Refik Halid Karay Kimdir? Edebi Kişiliği

Yazma tekniği, dili kullanıştaki ustalığı, eleştirideki inceliği, betimlemeleriyle Türk hikayeciliğinin mühim isimlerinden olan Refik Halid Karay; 1888 senesinde dünyaya gelen, lise öğrenimine Galatasaray Lisesinde başlamış sadece hemen sonra bu okulu bırakarak hukuk mektebine geçmiştir. Sonrasında ise gazeteciliğe süregelen yazar hem de öğretmenlik ve çeşitli memurluk görevlerinde bulunmuştur. 1965 senesinde doğduğu kent olan İstanbul’da ölmüştür. 

Servet-i Fünun dergisi ile Tercüman-ı Hakikat gazetesinde ilk yazıları yayımlanmıştır. Yazılarında “Kirpi” mahlasını kullanmıştır. İktidara muhalif olmasından dolayı birçok kez yurt içinde sürgüne gönderilmiştir. Ulusal Mücadeleye de muhalif bir çizgide ilerlemesi sebebiyle yurt dışına sürgüne gönderilmiştir. Ömrünün bir kısmı Suriye ve Lübnan’da geçmiştir. Oralarda yaşarken yazdığı hikayeleri “Gurbet Hikayeleri” adlı eserinde toplamıştır.

Refik Halit Karay’ın Yazınsal Kişiliği

Eserlerini yazarken hicvettiği kesimleri sert bir halde eleştirmiştir. Muhalif bir kişiliğe haiz olması sebebiyle hem Osmanlı hem de Cumhuriyet döneminde sürgüne gönderilmiştir. Ömrünün büyük bir kısmını sürgünlerde geçiren yazar duyduğu ıstıraplar neticesinde birçok öyküsünü yazmıştır. Almış olduğu cezaların ve sürgünlerin kendisi geliştirdiğini, bilgisini arttırdığını kendisi de söylemiştir.

Ziya Gökalp’in tesirinde milliyetçi bir çizgide giden yazarın sürgün yıllarında milliyetçilikle ilgili fikirleri daha da derinleşmiştir. Bilhassa dilin sadeleşmesi akımına katılan Refik Halit Karay, Türkçeyi en iyi kullanan yazarlardan biri olmuştur. Dili iyi kullanan, yazılarındaki ince hicivleri, tasvirleriyle ün yapmış ve çağdaş Türk edebiyatında mühim bir yer edinmiştir.

Refik Halid Karay; öykü, roman, tiyatro, eleştiri, fıkra, hatıra ve söyleşi şeklinde türlerde yapıt vermiştir. Daha oldukça hikayeciliği ile tanınmıştır. Sinop’a sürgün gittiğinde Türk edebiyatında büyük bir önemi olan “Memleket Hikayeleri“ni yazmıştır. Bu eserinde yer edinen konularında Anadoluyu mevzu olarak işlemiştir. Hikayenin yönünü Anadolu’ya kaydırması bakımından son aşama mühim bir eserdir. Ek olarak yurt haricinde sürgündeyken “Gurbet Hikayeleri” adlı eseri yazmıştır.

1938 senesinde çıkarılan bir af ile yurda geri dönen yazar, Aydede isminde bir gülmece dergisini çıkarmıştır.

Refik Halit Karay’ın Eserleri

Romanlar

  • Anahtar
  • Bu Bizim Yaşamımız
  • Nilgün
  • Hanımefendiler Tekkesi
  • Karlı Dağdaki Ateş
  • Dört Yapraklı Yonca
  • Sonuncu Kadeh
  • Yerini Seven Fidan
  • Ekmek Elden Su Gölden
  • Ayın On Dördü
  • Yüzen Bahçe
  • Yeraltında Dünya Var
  • Dişi Örümcek
  • Bugünün Saraylısı
  • İkibin Senenin Sevgilisi
  • İki Cisimli Hanım
  • İstanbul’un İçyüzü
  • Yezidin Kızı
  • Çete
  • Sürgün

Hikayeler

  • Memleket Hikayeleri
  • Gurbet Hikayeleri

Oyunlar

  • Kanije Müdaafası
  • Deli

Hiciv Gülmece

  • Sakın Aldanma İnanma Kanma
  • Ago Paşa’nın Hatırası
  • Guguklu Saat
  • Kirpinin Dedikleri
  • Bir Avuç Saçma

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir