Serveti Fünun Şiiri

Galatasaray Lisesinde edebiyat öğretmeni olan Recaizade Mahmut Ekrem’in kendi öğrencilerini etkilemesi ve yönlendirmesi sonrasında ortak bir anlayış çevresinde toplanan öğrencileri “Serveti Fünun” topluluğunu oluşturur. Birazcık da devrin siyasal ortamının etkisiyle toplumsal sorunlara kayıtsız kalan gençler, kişinin hayallerini, iç dünyasını ve kişisel özlemlerini şiirlerinde dile getirmişlerdir. “Serveti Fünun Şiiri” olarak adlandırılan bu devrin edebiyatımızda mühim bir yeri bulunmaktadır.

Ortalama 5 yıl devam eden bu topluluk Türk şiirinde mühim değişimlere ve yeniliklere imza atmıştır. Bilhassa Fransız Edebiyatı’ndan etkilenen gençler yüzyıllarca devam eden gelenekselleşmiş şiir kurallarını yıkmışlardır. Yaptıkları yeniliklerden dolayı bu gençlere “yeni edebiyatçılar” manasında “Edebiyatı Cedide” lakabı da takılmıştır.

Eserlerini yayımladıkları mecmua olan “Serveti Fünun”dan dolayı tarihe bu adla geçen topluluktaki şairlerin başlangıcında Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin, Süleyman Nazif benzer biçimde adlar gelmektedir. Bu mevzuyla ilgili daha çok bilgiye “Serveti Fünun” başlıklı makalemizden ulaşabilirsiniz.

Serveti Fünun Şiirinin Özellikleri

1) Türk şiirinde o güne kadar devam eden beyit hakimiyetine son vererek şiirde mevzu bütünlüğünü sağlamışlardır.

2) Batı’dan aldıkları sone, terza-rima benzer biçimde yeni şiir biçimlerini kullanmışlardır.

3) Divan şiirinde uzun seneler tercih edilen müstezatı bozarak özgür hale getirmişlerdir.

4) Şiirde etkili olan parnasizm ve sembolizm akımlarından etkilenerek başarı göstermiş örnekler vermişlerdir.

5) Onlara nazaran şiir göze değil kulağa hitap ettiğinden “Kulak için kafiye” anlayışını benimsemişlerdir.

6) Şiirin dilini oldukça ağır, süslü ve anlaşılmaz hale getirmişlerdir. Şiir dilinde ahenge ehemmiyet verdiklerinden uyum için yeni kelimeler türetmişlerdir.

7) Sembolizm akımının etkisiyle şiirsel musikiyi sağlamayı amaçlamışlardır.

8) Şiirler “Sanat için sanat” anlayışıyla yazılmıştır.

9) Şiirler aruz ölçüsüyle yazılmakla beraber bir şiirde birden fazla aruz kalıbı da kullanılmıştır.

10) Arapça ve Farsça tamlamalara şiirde çoğunlukla yer verilmiştir.

Serveti Fünun Şiir Örnekleri

Aşağıda yer edinen “Elhan-ı Şita” isminde şiir Cenap Şahabettin tarafınca yazılmıştır. Sembolizm akımının tesirinde kalan Cenap Şahabettin, kelimelerle kar yağışını şiirde resmetmeye çalışmış ve kar yağışını müzikal bir söylemle dile getirmeye çalışmıştır. Gene şiirin biçimine dikkat ederseniz değişik aruz kalıpları kullanılarak bazı bölümler uzun ve yavaş, bazı bölümler ise kısa ve süratli bir halde görselleştirilmiştir. Bunun sebebi kar yağışının kimi zaman şiddetlenmesi, kimi zaman de yavaşça yağmasıdır. Ozan bu durumu şiirde biçimsel olarak da canlandırmaya çalışmıştır.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir