Ragıp Gümüşpala

Ragıp Gümüşpala Biyografisi

Türk Silahlı Kuvvetleri‘nin 11. Genelkurmay Başkanıdır.

Ragıp Gümüşpala, 1897 senesinde Edirne’de dünyaya gelmiştir. Kuleli Askerî lisesinde okudu. Harp Okulu talebesi iken, 1917 senesinde orduya katıldı ve asteğmen rütbesine terfi etti. I. Dünya Savaşında 63. Alay 12. Bölük Komutan Vekili iken 2 Ekim 1918 tarihinde Sina ve Filistin Cephesi’nde Nablus Muharebesi esnasında İngilizlere tutsak düştü, 6 Ekim 1920 geçmişine kadar esarette kaldı. Tutsaklık dönüşü İstanbul‘dan Ankara‘ya geçerek, 13 Aralık 1920 tarihinde Millî Orduya katıldı.

Cumhuriyetin ilânından sonrasında Şeyh Said ve Tunceli ayaklanmalarının bastırılmasında vazife aldı. Ragıp Gümüşpala, Millî Savaşım’ye katkılarından dolayı Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi. 1931 yılına kadar çeşitli birlik ve kurumlarda Ekip ve Bölük Komutanlığı görevlerinde bulunduktan sonrasında girmiş olduğu Harp Akademisini 1934 senesinde kurmay subay olarak tamamlamış oldu.

Ragıp Gümüşpala, Çeşitli karargâh ve birliklerde vazife yapmış oldu. 23. Tümen 68. Alayda Bölük Komutanlığı, Genelkurmay Karargâhında Karargâh Subaylığı, İzmir Müstahkem Mevki Komutanlığında Şube Müdürlüğü, 3. Tümen 11’inci Alayda Tabur Komutanlığı, Tunceli Vali ve Kumandan İstihbarat Şefliği, 18. Kolorduda Şube Müdürlüğü, Karadeniz Boğazı Askerî Taşıma Komutanlığı, 24. Tümen 5. Alay Komutan Yardımcılığı, 261. Alay Komutanlığı, 12. Kolordu Kurmay Başkanlığı, 2. Kolordu 422. Tanksavar Topçu Alay Komutanlığı ve 2. Ordu Kurmay Yarbaşkanlığı görevlerini yürüttü.

1948 senesinde tuğgeneral, 1951 senesinde tümgeneral, 1955 senesinde korgeneral ve 1959 senesinde orgeneral rütbesine terfi etti. Tuğgeneral rütbesi ile 65. Tümen Piyade Tugay Komutanlığı, Motorlu Birlikler Okul Komutanlığı, 9. Tümen Komutan Yardımcılığı ve 3. Ordu Kurmay Başkanlığı, Tümgeneral rütbesi ile 65. Tümen Komutanlığı ve 2. Kolordu Komutan Vekilliği, Korgeneral rütbesi ile 7. Kolordu Komutanlığı ve 3. Ordu Komutan Vekilliği görevlerinde bulunmuş oldu.

1960 senesinde orgeneral rütbesinde 3. Ordu Komutanı iken 27 Mayıs 1960 Darbesi oldu. Ankara‘da darbe icra eden Millî Birlik Komitesi’ne liderlerinin kim bulunduğunu sordu ve eğer liderleri kendisinden daha kıdemli bir orgeneral değilse emrindeki 3. Ordu ile Ankara‘ya yürüyüp isyana son vereceğini bildirdi. Bunun üstüne cuntacılar, emekli orgeneral Cemal Gürsel‘i askeri uçakla İzmir‘den Ankara‘ya getirip, darbenin en kıdemlisi olan tümgeneral Cemal Madanoğlu‘nun yerine önder gösterdiler.

Ragıp Gümüşpala, 3 Haziran 1960 tarihinde Genelkurmay Başkanlığı’na atandı. 2 Ağustos 1960 tarihinde, sonrasında Emekli İnkılap Subaylar Derneği’ni (EMİNSU) oluşturacak olan ortalama 5000 subayla beraber Millî Birlik Komitesi tarafınca re’sen emekliye sevk edildi.

Askerlik sonrası siyasete giren Ragıp Gümüşpala, 29 Eylül 1960 tarihinde Demokrat Parti‘nin (DP) kapatılmasından sonrasında, bu partinin seçmen kitlesini toplayacak bir siyasal partinin kurulması çalışmalarına katıldı. 11 Şubat 1961 tarihinde kurulan Hakkaniyet Partisi‘nin (AP) ilk genel başkanlığına seçildi. Bu partinin ilk genel başkanı olarak 11 Şubat 1961 genel seçimleri’nde İzmir milletvekili seçildi. 20 Kasım 1961 tarihinde İsmet İnönü başkanlığında kurulan CHPAP koalisyon hükümetinde vazife almadı.

1962 senesinde toplanan Hakkaniyet Partisi‘nin (AP) I. Kongresi’nde tekrardan genel başkan seçildi. Ölümünden sonrasında AP genel başkanlığına Süleyman Demirel seçildi. AP, 1965 seçimlerinde %52 oy oranıyla tek başına iktidara geldi.

Hanife Gümüşpala ile evli olan Ragıp Gümüşpala’nın 6 evladı vardı.

Ragıp Gümüşpala, 6 Haziran 1964 tarihinde Ortaköy, İstanbul’da 67 yaşlarında kalp krizinden ölmüştür.
Kaynak:Yaşam öyküsü.info

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir