüne konferansı terk etti. İtalya’nın konferansta bulunmadığı dönemde Yunanistan’ın Batı Anadolu’yu işgaline karar verildi.

ABD Başkanı Wilson için tüm sorun, milletlerarası barışı tesis edecek Milletler Cemiyetinin kurulmasıydı. Bu durumda Konferansa egemen olan ve hazırlanan sulh antlaşmalarının özelliklerini belirleyenler, İngiltere Başbakanı Lloyd Greorge (Loyd Corc) ve Fransa Başbakanı Georges Clemenceau (Corc Klemensu) oldu.

Konuşma bir Avrupa devletleri toplantısı olarak değil de galip gelenlerin kongresi olarak düzenlendi. Konferansta Sovyet Rusya, Almanya ve Osmanlı Devleti temsil edilmedi.

Paris Sulh Konferansı

Konferansta ABD Başkanı Wilson’un idealizmine karşılık Fransa Başbakanı Clemenceau ve İngiliz Başbakanı Lloyd George, Avrupa’nın klasik diplomasisini temsil ediyorlardı. Paris Sulh Konferansı’nda Fransa’nın tüm amacı, Almanya’nın hareket alanını daraltmak ve onu çökertmekti. İngiltere ise Alman donanmasını ortadan kaldırmak ve Almanya’nın yine Avrupa dengesini bozacak duruma gelmesini engellemek istedi.

Paris Sulh Konferansı’nda Wilson İlkeleri gereği Cemaat-i Akvamın (Milletler Cemiyeti) kurulmasına karar verildi. Milletler Cemiyetinin kurulmasından sonrasında ABD, Monroe Doktrini adında olan Yalnızlık Politikası çerçevesinde kendi kıtasına yöneldi ve cemiyete üye olmadı. Konferansta Wilson İlkeleri kâğıt üstünde kaldı ve uygulamada bunlara riayet edilmedi. Wilson İlkeleri’nde yer edinen selfdeterminasyon (ulusların kendi kaderlerini belirlemeleri ilkesi) yaygın olarak benimsenmesine rağmen devamlı ya da adaletli olarak uygulanmadı. Cenk tazminatı, adı değiştirilerek ‘’tamirat borcu’’ adı altında antlaşma maddelerine konuldu. Yenilen devletlerden toprak alınmayacağına dair ilkeye de uyulmadı ve yenilen devletlerden topraklar alınarak başka ülkelere verildi. Sömürgeciliğin kaldırılmasıyla ilgili maddede yer edinen karar da manda-himaye terimine dönüştürülerek uygulandı.

Konferansta Osmanlı Devleti’nin paylaşımı ile ilgili mevzularda anlaşmazlığa düşülmesi, Osmanlı Devleti ile sulh antlaşmasının yapılmasına engel oldu. Osmanlı Devleti ile imzalanacak sulh antlaşmasının maddelerinin hazırlanması için İtalya’da Nisan 1920’de San Remo Konferansı toplandı.

Paris Sulh Konferansı’nda oluşturulan internasyonal ortam kalıcı bir barışın sağlanmasına imkân vermedi. Sulh Konferansı I. Dünya Savaşı’nı başlatan sebepleri ortadan kaldırmadı. Hazırlanan sulh antlaşmalarının mürekkepleri kurumadan birçok devlet antlaşma maddelerinin tekrardan gözden geçirilmesini istedi. İtilaf Devletleri Paris’te taslağını hazırladıkları maddeleri Versay’da Alman yetkililere iletti ve Versay Antlaşması 28 Haziran 1919’da imzalandı. Antlaşmanın 231. maddesine nazaran Almanya savaşın tek sorumlusu ve harp suçlusu duyuru ediliyordu. Antlaşma maddeleri harpte büyük kayıplar yaşamış olan Almanya için tam bir yıkım oldu.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir