Şamil Basayev

Şamil Basayev Biyografisi

Çeçen gerilla lideri.

Aslolan Adı: ŞAMİL SALMANOVİÇ BASAYEV olan Şamil Basayev , 14 Ocak 1965’de Çeçenistan‘ın dağlık Vedeno bölgesi’nin Vedeno köyünde dünyaya geldi. Şamil Basayev’in ailesi Rus İhtilali’nden ( 6 Kasım 1917 ) sonrasında Çeçenistan’dan Kazakistan’a sürülmüş sadece 1957’de Kruçev döneminde yurtlarına geri dönebilmişti.

1982 senesinde okuldan mezun olduktan sonrasında Sovyet Ordusu’nda iki yıl askeri eğitim aldı. Takip eden dört yıl süresince, cenup Rusya’nın Volgograd bölgesinde çalıştı. 1987 senesinde Moskova‘da mühendislik eğitimine başladı sadece tamamlayamadı. Öğrencilik yıllarında devrimci kişiliği ile ön plana çıkmıştı. Moskova’da odasının duvarında Che Guevera‘nın posterinin asılı bulunduğunu verdiği bir demeçte dile getirdi.

Şamil Basayev , kod adı: Buyruk Abdullah Şamil Ebu-İdris, 1991 Ağustosu’nda Moskova’daki hükümet darbesi esnasında Boris Yeltsin taraftarları içinde yer aldı. Sovyetlerin dağılması üstüne bağımsızlığını duyuru eden, ülkesi Çeçenistan’a dönerek Rus gizli saklı örgütleri ile savaşım etmek suretiyle kurulan hususi birlikleri yönetti. Adını ilk kere Çeçenistan’da yaşananları dünyaya duyurmak için 1991 senesinde bir Rus yolcu uçağını kaçırarak Ankara’ya indirdiğinde duyurdu.

1992 senesinde Çeçenistan Cumhurbaşkanı Cahar Dudayev‘in emri ile Abhazya’ya gönderilen Çeçen birliklerin komutanı iken, Abhazya’nın Gürcü işgalinden kurtulmasında birinci dereceden etkili olan Kafkas Halkları Konfederasyonu (KHK) birliklerinin komutanlığına getirildi. Sadece, Kafkasya’da kurulacak bağımsız bir İslam devleti düşüncesine karşı olan Rusya, Dudayev’e karşı askeri birliklerini Çeçenistan’a gönderince, Basayev Abhazya’dan ayrılarak Çeçenistan’a döndü ve Dudayev’e karşı muhalefete geçen Rus yanlısı silahlı birliklerin dağıtılmasında etkili oldu. 1994 yılı aralık ayında Ruslar’ın Çeçenistan’ı işgal etmesiyle Çeçen komutanların en önemlilerinden biri haline geldi. 1995 yılı başlangıcında Rus harp uçakları Şamil Basayev’in Vedeno’daki evini bombalayarak ailesinden ,eşinin ve evlatlarının da aralarında bulunmuş olduğu 11 kişinin hayatını kaybetmesine sebep oldular.

Rus güçlerin sivillere karşı giriştikleri katliamların en üst seviyelere ulaşmış olduğu Haziran 15 Temmuz 1995’de, yaşananları dünya kamuoyuna duyurabilmek için Şamil Basayev ve Çeçen direnişçiler 63 kişilik hususi birlikle Kafkasya’nın Stavropol (Şetkale) bölgesindeki Budenovsk şehrine baskın düzenleyerek almış olduğu 5000 kişilik rehineyle Rusları görüşme masasına oturtmuştu. Birkaç gün devam eden kuşatma sonunda 129 şahıs ödü, 415 şahıs yaralandı. Budenovsk operasyonu tüm rehinelerin özgür bırakılmasıyla sona ermişti.

Şamil Basayev 1996 yılı Nisan ayında Çeçen Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri Komutanlığı’na getirildi. Ve Rus güçlerinin Çeçenistan’dan çekilimesini elde eden Cahar-Kale (Grozni) operasyonunu komuta etti. Rusya bölgeyi terk etti, 31 Ağustos 1996 senesinde imzalanan Hasavyurt Antlaşması ile sulh tesis edildi ve Aslan Mashadov devlet başkanı seçildi.

Şamil Basayev 1998 de Cahar-Kale’de meydana getirilen Çeçen-Dağıstan Halkları Kongresi’nde başkan seçildi. Kongrenin ikinci toplantısında alınan kararla 1 Ağustos 1999’da kurulan İslam Şûrâsı’nın başkanlığına getirildi.

Bağımsız bir Dağıstan-Çeçen İslam Cumhuriyeti’nin kurulmasını destekleyen Şamil Basayev ve Hattab, komuta ettikleri 2000 mücahitle Dağıstan’daki haksız saldırıyı engellemek istediler. Rusya bölgeye müdahale etti, dahası Dağıstan ayaklanmasını bahane ederek Çeçenistan’a girdi ve böylece II. Çeçen Savaşı başlamış oldu. Rusya’nın I. Çeçen Savaşı arkasından gelen barışı ihlal ederek Ekim 1999’da Çeçenistan’ı tekrardan işgal etmesi üstüne Çeçenistan’a dönerek doğu cephesi komutanlığı görevini sürdürmeye başladı. İkinci harp esnasında da başkent Grozni’yi korumak için çaba sarfeden Şamil Basayev, kentten çekilirken yaralanmış, bir bacağının bir kısmı kopmuştu. Basayev, Devlet Başkanı Aslan Mashadov’un emrinde Çeçenistan Silahlı Kuvvetleri Komutanlığı görevini sürdürmekteydi.

23 Ekim 2002’de Rus güçlerinin Çeçenistan’dan çekilmesini talep etme amacıyla meydana gelen Moskova Tiyatro Baskını’nı yönetti. Bu baskını devlet başkanı Aslan Mashadov’un bilgisi dahilinde yürütmemesi Basayev ile Mashadov içinde gerilime sebep oldu. Ek olarak, Basayev 1 Eylül 2004 de Şimal Osetya’nın Beslan nahiyesindeki bir ilkokula meydana getirilen ve Rusya’nın güya kurtarma operasyonu adı altında kendi vatandaşlarını katlettiği eylemin de sorumluluğunu üstlendi. Rusya, Beslan nahiyesindeki eylemin arkasından Basayev’in başına 10 milyon dolar ödül koymuştu.

Şamil Basayev, 17 Haziran 2006 tarihinde Çeçen-İçkerya Devlet Başkanı Abdulhalim Sadullayev‘in öldürülmesinden sonrasında yerine geçen Dokko Umarov‘un yardımcılığına getirildi.

Şamil Basayev, Devlet Başkanı Dokka Umarov’un emrinde Çeçenistan Silahlı Kuvvetleri Komutanlığı görevini sürdürmekteyken 10 temmuz 2006 tarihinde, İnguşetya Cumhuriyetinin Ekayeva köyü’nde, bulunmuş olduğu askeri konvoydaki bir patlayıcının kendiliğinden infilak etmesi sonucu yaşamını yitirdi.

Basayev’in, Çeçen Bağımsızlık hareketinin köktencilik kanadını temsil etmiş olduğu düşünülür. Rusya güvenlik güçlerine karşı düzenlemiş olduğu sayısız gerilla saldırısının yanısıra, sivillere yönelik girişilen bazı eylemlerden de görevli tutulur. Şamil Basayev, Budenovsk baskını (1995), 23 Ekim 2002 tarihinde meydana getirilen (Nord-Ost Rehine Krizi -Moskova tiyatro rehine krizi) Grozni karargahının bombalanması (Aralık 2002), 1 Eylül 2004 tarihinde meydana getirilen Beslan okul rehine krizi ve Nalçık baskını (Ekim 2005) , bu tür terör olaylarının en bilinenlerindendir. ABC News, Basayev’i “Dünyanın en oldukca aranan teröristlerinden biri” olarak açıklamıştır. Eylül 2004’te Basayev, bir çok çocuk olan 350’den fazla kişinin yaşamını yitirdiği ve yüzlercesinin yaralandığı Beslan katliamının sorumluluğunu üstlenmiştir.

Abhazyalı bir hanımla evliliğe ilk adımını attı, biri adam üçü kız olmak suretiyle dört evlat sahibi oldu.
Kaynak:Yaşam öyküsü.info

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir