Sahip Ata Fahreddin Ali Kimdir?

Haiz Ata Fahreddin Ali; Türkiye Selçuklu Devleti’nde değişik görevlerde bulunmuş bu kıymetli devlet adamının nerede ve hangi tarihte doğduğu, babası ile büyük babasının ne işlerle meşgul olduğu, hususunda elimizde herhangi bir data bulunmamaktadır.

Sâhip Ata Fahreddin Ali, emir-i dâd, saltanat naibliği ve vezirliği ile 40 yılı aşan hizmetleri, büyük hayır müesseseleri ve abideleri ile mühim bir mevkii işgal eder. Moğol tahakkümünün arttığı bir dönemde bu sıkıntılı görevleri ifa etmeye çalışan Fahreddin Ali Moğolların kudreti karşısında muvaffakiyet imkânı göremediğinden daima onlarla iyi geçinme yoluna gitmiştir. Bu duruşu yardımıyla Moğollar nezdinde de güven edilip saygı duyulan bir şahıs olarak görülmüştür. Bunun içindir ki Muinüddîn Pervâne’nin kurduğu bir siyasal tuzak sonucunda kısa süreliğine görevinden uzaklaştırılmış olsa da Moğollar tarafınca tekrardan mevkiine çıkarılmıştır.

O servetini hep hayır kurumları halletmeye harcadığından Anadolu’da EbulHayr (Hayır Babası) ve Ata namı ile anılmıştır.

Fahreddin Ali, hemen hemen Buyruk-i Dadlık benzer biçimde bir vazifedeyken İshaklı Kervansarayı’nı yaptırması bizlere onun servetinin tamamının makamdan gelmediğini ecdadından da miras kalan bazı mal varlıklarının bulunduğunu göstermektedir. Zira Türkiye Selçuklu Devleti’nde kervansaray benzer biçimde büyük maddi kaynak gerektirecek eserlerin çoğu zaman sultan ve vezir benzer biçimde mevkileri işgal eden kişiler tarafınca yaptırıldığı görülecektir. Kaymaz, Pervâne Süleyman adlı eserinde Vezir Fahreddin Ali’nin serveti hakkında data verirken kendisine ve oğullarına ilişik iktalar haricinde günde 7000 dirhem geliri bulunduğunu ve kapısında 200 asker beslediğini söyler.

Ek olarak Aksarâyî de 1285 senesinde Şehzade Geyhatu Anadolu’ya Türkmen faaliyetlerini denetim altına almak için vardığında Moğol askerlerinin giderlerinin devlet hazinesi boşaldığından karşılanamadığını bu problemi kişisel hazinesinden 400.000 dirhemlik bir meblağı Erzincan’a gönderen Haiz Ata Fahreddin Ali’nin çözdüğünü anlatmaktadır.

Haiz Ata Fahreddin Ali Kimdir?

Aksarâyî’nin zikrettiği bu hadise bizlere Haiz Ata Fahreddin Ali’nin büyük bir servete haiz bulunduğunu göstermenin yanında vatanı ve milleti için mal varlığını yeri vardığında gözünü kırpmadan feda edebilecek bir erdeme haiz bulunduğunu da göstermektedir. Argun Han’ın ağır vergi talepleri sonucunda kederinden hastalanan Fahreddin Ali, 2 Kasım 1288 Pazartesi günü Akşehir’in Ender Köyünde vefat etmişti .

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir