Romanda ve Hikayede Anlatım Teknikleri

Öykü ve romanlar, vaka çevresinde oluşturulan yazınsal metinlerdendir. Bu yüzden benzer özelliklere ve ifade tekniklerine haizdir. Yazarlar roman ya da hikayede vakaları anlatırken okucuya daha etkili bir halde ulaşmak için anlatımda çeşitli teknikler kullanırlar. Olayların aktarılmasında kullanılan hikaye-roman ifade teknikleri şu şekildedir:

Romanda Ifade Teknikleri (Hikayede Ifade Teknikleri)

  • Anlatma Tekniği
  • Gösterme Tekniği
  • İç Konuşma
  • İç Çözümleme
  • Şuur Akışı
  • Diyalog
  • Özetleme Tekniği
  • Tasvir Tekniği
  • Geriye Dönüş Tekniği
  • Montaj Tekniği

1) Anlatma Tekniği

  • Eserde ele alınan olayların ve durumların okuyucuya anlatıcı tarafınca aktarıldığı ifade tekniğidir.
  • Okuyucu vakaları ve durumları sadece anlatıcının aktardığı kadarıyla bilebilir. Şu demek oluyor ki vaka ile okuyucu içinde anlatıcı bulunmaktadır.
  • Tüm dikkatler anlatıcının üzerindedir.

2) Gösterme Tekniği

  • Vakalar okuyucuya bir aracı tarafınca değil direkt olarak sunulur.
  • Anlatıcı, vaka ile okur arasından bizzat çekilmiş olur.
  • Okuyucunun tüm dikkati vakalar üzerindedir.

3) İç Konuşma Tekniği

  • Olayların merkezinde yer edinen karakterlerin duygu ve düşüncelerinin bizzat karakter tarafınca anlatılması tekniğidir.
  • Bu teknikte kahramanlar kendi kendine konuşuyor gibidir.
  • İç konuşma ile karakterin duygu ve düşüncelerini okuyucuyu net bir halde görebilmektedir.
  • Anlatıcı aradan çekilir, ifade birinci ağızdan yapılır.

4) İç Çözümleme Tekniği

  • İç konuşmada olduğu bu teknikte de karakterin duygu ve düşünceleri okuyucuya aktarılır.
  • Sadece buradaki temel fark bu duygu ve düşünceler anlatıcı tarafınca kısaca üçüncü ağızdan anlatılmasıdır.
  • Burada hakim perspektif söz mevzusudur.

5) Şuur Akışı

  • Bu teknikte karakterin iç dünyası tüm boyutlarıyla okuyucunun önüne serilir.
  • Bilinçte yer edinen duygu ve düşünceler süratli ve düzensiz bir halde resmedilmeye çalışılır.
  • Anlatıcı aradan çıkar ve bu akışı karakterin kendisi bizzat yapar.
  • Bu ifade adeta bir sayıklamayı çağrıştırır, ifade edilenler içinde mantıki bir bağ olmayabilir.

6) Diyalog Tekniği

  • Yazınsal eserde yer edinen kişilerin karşılıklı konuşmalarına dayanan tekniktir.
  • Kahramanlar içinde yazışma sağlanır.
  • Böylelikle karakterlerin birbirleriyle olan çatışmalarını ve düşüncelerini okuyucu anlayabilmektedir.

7) Özetleme Tekniği

  • Roman ve hikayelerde çoğunlukla başvurulan tekniklerinden birisi de özetlemedir.
  • Böylelikle vakalar dağılmadan ve tekrara düşmeden öykü ilerlemiş olur.

8) Tasvir (Betimleme) Tekniği

  • Olayların geçmiş olduğu mekanlar ve kahramanlar kelimelerle tasvir edilerek okuyucunun zihninde bir fotoğraf çizilir.
  • Tasvirlerle anlatılan vakalar daha sağlam bir zemine oturtulur.
  • Romantizmle beraber bu teknik gelişir.
  • Betimleme bir tek fizyolojik olarak değil, kişilerin ruhsal betimlemeleri de yapılabilir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir