Sohbet

Günlük yaşamdaki mevzular üstüne bir yazarın, kişisel düşüncelerini detaya inmeden ele alarak çoğu zaman de gazete ya da dergilerde yayımladığı yazı türüne söyleşi denir. Sohbette ele alınan mevzunun detayına inilmez, ispatlama kaygısı bulunmaz ve samimi bir üslup barındırır.

Söyleşi türünde yazarın karşısındakiyle söyleşi ediyormuş hissiyle içten bir ifade seçimi vardır. Bu şekilde okuyucuyla bir içtenlik kurularak düşüncelerin aktarılması sağlanmaya çalışılır. Düşünceler bir söyleşi havasında ifade edilirken yazarın kanıtlama kaygısı bulunmamaktadır.

Gazete ve dergilerde piyasaya sürülen söyleşi yazılarının mevzuları daha oldukça günlük olaylardan seçer. Tüm türlerde olduğu şeklinde söyleşi türünde de giriş, gelişme ve netice bölümleri vardır. Giriş bölümünde yazar mevzusu hakkında informasyon verir. Gelişme bölümünde de mevzu hakkında detaylı açıklamalar meydana getiren yazar netice bölümünde de mevzuyu toparlayarak bir özet yapar.

Sohbetin Özellikleri

→ Mevzular çoğu zaman güncel olaylardan seçilir.

→ Ele alınan güncel mevzular hakkında yazar kendi kişisel düşüncelerini ifade eder.

→ Yazar mevzuyu okurla konuşuyormuş havası içinde ele aldığından oldukça samimi bir üslup söz mevzusudur.

→ Sohbette düşüncelerin kanıtlanması yoluna gidilmez.

→ Yazar soru-cevaplarla anlatıma içtenlik katar.

→ Bu türde yazılan metinler fazla uzun olmamakla beraber genel anlamda gazete-dergilerde yayımlanır. Sadece bazı yazarlar bu türdeki metinlerini bir araya getirerek kitap halinde yayımlamıştır.

→ Yazar nüktelerle okuyucuyu düşündürme gayreti içerisindedir. Ek olarak yazar okuyucuya sual yöneltir ve atasözlerinden yararlanır.

→ Bu türdeki yazılara eskiden “musahabe” denilmiştir.

→ Söyleşi türünde dil göndergesel işlevde kullanılır. 

Türk Edebiyatı’nda Söyleşi

Türk Edebiyatı’nda öteki türlerle kıyasladığımızda söyleşi türünde daha azca yapıt verildiğini görülmektedir. Söyleşi yazı türünde azca sayıda metin yazılsa da bazı yazarlarımız bu türdeki yazılarını bir araya biriktirerek kitaplaştırmıştır. Eserlerini kitaplaştıran sanatçılarımızdan bazıları şunlardır:

Ahmet Rasim : Ramazan Sohbetleri

Şevket Rado : Eşref Saati, Aile Sohbetleri

Suut Kemal Yetkin : Edebiyat Söyleşileri

Nurullah Ataç : Karalama Defteri, Söyleşiler

Melih Cevdet Anday : Dilimiz Üstüne Konuşmalar

Söyleşi-Tecrübe etme Farkı

  • Denemede yazar kendi kendine konuşuyormuş hissi verirken söyleşi türünde yazarın karşısındakiyle konuşuyormuş havası vardır.
  • Sohbetin dili günlük konuşma diline daha yakındır. Tecrübe etme türünde dil daha ciddidir.

Söyleşi-Fıkra Farkı

  • Söyleşi türünde karşılıklı konuşma  havası varken gene gazete çevresinde oluşan fıkra türünde konuşma havası yoktur.

Ayırca Şu Başlıklar İlginizi Çekebilir:
Tecrübe etme Nedir?
Fıkra Nedir?

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir